Caryca na słodko. Dworskie intrygi zamiast historii

„Katarzyna Wielka”, czyli miniserial HBO, to solidne ocieplanie wizerunku rosyjskiej imperatorowej. I bardziej bajeczka niż epopeja historyczna.

HBO szumnie zapowiadało swoją nową produkcję. Na tyle zmyślnie, że naprawdę czekałem na dzień październikowej premiery. Niestety, po obejrzeniu poczułem się mocno zawiedziony. Niemal całą fabułę – poza pewnym koniecznym tłem historycznym i społecznym – wypełniają dworskie intrygi i romanse. Osnową czteroodcinkowego serialu jest mocno podkoloryzowana miłość między Katarzyną II, czyli Zofią Fryderyką Augustą, wcześniej niemiecką księżniczką (Helen Mirren), a Grigorijem Potiomkinem (Jason Clarke), który zawrotną karierę w cesarstwie rosyjskim zawdzięczał tyleż swoim talentom i pewnemu sprytowi, co wtajemniczeniu w alkowę carycy.

Uprzedzając zrozumiałe pytanie: tematyka polska prawie w ogóle w serialu nie występuje, choć rozbiory Rzeczypospolitej były jednym z najistotniejszych wydarzeń w ówczesnych dziejach Europy. Raz tylko wspomniany jest król Staś, i to w dobrze wiadomej, a niezbyt szczęśliwej dla naszych dziejów roli – kochanka Katarzyny. Poza tym kanwą geopolitycznego wątku jest podbój Krymu przez Rosję i zmierzch potęgi tureckiej. I to podkoloryzowano: Potiomkin nie założył dla swej ukochanej Sewastopola, lecz zbudował tam faktycznie na jej rozkaz warowną twierdzę. O wioskach potiomkinowskich nie wspomina się – może twórcy filmu nie chcieli nikogo zdenerwować.

Serial konsekwentnie buduje pozytywny wizerunek imperatorowej. Widzimy kobietę wyzwoloną, która nie tyle szuka łóżkowych przygód, ile nie poddaje się woli mężczyzn. To opowieść o Katarzynie jako władczyni, która uwalnia się spod kontroli możnowładców i nienawidzi męża, który ją poniewierał, a któremu przyniosła zagładę. Rzecz całą opowiedziano tak, że nie ma w tym nic z potwierdzonego historycznymi źródłami okrucieństwa, niepohamowanej żądzy i bezwzględności absolutyzmu. Nawet intrygi dworu, straszliwe przecież...
[pozostało do przeczytania 29% tekstu]
Dostęp do artykułów: