Lwowa wciąż trzeba bronić

Przede wszystkim język winiety

Minęło od tamtych czasów wiele lat. Okazuje się jednak, że zabieg podobny do tego z czasów PRL stosują w niepodległej Polsce kustosze i badacze z publicznych placówek kultury. Z jedną tylko zmianą – przejęci nie przyjaźnią polsko-radziecką, lecz gadką o partnerstwie polsko-ukraińskim, więc na przekór faktom i podstawom naukowego warsztatu gotowi są twierdzić, że Lwów od zawsze znajdował się na terenie Ukrainy. To na Ukrainie składał śluby Jan Kazimierz, na Ukrainie pisała dramaty Gabriela Zapolska, w końcu na Ukrainie zapewne polskie dzieci oddawały życie za Lwów.

Tych kilka refleksji naszło mnie w czasie przeglądania w internecie zbiorów krakowskiego Muzeum Historii Fotografii. W tej dostępnej on-line kolekcji sporo miejsca zajmują zdjęcia wykonane we Lwowie przez lwowskich fotografów. Wymieńmy kilka nazwisk tych najbardziej znamienitych: Stanisław Rodecki, Józef Eder, Teodor Szajnok, Edward Trzemeski, Piotr Mieczkowski, Leon Błachowski, Ignacy Podolski. W opisach wszystkich lwowskich fotografii zgromadzonych przez MHF widnieje taka adnotacja: „Miejsce: Ukraina – Lwów”. Z trzech możliwości opisów pracownicy krakowskiego muzeum wybrali tę najgorszą, biorąc pod uwagę kryterium obecnej przynależności geopolitycznej. Mimo że są fachowcami, pominęli specyfikę dawnej fotografii, która posiada na rewersie winietę zakładu fotograficznego. I właśnie „język winiety” powinien być podstawowym kryterium tworzenia opisu metrykalnego zdjęcia. Piękne winiety w języku polskim z zakładów Trzemeskiego, Mieczkowskiego, Błachowskiego, Podolskiego sprawiają, że opisanie fotografii „Ukraina – Lwów” jest co najmniej dużym zgrzytem, jeśli nie jawnym fałszem. Dopuszczalne byłoby co najwyżej takie brzmienie: „Miejsce: Lwów (obecnie Ukraina). Niby drobna rzecz, a jednak fundamentalna, bardzo ważna. Lwowa trzeba bronić, trzeba bronić prawdy historycznej, a nie kształtować ją w myśl mantry o polsko-ukraińskim partnerstwie...
[pozostało do przeczytania 39% tekstu]
Dostęp do artykułów: