Nie ma lekarstwa na zło. Nie można obarczać psychiatrii odpowiedzialnością za bezpieczeństwo publiczne

Izolację osób niebezpiecznych powinno się zawrzeć w systemie kary, a Gostynin powinien zostać wyłączony z systemu służby zdrowia. Tam przebywają osoby zdrowe, które w momencie popełniania przez nie czynów uznano za poczytalne. My natomiast jeszcze nie wymyśliliśmy tabletki na zło – z prof. Januszem Heitzmanem, dyrektorem Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, rozmawia Jacek Liziniewicz.


W listopadzie minęło pięć lat od momentu, kiedy zaczęła obowiązywać Ustawa o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzającymi zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób. Na jej podstawie utworzono słynny ośrodek w Gostyninie, w którym przebywa m.in. Mariusz Trynkiewicz. Tymczasem po zabójstwie Pawła Adamowicza w Gdańsku zaczyna się mówić o „uszczelnieniu systemu”. Widzi Pan konieczność zmian?
Prewencyjne odbieranie wolności po zakończonej karze nie jest takie proste. Każde działanie w tej materii mogłoby naruszać podstawowe prawa i wolności obywatelskie. Nie oznacza to, że nic nie da się zrobić. Według mnie dotyczy to przede wszystkim prawa karnego. Powinno ono zostać zreformowane tak, aby w systemie kary zawrzeć możliwość jej przedłużania w sytuacji takiej, gdy istnieje poważne prawdopodobieństwo powrotu do przestępstwa i ponawiania czynu zabronionego. Można tutaj sięgnąć po wzory norweskie. Proszę zwrócić uwagę na przykład Andersa Breivika, który teraz zmienił imię i nazwisko na Fjotolf Hansen. Został skazany na 17 lat więzienia, ale kara może być przedłużana na określony czas, a o ewentualnym zakończeniu tego odosobnienia decyduje specjalna komisja działająca przy ministrze sprawiedliwości i zrzeszająca autorytety nie tylko z zakresu psychiatrii, lecz także pedagogiki, resocjalizacji, ekspertów od patologii społecznej, prawa i psychologii.

Dlaczego to jest potrzebne?
Ponieważ nie jest tak, że powód do przestępstwa jest za każdym razem warunkowany...
[pozostało do przeczytania 75% tekstu]
Dostęp do artykułów: