W cieniu dwugłowego orła. Sąsiad zawsze imperialny 

Choć na pierwszy rzut oka skromnie wydana, najnowsza książka prof. Lecha Królikowskiego „Moskwa nad Wisłą” zawiera kompendium niezbędnej wiedzy o historii dwóch od wieków sąsiadujących ze sobą krajów: Polski i Rosji. 

Autor w swym erudycyjnie i ze swadą opowiedzianym wykładzie położył szczególny nacisk na imperialny charakter polityki dominujący u naszego wschodniego sąsiada, przejawiający się przede wszystkim nieustannym i nieprzerwanym od wieków dążeniem do podbojów kolejnych terytoriów lub co najmniej zaliczaniem ich do własnej strefy wpływów. „Kurica nie ptica – Polsza nie zagranica” – to znane w Rosji porzekadło, jak pisze na zakończenie prof. Królikowski, „tkwi bardzo głęboko w mentalności zarówno ludu rosyjskiego, jak też petersburskich/moskiewskich władz”.
Polityka wschodniego zaborcy to nie tylko wywózka niepokornych Polaków na Syberię czy nakładanie rozmaitych danin, co znacząco osłabiało rozwój gospodarczy naszych ziem. Jednym z przejawów rusyfikacji na polskich ziemiach był nieformalny zakaz rozwoju systemu edukacji i nauki. Jak podaje autor, na przełomie XIX i XX wieku około 70 proc. polskiego społeczeństwa było analfabetami (co ciekawe, w zaborze pruskim w tym samym czasie to zjawisko praktycznie nie występowało).
Warto sięgnąć po książkę Lecha Królikowskiego także choćby po to, by zapoznać się ze wstrząsającymi danymi z ostatniej wojny, dotyczącymi wywózek i mordowania polskiej ludności zamieszkującej Kresy wschodnie, połączonych z grabieżami i wywożeniem mienia prywatnego i przemysłowego w głąb ZSRS – praktycznie wszystkiego, co się da – w ostatniej fazie wojny i bezpośrednio po niej. Przy czym „ze względu na zniszczenia wojenne, brak ludzi do pracy, brak sprzętu technicznego do wyładunku, brak dokumentacji technicznej – przywiezione dobra bardzo często po prostu zrzucano z wagonów kolejowych, gdzie leżały pod gołym niebem bez jakiegokolwiek zabezpieczenia. Znaczna część zrabowanych dóbr nie została nigdy...
[pozostało do przeczytania 30% tekstu]
Dostęp do artykułów: