Akcja, która stała się legendą. Brawurowe działania grupy „Wawelberga”

Grupa kilku mężczyzn z plecakami szła wzdłuż nasypu kolejowego. Dochodziła północ. Ich celem był most na Odrze. Gdy do niego doszli, przykucnęli. Wokół nich zalegała cisza. Mogli przystąpić do zaminowania filarów mostu. Po wykonaniu pracy odbiegli na bezpieczną odległość. Jeden z mężczyzn uruchomił detonator. Nocną ciszę rozorał huk wybuchu…

Tamtej nocy z 2 na 3 maja 1921 roku na 90-kilometrowym odcinku zachodniej granicy śląskiego obszaru plebiscytowego polscy dywersanci zniszczyli siedem mostów kolejowych oraz dwa odcinki torów, uniemożliwiając w ten sposób Niemcom dostarczenie zza Odry posiłków na tereny objęte trzecim powstaniem, które właśnie się zaczynało.

Morderczy trening
Kim byli dywersanci? Należeli do grup destrukcyjnych, dowodzonych przez kapitana Tadeusza Puszczyńskiego „Wawelberga”. W młodości związał się on z piotrkowską organizacją Polskiej Partii Socjalistycznej. Gdy w 1914 roku groziło mu aresztowanie, wyjechał do Krakowa i wstąpił do Związku Strzeleckiego. Wówczas ukończył konspiracyjny kurs szkoły podoficerskiej i awansował do stopnia plutonowego. W 1914 roku walczył w I Brygadzie Legionów Polskich, należał również do Polskiej Organizacji Wojskowej. Po odzyskaniu niepodległości bił się w wojnie z bolszewikami. To w końcu on zaplanował akcję „Mosty” i wybrał do niej ochotników, którzy przechodzili morderczy trening, m.in. kilkukilometrowe marsze z 30-kilogramowym obciążeniem, zakładanie materiału wybuchowego na czas czy strzelanie.
„Ćwiczono tak długo, aż zespół bezbłędnie wykonywał wszystkie czynności. W szkoleniu uczestniczyło też kilkunastu Ślązaków, głównie synów chłopskich, którzy stanowili rezerwę dla wyznaczonych zespołów dywersyjnych, a wykorzystano później ich zagrody na magazyny materiałów wybuchowych, kwatery zespołów dywersyjnych itd. Doskonale znali okolice i Niemców miejscowych, dzięki czemu zespoły uniknęły wielu niebezpieczeństw” – pisał Mieczysław Starczewski w...
[pozostało do przeczytania 63% tekstu]
Dostęp do artykułów: