Król Polski, Szwecji, car Moskwy

„Szwecji Władysław zawdzięczał swe pochodzenie, miejsce urodzin zaś – Polsce. Narodził się ze sławnych rodziców – ojca Zygmunta, trzeciego króla tegoż imienia, i Anny Austriaczki, córki arcyksięcia Karola. W żyłach Zygmunta płynęła krew dawnych Gotów cieszących się sławą zdobywców świata, Austriaczka zaś była latoroślą wspaniałego rodu, którego majestat czciło i wschodzące, i zachodzące Słońce”. Tak zaczął swą „Historię Władysława…” Stanisław Kobierzycki herbu Pomian, absolwent słynnego uniwersytetu w Lowanium, poseł i zaufany sekretarz króla Władysława IV Wazy.

Wraz ze śmiercią Zygmunta II Augusta w 1572 roku wygasła, panująca od prawie dwóch stuleci w Polsce i na Litwie, dynastia Jagiellonów. Szlachta Rzeczypospolitej stanęła przed koniecznością dokonania pierwszego, w pełni wolnego obioru króla. Pierwsza wolna elekcja nie była fortunna, gdyż królewicz francuski Henryk porzucił Polskę i jej tron, by objąć władzę we Francji. Drugi obiór był o wiele szczęśliwszy: książę