Śmierć, która stała się symbolem postkomunizmu. Komunizm, śledztwo, IV Departament

11 lipca 1989 roku w Krynicy Morskiej zostaje znalezione ciało mężczyzny. Po identyfikacji okazuje się, że jest to ksiądz Sylwester Zych – kapłan znienawidzony przez komunistyczną bezpiekę. Jego śmierć stała się symbolem postkomunizmu – mimo że upadł komunizm, odbyły się czerwcowe częściowo wolne wybory, to służby specjalne PRL-u nadal odgrywały tu kluczową rolę.

Przez 30 lat nie udało się znaleźć sprawców zbrodni, chociaż tropy wskazują na udział MSW kierowanego przez Czesława Kiszczaka. Ślady prowadzą do Departamentu Studiów i Analiz MSW, który został powołany w 1989 roku w czasie tzw. transformacji ustrojowej. Działalnością księdza Zycha, oprócz „zwykłej” Służby Bezpieczeństwa, interesował się także Wydział IV Departamentu Studiów i Analiz MSW, który zajmował się „ujawnianiem nastrojów i zdarzeń w wybranych grupach i środowiskach oraz przeciwdziałanie zagrożeniom o charakterze nacjonalistycznym, wyznaniowym i pacyfistycznym”. Departament został rozwiązany w kwietniu 1990 roku wraz z likwidacją SB.
– Bardzo starano się, aby zniszczyć dowody zbrodni; moim zdaniem wykorzystano cały aparat bezpieki, by ta sprawa nigdy nie została wyjaśniona – mówi nam Danuta Regulska, siostra księdza Sylwestra Zycha. – Starano się z brata zrobić alkoholika, osobę niemoralną. A brat nie pił alkoholu, był wiernym przysiędze kapłańskiej – dodaje siostra kapłana.
Historycy nie mają wątpliwości, że w zbrodnię byli zaangażowani ludzie bezpieki. To, że nie udało się tej sprawy przykryć kłamliwą propagandą, było zasługą głównie rodziny księdza Zycha, redaktora Jerzego Jachowicza (pracującego w „Gazecie Wyborczej”, przedstawiającej się wówczas za pismo Solidarności) oraz Leonarda Krasulskiego, ówczesnego wiceprzewodniczącego Zarządu Regionu NSZZ Solidarność w Elblągu.

Na celowniku służb
Ksiądz Sylwester Zych znalazł się w centrum zainteresowania komunistycznych służb w drugiej połowie lat 70. ubiegłego stulecia, gdy...
[pozostało do przeczytania 74% tekstu]
Dostęp do artykułów: