Konstytucja 3 maja

Konstytucja 3 maja przez długie lata polskiej niewoli i braku państwowości była symbolem walki o nową, lepszą Polskę. Majowy Akt Odrodzenia Polski roku 1791 szybko, w wyniku zdrady oraz działań zaborców, stał się tak naprawdę pierwszym aktem tragedii, w której straciliśmy nasze państwo. Konflikt idei i postaw w Rzeczypospolitej był wtedy – i jest dzisiaj – żywy i dzieli naród. Tak wówczas, jak i teraz toczy się gra o kształt przyszłej Polski: jej możliwość reformowania się i samostanowienia. Dlatego warto sięgać po doświadczenia tamtych dni, by wzbogacać refleksje nad współczesnością. Zapraszamy do lektury dodatku Gazeta Polska Historia „Konstytucja Polaków".


„Los nas wszystkich od konstytucji narodowej zawisł”. Uchwalenie Ustawy Rządowej 3 maja 1791 r.



Warszawa, 3 maja 1791 r., na Zamku Królewskim, dwa dni wcześniej niż oficjalnie zapowiadano, zbierają się obie izby polskiego parlamentu. Z ogólnej liczby 500 posłów i senatorów przybywa tylko 182.



Zamek obstawiają oddziały wojskowe, zbierają się również grupy zaagitowanych wcześniej mieszczan. Panującej atmosferze konspiracji towarzyszy niesamowite napięcie, determinacja i oczekiwanie. Organizatorzy tego szykowanego de facto zamachu stanu zdają sobie sprawę, że łamią istniejące normy prawne i że wiele ryzykują. Jednak najważniejsza jest towarzysząca ich poczynaniom nadzieja. Po raz pierwszy w tym stuleciu zrodziła się olbrzymia szansa na zreformowanie i wzmocnienie państwa, a przede wszystkim na trwałe wyrwanie się z haniebnego stanu rosyjskiego protektoratu. Ten dzień na zawsze przejdzie do historii jako epokowe dokonanie Polaków.



Wegetacja w cieniu Rosji

Jak doszło to tych niezwykłych wydarzeń? Marazm czasów saskich, a później początki władzy Stanisława Augusta Poniatowskiego nie zapowiadały pozytywnych zmian. Słaby monarcha bezskutecznie lawirował między koteriami magnackimi i Rosją. Kiedy rozpoczęła się...
[pozostało do przeczytania 93% tekstu]
Dostęp do artykułów: