Libia: Kaddafi – totalitarny ideolog

Rewolucjonista i socjalista

Mimo że Kaddafi rządził Libią od 1969 r., dłużej niż jakikolwiek inny przywódca w regionie, wciąż nie planował politycznej emerytury. W ubiegłym roku skończył dopiero 68 lat. Gdy rozpoczynał swoją dyktatorską karierę, miał ich zaledwie 27 i był tylko młodszym oficerem w stopniu kapitana.

W tym czasie, zafascynowany postacią prezydenta Egiptu Gamalem Nasserem i jego ideologią panarabizmu, planował własną rewolucję przeciw monarchii. Do działania pchnęła go prozachodnia polityka króla Libii Idrisa I Senussiego, której młody Kaddafi nie akceptował. W 1969 r., w trakcie pobytu monarchy za granicą, przeprowadził z innymi, niższymi rangą oficerami, bezkrwawy zamach stanu. Aresztował rodzinę królewską i proklamował republikę.

Od początku przyświecał mu cel ambitniejszy niż tylko władza. Chciał dokonać rewolucji, która obejmie Libię i inne kraje arabskie. Podstawą dla niej miały być jego osobiste przemyślenia ideologiczne, które najpełniej wyłożył w opublikowanej w latach 70. tzw. zielonej książeczce, nawiązującej nazwą do „czerwonej książeczki” Mao Tse-tunga, co oddawało jej podobnie rewolucyjny charakter.

Kaddafi opowiedział się zarówno przeciw demokracji, jak i kapitalizmowi. Nie zadowalał go również komunizm. Właściwą drogą miał być idealny ustrój społeczny oparty na powszechnej równości – „Dżamahirija” (republika ludowa), opracowany przez samego dyktatora w ramach tzw. trzeciej teorii światowej. Miał stanowić połączenie nacjonalizmu, socjalizmu, kapitalizmu i islamu. W praktyce najwięcej w nim było nacjonalizmu i socjalizmu.

Zaraz po zdobyciu władzy Kaddafi przystąpił do jego realizacji. Pierwszą ofiarą padły tysiące włoskich osadników, którzy zostali deportowani, a ich ziemie skonfiskowane w ramach odgórnej arabizacji kraju. Dyktator niezwłocznie odwrócił zagraniczne sojusze. Zamknął amerykańskie bazy w kraju i nawiązał współpracę wojskową ze Związkiem Sowieckim....
[pozostało do przeczytania 69% tekstu]
Dostęp do artykułów: