Najgorzej było w Pomiechówku

O ludobójstwie w Forcie III w Pomiechówku przez lata nikt nie mówił. Ludobójstwie głównie Polaków, bo w istniejącym tu obozie Niemcy zamordowali około 65 tys. osób, w tym przedstawicieli polskiego duchowieństwa. Zagładzie poddano też kilkanaście tysięcy Żydów – obywateli II RP (wyjątkowym okrutnikiem był żydowski kat o nazwisku Majloch).

Nie mniej straszny los spotykał kobiety, gwałcone w specjalnym baraku, oraz dzieci topione w kloacznych dołach. Ludzie więzieni byli w ciemnościach, a umierali na skutek tortur, głodu, najczęściej jednak byli rozstrzeliwani bądź wieszani na szubienicy. Nagłośnienie tego strasznego miejsca kaźni utrudniał fakt, że oprawcami byli przede wszystkim volksdeutsche z Nowego Dworu Mazowieckiego, kolonii Modlin i okolic. Po wojnie nie ponieśli kary, niektórzy służyli również czerwonemu okupantowi, a ich rodziny do dzisiaj tam mieszkają. Do zapomnienia przyczynił się również fakt, że po „wyzwoleniu” ten największy obiekt forteczny Twierdzy Modlin należał do wojska i jako taki był objęty tajemnicą wojskową. Fortyfikację wpisano do rejestru zabytków dopiero w 2006 roku. I wątpliwym plusem jest to, że dzięki ochronie wojska, a potem firmy wynajętej przez Agencję Mienia Wojskowego, fortyfikacja zachowała się w niezłym stanie, a w niej m.in. ślady egzekucji. „Pomiechówek w systemie niemieckiej administracji nie był przeznaczony »wprost« do eksterminacji, nie był ośrodkiem zagłady. Natomiast warunki, jakie tam panowały, zbrodnie, których dokonywała załoga obozu, właściwie niczym się nie różniły od obozów koncentracyjnych” – mówił w audycji „Historyczne wydarzenie tygodnia” Polskiego Radia 24 dr Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN. Instytut, który w Forcie III prowadzi teraz zakrojone na szeroką skalę prace, dysponuje na przykład relacjami więźniów, którzy przeżyli również inne niemieckie obozy i twierdzili, że najgorzej było w Pomiechówku. Ekshumacje utrudnia jednak fakt, że Niemcy zacierali...
[pozostało do przeczytania 1% tekstu]
Dostęp do artykułów: