Nie chciał, ale musiał

„Dyktator czy wybawca”

Wojciech Polak Biały Kruk, Kraków 2026

Najłatwiej pokłócić się w kwestii Piłsudskiego. Moja przyjaźń z Rafałem Ziemkiewiczem trwa głównie dlatego, że staram się w rozmowie z nim nie poruszać kwestii „Dziadka”, a już broń Boże tematu przewrotu majowego. Tu publicystyka postendecka w zadziwiający sposób zbiega się z narracją obowiązującą w PRL-u o systemie faszystowskim, jaki u nas zapanował, i odpowiedzialności marszałka za katastrofę 1939 roku. Osobiście bliższe mi jest stanowisko prof. Wojciecha Polaka, który w pracy „Dyktator czy wybawca” broni decyzji Piłsudskiego z maja 1926 roku, decyzji wymuszonej przez okoliczności i otoczenie. 

Nie słyszałem, by ktokolwiek z krytyków podjął się stworzenia alternatywnej wizji historii Polski – bez przewrotu albo, co gorsza, z przewrotem wygranym przez Wojciechowskiego i Witosa, na przykład z powodu śmierci marszałka od przypadkowej kuli. Czy sejmokracja, znaczona buntami społecznymi i karuzelą