Droga do wojny światowej

„Istnienie Polski jest nie do przyjęcia i nie do pogodzenia z fundamentalnymi warunkami funkcjonowania Niemiec. Polska musi zniknąć i zniknie – w rezultacie jej wewnętrznej słabości i działań Rosji – z naszą pomocą. (…) Unicestwienie Polski musi być jedną z fundamentalnych sił napędowych niemieckiej polityki (…) i można do tego doprowadzić poprzez, i przy pomocy, Rosji” – taką myśl przewodnią niemieckiej polityki sformułował w 1922 roku generał von Seeckt. 17 lat później spróbował wcielić ją w życie Adolf Hitler.

Poszukiwanie przyczyn zjawisk i wydarzeń to zajęcie fascynujące i wciągające. Czasem można się zapędzić zbyt daleko. Opowieść o korzeniach wrogości Niemców i Polaków można przecież rozpocząć od Mieszka I, przytoczyć historię o zamordowaniu króla Przemysła II, pocieszyć się wspomnieniem Grunwaldu i bitwy pod Prostkami, a potem zasmucić XVIII-wiecznym triumfem prusactwa i ponadstuletnim okresem niewoli. Lata 1918–1920, które przyniosły odrodzenie Rzeczypospolitej,