„Precz z dyktaturą, precz z ruskimi!”

„Jeśli nie powiemy prawdy na zjeździe, zostaniemy zmuszeni do zrobienia tego kiedyś w przyszłości. Lecz wtedy to nie my będziemy przemawiać, będziemy raczej tłumaczyć się jako oskarżeni!” – powiedział I sekretarz Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Sowieckiego Nikita Chruszczow tym, którzy odradzali mu publiczne napiętnowanie Stalina jako zbrodniarza mającego na rękach krew milionów. Był luty 1956 roku, trwał właśnie XX zjazd partii, Stalin nie żył od trzech lat, a w krajach Europy Środkowej, poddanych bezwzględnej sowieckiej dominacji, narastały kryzysy ekonomiczny i polityczny. 

Śmierć Stalina w marcu 1953 roku oraz krótkie rządy Ławrientija Berii, zakończone jego – wedle wersji oficjalnej – skazaniem i egzekucją, naruszyły polityczną stabilność imperium sowieckiego. W komunistycznej partii sowieckiej i „bratnich” partiach państw należących do bloku sowieckiego rozpoczęły się walki frakcyjne. Komuniści występujący przeciwko komunistom sięgali po różne