Murat Unii. Rzecz o generale Custerze

Przyszedł na świat 5 grudnia 1839 roku w New Rumley w Ohio. Nazywał się George Armstrong Custer. Był mu pisany los pełen chwały i przekleństwa. Jego najsłynniejszy przeciwnik urodził się praktycznie równo dziesięć lat później, najprawdopodobniej 4 grudnia 1849 roku, w obozie plemienia Oglala (jednej z odnóg Lakotów). Indianinowi nadano imię Tȟašúŋke Witkó, czyli „Szalony Koń”. Losy obydwu miały się skrzyżować 25 czerwca 1876 roku w jednej najsłynniejszych bitew świata – starciu nad Little Big Horn.

Legendarny „Szalony Koń” tym mocniej przemawia do serc i wyobraźni Polaków, że to właśnie nasz rodak, Korczak Ziółkowski, wyrzeźbił w skale góry Thunderhead w Black Hills (Dakota Południowa), słynny wizerunek wodza. Już po wykonaniu dzieła odnaleziono fotografię „Szalonego Konia” i okazało się, że rzeźbiarzowi udało się intuicyjnie odwzorować rysy jego twarzy.
Postać indiańskiego wodza opiewana jest w wielu filmach, książkach, powieściach czy esejach. Tak jak i inne indiańskie historie, budzi nad Wisłą miłe skojarzenia, bo wszędzie tam, gdzie ktoś szlachetny i odważny walczy z „zaborcą”, od razu jest z nim serce Polaka. Z drugiej strony mamy postać generała Custera. Tu już rzecz nie wygląda jednoznacznie, a relacje, książki czy filmy o nim pokazują a to postać odważnego do granic, zdolnego żołnierza i ryzykanta, a to znów czynią z niego drania i czarny charakter, którego do czynów pcha nadmierna ambicja, wady charakteru oraz krwiożercza chęć zabijania Bogu ducha winnych Indian. Zazwyczaj dostaje więc łatkę postaci „kontrowersyjnej”.
Czasy, w których żyjemy, sprzyjają opiniom politycznie poprawnym. W zestawie tych sądów modne jest chociażby wyżywanie się na Krzysztofie Kolumbie (czego przykładem jest niszczenie jego pomników) jako na okropnym kolonizatorze oraz zbiorowe bicie się w pierś przez przedstawicieli białej rasy, która coraz bardziej ubolewa nad krzywdami wyrządzonymi przez jej przodków autochtonom obu Ameryk.
Co...
[pozostało do przeczytania 78% tekstu]
Dostęp do artykułów: