Droga ku wolności

W książce Andrzeja Fedorowicza „Słynne ucieczki Polaków (2)” znajdziemy siedem historii niezwykle różnych pod względem rodzaju, stopnia trudności, a także stawki. Jedno je łączy – uciekający zawsze ryzykowali życie. 

Czasem swoje, czasem osób wspomagających, a czasem znaczenie czynu przerastało osobiste losy bohaterów. Trudno porównać ucieczkę z Pawiaka trzech kobiet: Teofili Ull, Ewy Dreżepolskiej i Zofii Przybytkowskiej – z brawurowym uprowadzeniem na Bornholm sowieckiego Miga-15 przez Franciszka Jareckiego. Albo wydostanie się z obozu śmierci w Oświęcimiu pary zakochanych Jerzego Bieleckiego i Cyli Cybulskiej, którym los pozwolił się spotkać dopiero po 39 latach, z wyrwaniem się na wolność okrętu podwodnego „Orzeł”, zatrzymanego w Tallinie przez władze Estonii. Dopiero w ostatnim czasie film zainteresował się ucieczką młodego Józefa Piłsudskiego z psychiatryka w Petersburgu. Kilkanaście lat minie, a symulujący obłęd więzień odrodzi wolną Polskę i pokona sowiecki marsz na świat w roku 1920. Musiał też uciekać z rumuńskiego internowania następca Komendanta – marszałek Rydz-Śmigły. A wreszcie pierwszy polski żołnierz w NATO Ryszard Kukliński, który nie tylko oszczędził Polsce atomowej zagłady, lecz także dzięki jego informacjom Ronald Reagan mógł rozstrzygnąć zimną wojnę na korzyść wolnego świata. Nie zawsze kończyło się happy endem. Ceną, którą przyszło zapłacić Kuklińskiemu, była śmierć jego synów. ORP„Orzeł” został zatopiony wraz z całą załogą nie wiadomo gdzie w trakcie operacji norweskiej w maju–czerwcu 1940 roku. Tajemnicze pozostają śmierć Rydza-Śmigłego w Warszawie i po latach w Monte Carlo śmierć jego małżonki. Ale chyba każdy z bohaterów książki gdyby mógł, powtórzyłby swój wyczyn! 

Andrzej Fedorowicz
„Słynne ucieczki Polaków (2)”
FRONDA, Warszawa 2020
[pozostało do przeczytania -2% tekstu]
Dostęp do artykułów: