MARIUSZ ZARUSKI – MALARZ, POETA, TATERNIK, ŻEGLARZ, GENERAŁ BRONI. Polak z wieloma pasjami 

Niedawno obchodzona rocznica odzyskania Niepodległości, odsłonięty ostatnio pomnik Wojciecha Korfantego na rogu Alej Ujazdowskich i Agrykoli czy nowoczesne, błyskotliwe plakaty „W hołdzie Niepodległej” autorstwa Wojciecha Korkucia, które pojawiły się w Warszawie, przypominające czołowe postaci 1918 roku: Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Paderewskiego, Wincentego Witosa, Ignacego Daszyńskiego, przywodzą na myśl innego wielkiego Polaka i niezwykłego człowieka nieobecnego w tegorocznych i poprzednich obchodach niepodległościowych – Mariusza Zaruskiego.

W Warszawie jest polna droga jego imienia prowadząca do portu Czerniakowskiego, ale nie ma nawet skromnego pomniczka… W całej Polsce wiele świadectw upamiętnia Mariusza Zaruskiego: są szkoły, ulice, place; w Gdyni stoi jego rzeźba jako żeglarza i organizatora żeglarstwa morskiego w odrodzonej Polsce, jest też ulica jego imienia. Po morzach i oceanach pływa zbudowany w 1939 roku, w Szwecji, drewniany kecz gaflowy „Generał Zaruski” (inicjatorem jego budowy był właśnie Zaruski). Był to jedyny żaglowiec z zamówionych przez Ligę Morską i Kolonialną z przeznaczeniem do morskiego wychowania młodzieży, który dotarł do Polski, co prawda, dopiero w styczniu 1946 roku. Obecnie stanowi własność Gdańska, a jego armatorem jest MOSiR – Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji.

Poeta i żeglarz
Życiorys Mariusza Zaruskiego jest tak niezwykły, że na jego kanwie można by kręcić filmy przygodowe. Urodził się 31 stycznia 1867 roku w majątku Dumanów na Podolu, jako drugi syn Seweryna Zaruskiego (zarządcy majątku) i Eufrozyny z domu Iwanickiej. Jego dziadek brał udział w powstaniu listopadowym, a ojciec i stryj Józef byli powstańcami styczniowymi oraz członkami powstańczego Komitetu Podolskiego. Maturę zdał w 1885 roku i rozpoczął studia matematyczno-fizyczne na uniwersytecie w Odessie. Podczas pierwszego roku studiów zakochał się w pannie Maryli – Polce z Podola....
[pozostało do przeczytania 75% tekstu]
Dostęp do artykułów: