Testament Polskiego Państwa Podziemnego

„Świat nie zna jeszcze ogromu ofiar poniesionych przez Polskę w tej walce. Doszczętne zniszczenie stolicy, 5 milionów pomordowanych w obozach, kilka milionów »żywych trupów« zrujnowanych psychicznie i fizycznie, miliony wywiezionych w głąb Rosji i rozproszonych po świecie, bezprzykładne spustoszenie gospodarcze – oto wkład Polski do tej wojny, przewyższający to, co złożyły na ołtarzu wspólnej sprawy wszystkie inne narody demokratyczne. Polska ma tedy niezaprzeczalne prawo do szacunku i pomocy całej ludzkości cywilizowanej, stała się bowiem symbolem wierności sojuszom, bezkompromisowości i walczącej demokracji”.

To fragment ostatniej odezwy Rady Jedności Narodowej, polskiego podziemnego parlamentu, który obok Armii Krajowej przez prawie sześć lat wojny i okupacji był fundamentem Polskiego Państwa Podziemnego, ostoją legalności trwania Rzeczypospolitej i dowodem niezgody narodu polskiego na okupacje: niemiecką i sowiecką. Był też niecichnącym głosem protestu przeciwko