Janina Lewandowska. Polka zwykła i niezwykła

Jak połączyć najbardziej gorzkie prawdy o polskich losach z barwną, nader życiową opowieścią? Najlepiej tak, jak zrobiła to w „Lotniczce” Agata Puścikowska. Jej książka o Janinie Lewandowskiej, Polce zamordowanej w Katyniu, pozwala lepiej zrozumieć głośny film „Pojedynek” Łukasza Palkowskiego.

Zobaczyłam ją na Katyńskim Marszu Cieni” – pisze Agata Puścikowska we wstępie do „Lotniczki”, czyli książki o Janinie Lewandowskiej, córce gen. Józefa Dowbór-Muśnickiego. Dzisiaj to postać trochę lepiej znana, także za sprawą „Pojedynku” Łukasza Palkowskiego. W głośnym filmie w rolę zamordowanej w Katyniu Polki wcieliła się Julia Pietrucha. Ale to zaledwie szkic, drugoplanowa rola. Pisarka stawia Lewandowską na pierwszym planie. Wydobywa z cienia zamordowaną przez Sowietów kobietę: „Po latach dowiedziałam się, że zbrodnia katyńska to nie tylko martyrologia dorosłych mężczyzn: to też historia kobiet i dzieci więzionych w obozach specjalnych i zabijanych na nieludzkiej ziemi. (…) Janina