Szukalski. Przeciw niepamięci. Amerykańskie obywatelstwo i polskie serce

To było elektryzujące: w zajawce zrobionego dla Netflixa filmu dokumentalnego „Walka. Życie i zaginiona twórczość Stanisława Szukalskiego” w reżyserii Irka Dobrowolskiego, Leonardo DiCaprio opowiada o artyście, który był dla niego jak dziadek, „polski dziadek”.

Hollywoodzki gwiazdor serdecznie mówi o człowieku, który przez długie dekady właściwie nie był w Polsce nikomu znany – poza garstką wtajemniczonych. I tak o Szukalskim z miejsca zrobiło się znacznie głośniej. Nie bez znaczenia jest też solidna, wydawnicza i propagatorska działalność Fundacji „Evviva L’arte”, która nie tylko wydała rozchwytywany album „Szukalski”, ale też organizuje w wielu miastach Polski szereg dyskusji o dorobku i dziedzictwie Stacha z Warty. O dorobku w potężnej mierze nieistniejącym już materialnie – niemieckie bomby obróciły jego twórczość w perzynę pod strasznym słońcem września 1939 roku.

Leonardo DiCaprio – amerykański wnuk Szukalskiego
To jedyna na Netflixie oferta filmowa o polskiej sztuce, w dodatku wyprodukowana przez Leonardo DiCaprio. Spora część polskiej opinii publicznej od dawna czekała, aż sławy amerykańskiej popkultury zainteresują się naszym dziedzictwem. Któż mógł się spodziewać, że stanie się to właśnie w taki sposób? I że gwiazdy życzliwie spojrzą właśnie na zapomnianego, nieco dziwnego artystę, którego rzeźby miały gigantyczny rozmach, poglądy trąciły najbardziej kiczowatą ideologią New Age, a momentami – jadowitym antysemityzmem, którego zresztą wyrzekł się po II wojnie światowej. Streamingowy gigant, który kształtuje dziś gusta i wyobraźnię milionów widzów na całym świecie, dzieło o Szukalskim opisał za pomocą dwóch kategorii: „wizjonerskie” i „prowokacyjne”. Trafił w samo sedno – był on wizjonerem i artystycznym prowokatorem, który w swojej sztuce mieszał choćby słowiańskie, przedchrześcijańskie motywy z fascynacją pogańską mitologią i religijnym wzornictwem Ameryki Południowej.
Skąd DiCaprio w...
[pozostało do przeczytania 63% tekstu]
Dostęp do artykułów: