Własne ścieżki Iranu

Jeśli reżim ajatollahów upadnie, Irańczyków czeka ciężka praca nad własną tożsamością. Nie pierwsza w ich historii.

Nagrodzona Oscarem za najlepszy film nieanglojęzyczny irańska produkcja „Rozstanie” z 2011 roku zawiera znaczącą scenę. Ojciec odpytuje córkę z perskich odpowiedników słów, a w tle wybrzmiewa spór o to, co jest „właściwym” perskim, a co obcym nalotem. Czystość języka perskiego i oczyszczanie go z arabizmów jest ważnym elementem dyskusji Irańczyków o nich samych. Okres przedrewolucyjnych rządów Pahlawich był próbą rekonstrukcji perskiej dumy – bez odrzucania szyizmu, ale z jednoczesnym silnym odwołaniem do przedislamskiej tradycji i narodowej dumy – trochę na wzór tureckiego modelu Atatürka, który również próbował stworzyć państwo na wzór zachodnich organizmów narodowych, zdolnych jednocześnie do podejmowania cywilizacyjnej i ekonomicznej konkurencji. Jednym z narzędzi, jakie wówczas stosował Iran, była akademia/komisja językowa (Farhangestān), zajmująca się