Romans pod wulkanem

„Przepaść”

Robert Harris Albatros, Warszawa 2025

Robert Harris lubi bawić się historią. W coraz większym stopniu historią paradokumentalną, choć pokochałem go za alterhistoryczny „Vaterland” i rozczytywałem się fantastycznymi „Pompejami”, by później śledzić dość zgodne z historyczną prawdą przygody Dryfusa czy uczestników konferencji monachijskiej. „Przepaść” jest utworem osobliwym. Do zachowanych autentycznych listów premiera Wielkiej Brytanii Herberta Asquita Harris dopisuje zaginione odpowiedzi jego kochanki – panny Venetii Stanley, i kreuje postać śledczego Paula Deemera, który czyta te wynurzenia i bada ewentualne konsekwencje. Czasy są osobliwe. Zaczyna się lato roku 1914, w Sarajewie padły już strzały i choć niewielu zdaje sobie sprawę z grozy sytuacji, już za chwilę Zjednoczone Królestwo, a z nim cały świat, runą w przepaść, z której się nie wydobędą. Kobiety już nie wrócą do kuchni, żołnierze nie zrezygnują z prawa do równości, a opinia publiczna już nie