Impuls przyszedł z Gniezna

A jest tych bohaterów mrowie – przy czym długo nie sposób wyłowić tego głównego, choć wydawać się może, że powinni nimi być Przemysł II, książę Starszej Polski i pierwszy po 200 latach król, i trójka jego kolejnych małżonek. Większość postaci szkicowana jest soczyście, jakby chodziło o celebrytów-skandalistów, a nie o katolickich władców. Spotkamy się więc na Wawelu ze zdziwaczałą parką w osobach Kingi i Bolesława Wstydliwego, przy których pęta się zagrodowe książątko z Kujaw Władysław przezywany Karłem, u którego nikczemny wzrost idzie w parze z odwagą i siłą charakteru. Jest wojownik-pederasta Leszek Czarny, związany z ciemnymi mocami Henryk Probus z Wrocławia i Mszczuj z Pomorza Gdańskiego, są też książęta Pomorza Zachodniego z Mechtyldą, swoistą lady Makbet czy raczej zbrodniczą hrabiną Mahaut z „Królów Przeklętych”, oraz ambitny władca Czech Przemyśl Ottokar II i jego syn Wacław, który z czasem sięgnie po koronę Polski. Liczba postaci i wątków może zatrważać, choć porządkują one wiedzę tych, którzy całą znajomość dziejów Polski tamtej epoki wynieśli z „Pocztu królów i książąt polskich” Matejki i trudno im pojąć, że cała plejada tych Piastów i Przemyślidów działała prawie równocześnie. Spotykamy wreszcie wpływowy ród Zarembów i ich gniazdo rodzinne Brzostków, co jest niewątpliwym ukłonem w stronę wydawcy Tadeusza Zyska, który po siedmiu wiekach obierze go na swoją rezydencję.

Jednakże w miarę lektury na prawdziwego bohatera i demiurga dziejów wyrasta niepozorny kantor kapituły Jakub Świnka, nawet nie ksiądz, wszelako wybitny intelektualista, kształcony w Bolonii i Oksfordzie, kustosz pustej skrzyni po królewskich regaliach, powiernik księcia Przemysła i autor politycznego projektu zjednoczenia Królestwa Polskiego. Po latach, w 1295 r. już jako arcybiskup Gniezna, włoży na skroń księcia Wielkopolski wywiezioną z Wawelu koronę Bolesława Śmiałego, którą przez dokładnie 500 lat nosić będą kolejni władcy, aż do haniebnej abdykacji Stanisława Augusta. Bo...
[pozostało do przeczytania 32% tekstu]
Dostęp do artykułów: