Pierwsi po Bogu

Polska po II wojnie światowej nie była suwerenna – władzę w kraju okupowanym przez sowiecką armię przejęła klika mianowańców Stalina. Niewielka grupa ludzi, w sumie dość przypadkowych, trzeci garnitur dawnej KPP, której kadry zlikwidowano w ramach wielkiej czystki.

Bohaterami pracy Roberta Spałka „Na licencji Moskwy” są Władysław Gomułka, Jakub Berman i Bolesław Bierut. Łączyła ich bezwzględna lojalność wobec Moskwy, różniły zaś temperamenty, pochodzenie i doświadczenie życiowe. Inteligent Jakub Berman, samouk Gomułka czy bezbarwny aparatczyk Bierut za swojego życia pozostawali anonimowi – mimo obecności towarzysza „Tomasza” na znaczkach pocztowych i „Wiesława” Gomułki, od 1956 roku co rusz eksponowanego w telewizji. Towarzysz „Jakub” egzystował jako złowrogi cień odpowiedzialny za zbrodnie polskiego stalinizmu. Jednak oprócz schematycznych życiorysów i informacji oficjalnych – prywatnie Gomułkę można było zobaczyć tylko na balu sylwestrowym, a o kochankach