Miasto, które zapomniało Orwella. Zaglądamy do Barcelony

Nie sposób zrozumieć sztandarowe powieści George’a Orwella – „1984” i „Folwark zwierzęcy” – bez znajomości „W hołdzie Katalonii”. Kluczowe wydarzenia opisane w tym qasi-pamiętniku mają miejsce w Barcelonie, dumnej stolicy Katalonii. Miasto jednak najwyraźniej nie chce o tym pamiętać.

Barcelona to stare i dumne miasto – jej korzenie sięgają głębokiej starożytności. Według legendy miał je założyć sam Herakles; wedle innego podania uczynił to ojciec słynnego Hannibala, Hamilkar Barkas, i to od jego właśnie rodu (nazwiska – Barca) miasto przyjęło nazwę.

Katalonia wraz ze swoją stolicą ma długą tradycję buntowania się przeciwko aktualnym władcom. Po uprzemysłowieniu w drugiej połowie XIX wieku ta „żyłka anarchistyczna” nabrała cech marksistowskich z silnym elementem antyklerykalizmu – na przykład w 1909 r., podczas rozruchów przeciwko poborowi do armii, spalono 112 budynków, z czego 80 należało do Kościoła katolickiego. Również podczas wojny domowej w latach 1936–1939 tzw. republikanie spalili wszystkie kościoły w mieście, z wyjątkiem katedry. Rzecz ciekawa, do dziś „punktem obowiązkowym” zwiedzania Barcelony jest placyk przed kościołem (zamkniętym na głucho) i konwentem św. Filipa Neri, gdzie w 1938 r. włoski samolot rzucił bombę, wskutek czego zginęły 42 osoby, głównie dzieci z konwentu. Ale o tym, że ślady na ścianach pochodzą również od egzekucji duchownych w 1936 r., nie mówi się głośno...

George Orwell (czyli Eric Arthur Blair) przybył do Barcelony pod koniec 1936 r. i zachwycił się, że jest „po raz pierwszy w życiu (...) w mieście, gdzie klasa robotnicza była u władzy”. Zamiast więc napisać reportaż, wstąpił do milicji (czyli bojówki partyjnej; parę miesięcy wcześniej takie właśnie bojówki powstrzymały powstańców) – jak się później okazało, o niewłaściwej przynależności partyjnej, niestety. Ciekawe są zresztą obserwacje Orwella, świadczące o tym samym, czego doświadczyła Polska w zetknięciu z Armią Czerwoną: „...
[pozostało do przeczytania 65% tekstu]
Dostęp do artykułów: