Szyicko-sunnicka konfrontacja na Bliskim Wschodzie

Jako światopoglądowych pobratymców postrzegał w walce również sunnickich radykałów, pozostających w opozycji do rządów w swoich krajach. Z tej przyczyny zaangażował się w militarne wspieranie sunnickich bojówek Hamasu w Palestynie, oporu mudżahedinów przeciw sowieckiej inwazji w Afganistanie, a po islamistycznym zamachu stanu w 1989 r. – nowych władz w Sudanie.

Zachwiana równowaga sił

Mimo to przez długi czas jedynym prawdziwym sojusznikiem Teheranu pozostawała Syria, rządzona przez klan Assadów, należący do szyickiej sekty alawitów. Socjalistyczny reżim w Damaszku zbliżyła jednak do Iranu nie wspólnota wyznaniowa czy światopoglądowa, lecz wrogość do Izraela, okupującego syryjskie Wzgórza Golan.

Droga do politycznej ekspansji ajatollahów otworzyła się kilka lat temu. Paradoksalnie, najbardziej przyczynili się do tego Amerykanie, obalając wrogie Iranowi reżimy talibów w Afganistanie i Saddama Husajna w Iraku. Szczególnie demokratyzacja Iraku umożliwiła przejęcie władzy z rąk sunnickiej mniejszości, do której należał Husajn, przez szyitów, stanowiących 60 proc. populacji kraju. Już w trakcie amerykańskiej okupacji Iran zaczął budować swoje przyczółki, zbrojąc szyickie bojówki religijne. Jednakże prawdziwe korzyści przyniosła mu współpraca z nowymi władzami w Bagdadzie. Po pokonaniu Al-Kaidy i wycofaniu w 2011 r. amerykańskiego kontyngentu z Iraku administracja Baracka Obamy straciła zainteresowanie wewnętrznymi sprawami kraju. W tym czasie Teheran zaczął odgrywać kluczową rolę w negocjacjach między skłóconymi frakcjami w irackim parlamencie. Pośredniczył w utworzeniu przez szyickie partie religijne w listopadzie 2010 r. umiarkowanie islamistycznego rządu premiera Nuriego al-Maliki, kładąc fundamenty pod bliższą współpracę obu państw.

Już kilka miesięcy później, gdy uwaga całego świata skupiła się na niespodziewanej arabskiej wiośnie, Iran odniósł jeszcze większy sukces w Libanie. Wspierany przez niego...
[pozostało do przeczytania 71% tekstu]
Dostęp do artykułów: