Największy z poległych rycerzy. Opowieść o kapitanie Stefanie Pogonowskim, bohaterze spod Radzymina

Potęga tkwi w masie i w liczbie – tak myśleli dowódcy Wielkiej Wojny. Jeśli atak, to w wykonaniu setek tysięcy żołnierzy, poprzedzony nawałą ogniową, kiedy działa strzelając godzinami, posyłają na pozycje nieprzyjaciela miliony pocisków. Jak obrona, to skryta w kilometrach okopów, za niepoliczalnymi zwojami drutu kolczastego i wsparta ogniem karabinów maszynowych. Jednak nawet w takiej totalnej wojnie jednostki o wielkiej sile ducha i potężnej motywacji potrafią stawić czoło milionowej masie i zmienić to, co niemożliwe. Tak, jak zrobił to 14 sierpnia 1920 roku por. Pogonowski pod Radzyminem.

Okazanie słabości jako sposób powstrzymania agresji działa w świecie zwierząt. Słabszy wilk w konfrontacji z silniejszym kładzie się na plecach, odsłania brzuch. Ta pozycja działa automatycznie – poziom hormonów agresji spada natychmiast, silniejszy zadowala się takim zwycięstwem i nie rozszarpuje słabego na krwawe strzępy. U ludzi i w stworzonych przez nich społecznościach tak się nie dzieje – okazanie słabości potęguje agresję, zabieganie o pokój na każdych warunkach prowadzi do wojny. Doskonale wiedzieli o tym Rzymianie, gdy formułowali sentencję „Si vis pacem, para bellum” – „Jeśli pragniesz pokoju, gotuj się do wojny”. W 1919 roku Polska nade wszystko potrzebowała pokoju, właśnie dlatego Naczelnik Państwa Józef Piłsudski nakazał przygotowania do wojny ze śmiertelnym wrogiem Polski i całej cywilizacji śródziemnomorskiej – Rosją bolszewicką.

Marzenia o federacji
Przez lata Piłsudski hołubił myśl o odrodzeniu Rzeczpospolitej wielu narodów – podobną do tej z traktatu unii hadziackiej czy z idei Rządu Narodowego z 1863 roku. Kluczową rolę w koncepcji federacyjnej odgrywała Ukraina – stąd sojusz z atamanem Semenem Petlurą, który od 1918 roku walczył o niepodległą Ukrainę ze wszystkimi wokół. Sojusz zawarto we wrześniu 1919 roku: Polska miała pomoc Petlurze w zdobyciu Kijowa i w budowie pierwszych instytucji państwa,...
[pozostało do przeczytania 75% tekstu]
Dostęp do artykułów: