Argolandy, Paradyzje, Elizje… Matriksy

Najbardziej oczekiwany tego lata film science fiction nie spełnił nadziei, jakie pokładano w jego twórcy, autorze „Dystryktu 9”. Oczywiście widowisko jest wystawne. Tyle że pierwszy obraz Blomkampa odświeżał gatunkową perspektywę. Spotkanie z obcą cywilizacją oglądaliśmy tam oczami przybyszów zamykanych w… slumsach. Wynikały z tego fascynujące perypetie i świeże przesłania. „Elizjum” zaprasza do krainy filmowych klisz i autocytatów.
 
Brawurowo wykreowany kosmiczny raj, tytułowe „Elizjum” – sztuczne ciało niebieskie dla wybranych – wisi niedostępne nad zdegenerowaną Ziemią.  W dole kłębią się uciemiężeni robotnicy, robole czy prole. Jeden z nich – Max (Damon), były przestępca, ulega napromieniowaniu podczas katorżniczej pracy. Tylko seans leczniczy w nieodstępnym Elisium może być dlań ratunkiem. By tam się dostać, Max musi dokonać kradzieży danych dla szefa złodziei i hakerów (Luna), czyli dokonać zamachu na przemysłowca (Fichtner). Mocą gatunkowej dynamiki rządzącej biegiem wypadków Max, walcząc o swoje, wykończy dywersanta Elizjum na Ziemi (Copley), zdemaskuje knowania polityków (demoniczna Foster) i pomoże innym. Tu córce pielęgniarki (Braga), która kiedyś okazała mu serce.
 
Nieznośnie patetyczny finał, standardowe sceny walk to słabość, ale wizja kosmicznych instalacji, kształt raju pozostającego niby w zasięgu ręki, a strzeżonego przez morderczą broń, to atut filmu. Znawca fantastyki aż jęczy ze smutku: gdybyż taką oprawę dostały ciekawiej pomyślane powieści Janusza A. Zajdla („Limes inferior”, „Paradyzja” „Wyjście z cienia”, „Cała prawda o planecie Ksi”)…
 
Akurat mamy na Politechnice XXX ogólnopolski konwent polskich miłośników gatunku, przyznających nagrodę imienia Janusza. Tematem jego dzieła były kłamstwo i niewola, dla niepoznaki zwana wolnością. Specjalnością – rozpisanie tego dylematu na fabuły imponujące techniczną wyobraźnią, socjologiczną dociekliwością i wizjonerstwem. Z poetyckich trików „Paradyzji” korzystają...
[pozostało do przeczytania 27% tekstu]
Dostęp do artykułów: