Zryw niepodległościowy w 1968 roku

Dziś o marcu 1968 roku mówi się nie tyle z perspektywy Warszawy, nie tyle nawet oczami studentów Uniwersytetu Warszawskiego, ile wręcz jednego środowiska tej uczelni. Tymczasem w całej Polsce miały miejsce wydarzenia, o których jest cisza, a które nie wpisują się w oficjalny mit założycielski „opozycji demokratycznej”.

Pracowałem wówczas jako asystent na Politechnice Gdańskiej i nagle zaczęły mnie odwiedzać tłumy studentów, pytając, jak należy postępować, gdy sytuacja robi się gorąca. Przychodziła młodzież z różnych uczelni Trójmiasta, wyczuwając moje poglądy na rzeczywistość. To po raz kolejny potwierdza tezę, że studenci wiedzą o swoich prowadzących więcej, niż wypada. Niektórzy narzekali na zajęcia z ekonomii politycznej, która była tępą propagandówką marksizmu, i ciężko było tego słuchać, o zdawaniu egzaminów nie wspominając. Stwierdziłem, że jesteśmy za słabi, aby to zmienić, a jak czegoś nie da się zmienić, to trzeba to polubić. Ustaliliśmy taktykę – każdy kupi 16-stronicowy zeszyt i jeśli na ekonomii politycznej pojawi się jakiekolwiek nowe pojęcie, to studenci będą prosili o podanie definicji. Zeszyty zapełnione definicjami miały pozwolić na uniknięcie wywodów i ograniczenie się do suchych formułek, co było znacznym postępem wobec bełkotliwych argumentacji klasyków komunizmu. Poza tym, gdy dane pojęcie się powtarzało, można było sprawdzić, czy jest ono zgodne z wcześniejszą definicją, czy już zmieniło swój sens w pokrętnej teorii ekonomicznej socjalizmu. Skutkiem ubocznym tej rady było to, że na zajęcia z ekonomii politycznej zaczęli przychodzić studenci z innych uczelni, żeby sprawdzać, czy prowadzący trzymają się własnych definicji – w ten sposób słuchaczy było więcej niż przedtem. Nie to było moim zamiarem, ale wyszło zabawnie.

Jednak istotą nieporozumienia w sporze wokół Marca jest co innego. Sprowadzenie rozruchów 1968 r. do grupki tzw. komandosów jest krzywdzące dla tysięcy zatrzymanych robotników, studentów, a...
[pozostało do przeczytania 39% tekstu]
Dostęp do artykułów: