Pedagogika strachu

Odpowiedź na pytanie, dlaczego Francuzi wybrali, jak wybrali, brzmi – ze strachu przed nieznanym. Jest to bodaj największy z możliwych strachów, o czym wiedzą najlepiej twórcy filmowych horrorów. Zło znane jest poniekąd oswojone. Francuzi w kawałach, które są najlepszym probierzem międzynarodowej opinii publicznej, skutecznie wypierają braci Czechów, którzy byli najwaleczniejszym narodem Europy do klęski pod Białą Górą w 1620 roku. Wyginęła tam praktycznie cała czeska szlachta. A Francuzi, zanim pojawiły się żarty o czołgach z czterema biegami wstecznymi i tylko jednym do przodu, mieli epoki chwały. Wedle wszystkich sondaży Francuzi nie wierzą w lepszą przyszłość, a skoro ma być gorsza, to lepiej taka, którą znamy. Zarządzanie strachem to cenna umiejętność. Dzięki niej wrócili do władzy angielscy laburzyści. Ich wódz Keir Stermer, grzmiał: za pięć lat Anglicy będą biedniejsi od Polaków! No i się przestraszono. Na strachu oparł sukcesy nasz Donaldinio. Co prawda urojonym – mówiąc