„Żadnych marzeń” w praktyce

13 maja 1863 roku car Aleksander II mianował na generała-gubernatora Litwy Michaiła Murawiowa „Wieszatiela”. To jedno z tych nazwisk, które należałoby wpisać na listę „polakożerców”, gdyby takowa powstała, i wówczas „Wieszatiel” znalazłby na niej adekwatne dla siebie miejsce. Mordował Polaków, wysyłając ich setkami na szubienicę, a mieszkańcy Wilna co chwila widzieli na Placu Łukiskim oddających Bogu ducha za ojczyznę powstańców. Należy jednak pamiętać też o tym, co owe tragiczne dni poprzedzało. Oto kilka lat wcześniej – 22 maja 1856 roku – car Aleksander II po raz pierwszy przybył do Warszawy. Witany był, naiwnie, przez mieszkańców miasta w taki sposób, jakby faktycznie jego rządy miały być jakąś nową, lepszą epoką – po okropnym czasie epoki mikołajewskiej. W oknach wywieszano jego portrety ozdobione kwiatami. Ale potem, gdy spotkał się z polską elitą, rzucił słynne słowa: „Point de rêveries, messieurs!” („Żadnych marzeń, panowie”). Chodziło o natychmiastowe ucięcie snów o