Arnhem. O jedno kłamstwo za daleko

„Arnhem”

Marek Stella-Sawicki Zysk i S-ka, Poznań 2024

Któż ze „starszaków” nie pamięta słynnego filmu z 1977 roku według prozy Corneliusa Ryana „O jeden most za daleko” (podobno ekranizacja była droższa od całej akcji w 1944 roku) i zmarnowanych w tej bitwie szans? 17 września dogorywało jeszcze Powstanie Warszawskie. Sowieci stali na Wiśle i w przypadku powodzenia operacji „Market Garden” możliwy był upadek III Rzeszy jeszcze tamtej jesieni i zajęcia jej przez sprzymierzone armie Zachodu, w tym Polskę.

Ale nie udało się. Zawiodło wszystko, co zawieść mogło. Niedostatek środków transportu, rozdzielenie ataku na trzy fazy i utrata czynnika zaskoczenia, błędy wywiadu, niewłaściwe miejsca desantu i katastrofalna łączność. Spektakularna klęska aliantów dowodzonych przez Eisenhowera i Montgomery’ego potrzebowała kozła ofiarnego. Tradycyjnie padło na Polaków i dzielnego dowódcę spadochroniarzy Stanisława Sosabowskiego. Kaprys historii był tym okrutniejszy, że