Seneka, Neron, Sarmaci i Bruksela...

Seneka Młodszy mądrze prawił, iż przez całe życie należy uczyć się żyć i, co może jeszcze bardziej dziwi, przez cale życie trzeba uczyć się umierać. Rzecz w tym, że można zaobserwować masę zupełnie nierozgarniętych delikwentów, którzy może życia to się i uczą, ale z niewielkimi rezultatami. Widać to także po opozycji w Polsce. Świadomie używam terminu geograficznego, bo z tymi przymiotnikami trzeba uważać... 

A Senekę, syna Seneki Starszego, cytuję, bo przecież ów pisarz i filozof miał duży wpływ na chrześcijaństwo, sam będąc poganinem. Był skądinąd wychowawcą cesarza Nerona. Jak mówi stare polskie powiedzenie: drogowskazy nie chodzą – Seneka tak wychowywał przyszłego podpalacza Rzymu, że ten, gdy jego nauczyciel przestał być konsulem, wymusił na nim popełnienie samobójstwa. Starożytny Rzym pełen był tego typu smutnych historii. Ale miał też plusy: jadało się tam dużo, i to leżąc! Ach, czasy, czasy...  

W życiu i w polityce trzeba mieć dużo pokory. I dystansu. Wiedział o tym inny Rzymianin (urodzony na terenie obecnej Turcji), Publiliusz Syrus. Ten wyzwolony z niewolnika aktor twierdził, iż zawsze żyją źle ci, którzy spodziewają się żyć wiecznie. Żył w I wieku przed Chrystusem, nie dożył chrześcijaństwa, nie wiedział nic o życiu wiecznym w wymiarze religijnym, ale udzielił świetnej lekcji pokory. Czyż to nie powinno dotyczyć zwłaszcza polityków? Szczególnie tych młodszych, którzy naiwnie uważają, że będą iść cały czas wyłącznie na szczyt – i wyżej, wyżej...  Jestem w polityce na szczeblu państwowym od 29 lat, więc coś o tym wiem.   

Zgodnie z tytułem tej rubryki piszę ten felieton w Brukseli, niedaleko placu Jourdan, gdzie jest słynny pawilonik – niegdyś okrąglak, obecnie na planie prostokąta. W nim nawet podczas największej ofensywy pandemii sprzedawane były frytki. Tak, frytki wymyślone przez Belgów. Bo Belgia to ojczyzna frytek i ponad 1000 gatunków piwa (szacun!), z czego około 300 jest w normalnej sprzedaży...
[pozostało do przeczytania 27% tekstu]
Dostęp do artykułów: