Iwona Balcerak

Sery pleśniowe to jedne z produktów uznawanych do niedawna za ekskluzywne. Dziś szturmem zdobywają nasze stoły i wykwintnym smakiem cieszą podniebienia. Powstają z pasteryzowanego mleka krowiego i podpuszczki. Wśród nich znajdziemy m.in. te z porostem białej pleśni, czyli na przykład popularne u nas Brie i Camembert. Sery z porostem pleśni można jadać jako samodzielne przekąski, serwować w formie przystawki lub wykorzystać jako składnik na przykład sałatek czy koreczków, a nawet sosów. Doskonale smakują smażone, zapiekane lub z grilla. Zawsze należy przechowywać je w lodówce – najlepiej w oryginalnym opakowaniu. Mniej więcej godzinę przed zaserwowaniem, należy je wyjąć, by wydobyć z nich pełnię aromatu. Wśród dostępnych na naszym rynku serów z białą pleśnią na szczególna uwagę...
Renklody, węgierki czy mirabelki jest w czym wybierać. I całe szczęście, bo śliwki warto jeść. Śliwki różnią się smakiem, kolorem i przeznaczeniem. Renklody – duże, jędrne, o delikatnym smaku – są idealne na kompoty i dżemy. Stanley, czyli amerykańska odmiana śliwy, najlepsze są do bezpośredniego spożycia, ale doskonale sprawdzą się również w deserach czy dżemach. Ze zbieranych niegdyś w parkach i dzikich sadach małych, żółtych bądź czerwonych mirabelek ugotujemy pyszny kompot. Jednak śliwkowe menu na kompotach, dżemach, marmoladach, powidłach, ciastach, sorbetach czy knedlach się nie kończy. Z tych owoców przyrządzimy bowiem rewelacyjne marynaty i sosy do wędlin, a także znane trunki – śliwowicę i tarniówkę czy bałkańską rakiję. Choć liczba odmian śliwek sięga kilku tysięcy, w...
Prawdziwi grzybiarze wstają wczesnym rankiem, by przed innymi dotrzeć w „swoje miejsca”. I przynoszą do domu kosze kurek, podgrzybków, borowików, gąsek... Z grzybami jest tak, że trudno odpowiedzieć, czy większa radość je zbierać, czy jeść. Oczywiście zrozumie to tylko ten, kto chodząc po lesie, poznał smak tej szczęśliwej chwili, gdy w końcu pośród mchu uda mu się wypatrzyć bursztynowy kapelusz. Zamiłowanie do zbierania grzybów sięga najdawniejszych czasów. W niektórych starożytnych kulturach te skarby runa leśnego uważano za święte. W Ameryce Łacińskiej znaleziono posąg grzyba liczący 10 tys. lat. W antycznej Mezopotamii przysmakiem były borowiki, pieczarki i kanie. Rzymianie przepadali za truflą czarną i (jadalnym!) muchomorem cesarskim. Potrawy z grzybów uważano za dania...
Są dobre dla zdrowia i urody. To jedyne warzywa-owoce, które w kuchni można wykorzystać na nieskończenie wiele sposobów. Pomidory zaliczane są do warzyw, ale z botanicznego punktu widzenia są owocami – a konkretniej: to subtropikalne wielonasienne jagody. Początkowo – kiedy za sprawą Krzysztofa Kolumba przywędrowały do Europy z Ameryki Południowej – uznawano je za trujące, ale ponieważ pięknie wyglądały, hodowano je w ogrodach w celach dekoracyjnych. Dziś stanowią podstawowy składnik najpopularniejszych potraw wielu kuchni narodowych, szczególnie włoskiej, hiszpańskiej czy greckiej. W starych polskich książkach kucharskich również znajdziemy sporo przepisów na tak dobrze nam znane zupy i przeciery pomidorowe, choć są też propozycje pomidorów faszerowanych na przykład mięsem,...
Dziś zaczynamy odkrywać go na nowo. Coraz częściej gości na naszych stołach i stał się synonimem elegancji, wyszukanego smaku i dbałości o zdrowie. Najpopularniejszą formą przygotowywania szpinaku jest uduszenie posiekanych liści na podsmażonych wcześniej czosnku i cebuli, doprawienie pieprzem, solą i ziołami, zabielenie całości śmietaną lub jogurtem albo podanie go z jajkiem sadzonym. Jednak to tylko podstawowa propozycja, bo szpinak można serwować na wiele sposobów. Świeży dodawać do sałatek. Jego młode, nieduże liście są chrupkie i bardziej wyraziste w smaku niż sałata. Wystarczy przed podaniem doprawić je sosem na bazie oliwy z oliwek, z dodatkiem soku z cytryny i odrobiną czosnku. Szpinak sprawdzi się też jako nadzienie do placków z ciasta kruchego i francuskiego, pierożków...
To małe, pękate babeczki. W zależności od dodanych składników staną się albo słodkim ciasteczkiem, albo wytrawną bułeczką. Muffiny to najszybsze ciastko świata. To pierwsze samodzielne wypieki małych kucharzy w Ameryce. Błyskawiczne w wykonaniu i bardzo smaczne. Świetny pomysł na deser dla zapracowanych. Mogą być na słodko albo wytrawne. Z owocami, orzechami, czekoladą, serem, ziołami, boczkiem lub szynką. Czym różnią się od zwykłych babeczek (cupcake)? Po pierwsze – przygotowaniem ciasta. W przypadku muffin najpierw oddzielnie miesza się składniki mokre (na przykład olej, mleko, jajka), osobno zaś suche (mąka, proszek do pieczenia). Ciasta się nie miksuje, nie wyrabia ani nie uciera. Aby się udało, trzeba je tylko na koniec razem szybko i niezbyt dokładnie wymieszać. Składniki na...
Fioletowa sprężysta skórka i gruszkowaty kształt wyróżniały go wśród innych warzyw na straganie. Kupiłeś go, bo skusił cię swoim nietuzinkowym wyglądem, a teraz nie wiesz, co z nim zrobić? O bakłażanie śmiało można powiedzieć: warzywo niespodzianka. Dlaczego? Nazywają go oberżyna, gruszka miłosna, jajko krzewiaste lub bakman. Patrząc na zastosowanie, myślimy o nim – warzywo, a tak naprawdę nim nie jest. W sensie botanicznym bakłażan to owoc, a dokładnie – jagoda. Botanicznymi zaskakującymi kuzynami oberżyny są m.in. ziemniak, pomidor, papryka, a co najciekawsze – tytoń! Ojczyzną bakłażana są Indie. Dzięki Maurom, którzy przez Bliski Wschód zawędrowali do Hiszpanii, poznali go Europejczycy. Podobnie jak ziemniak, bakłażan uprawiany był w Europie najpierw jako roślina ozdobna, a...
Najczęściej jadamy je na surowo – najlepiej, żeby były miękkie, dojrzałe i schłodzone. Melony pokrojone w kostkę lub plasterki są świetną przekąską. Sprawdzą się też jako deser i chłodnik. A zmiksowany miąższ dodany do drinków zrobi furorę na każdym przyjęciu. 
Trudno w to uwierzyć, ale słodkie melony należą do tej samej rodziny co ogórek, dynia czy cukinia. Choć kojarzą się raczej z klimatem tropikalnym, uprawia się je również w naszym kraju, i to od XVII w. Są dość wymagające, ale przy odrobinie wytrwałości można wyhodować je we własnym ogródku! Nazwa melon wywodzi się z języka greckiego od słowa melopepon, co oznacza „miękkie jabłko”. Na świecie istnieje wiele odmian melona, a w wyniku krzyżowania ciągle powstają nowe, różniące się między sobą wielkością,...
Lisica, liszka, lisiczka, stągiewka czy kurza noga – tak w różnych regionach nazywa się popularną kurkę. Sezon na kurki trwa od czerwca do października. Grzyby te znaleźć można zarówno w lasach iglastych, jak i liściastych (bukowe, grabowe i dębowe). Występują gromadnie wśród ściółki leśnej, ukryte pod mchem lub stertą suchych liści, tworząc tzw. czarcie kręgi. W zależności od miejsca występowania owocniki kurki mają barwę od bladożółtej po rdzawożółtą. Kapelusze młodych okazów są wypukłe, z wiekiem robią się coraz większe i coraz bardziej wklęsłe, by u dorosłych grzybów uzyskać lejkowaty, pofalowany kształt. W smaku kurka jest delikatna, korzenna – w starszych okazach można wyczuć pieprzną nutkę, stąd też wzięła się ich nazwa pieprznik jadalny. To właśnie smak i aromat sprawiają, że...
Zioła w kuchni wabią aromatem i uwodzą smakiem. Wystarczy kilka gałązek lub liści świeżych ziół i sukces kulinarny murowany! Świeżo zerwane zioła potrafią ożywić każde danie. Wydobywają smak i dodają aromatu. Świetnie sprawdzają się również jako dekoracja potraw. Olejki eteryczne w nich zawarte mają też właściwości lecznicze. Warto zrobić sobie ogródek ziołowy na parapecie, tarasie lub balkonie, by ulubione gatunki mieć zawsze pod ręką. A jak możemy je wykorzystać? Zielona natka pietruszki ożywi smakowo i wizualnie każdą zupę – w szczególności rosół. Szczypiorek idealnie sprawdzi się w duecie z jajkami, twarogiem oraz majonezowymi sosami. Świeże listki bazylii można dodać do sałatek, sosów, farszów i dań z pomidorów. Cząber najlepiej komponuje się z pieczonym mięsem i zapiekankami....
Jagody, maliny, jeżyny… dziko rosnące smakołyki. Kto ich nie lubi? Żadne odmiany ogrodowe nie dorównują pod względem aromatu owocom leśnym. Walory smakowe, a dla niektórych również przyjemność ze zbierania, to niejedyne zalety leśnych owoców. To także bogactwo witamin, minerałów i błonnika oraz źródło najsilniejszych przeciwutleniaczy – antocyjanów, czyli barwników roślinnych czerwonych, fioletowych, niebieskich i czarnych. Zwalczają one wolne rodniki przyspieszające starzenie się organizmu i procesy degeneracyjne komórek, zapobiegają chorobom cywilizacyjnym: nadciśnieniu tętniczemu, cukrzycy i miażdżycy. Wzmacniają naczynia krwionośne, uelastyczniają je i hamują odkładanie się złogów złego cholesterolu. Działają przeciwzakrzepowo i usprawniają przepływ krwi. Owoce leśne są bardzo...
Mięso drobiowe jest zdrowe, zawiera dużo substancji odżywczych oraz doskonale łączy się z różnymi dodatkami i przyprawami. Kurczaka można podawać w każdej postaci: pieczonego, duszonego, gotowanego, smażonego; na zimno i gorąco; na słodko i pikantnie. W staropolskiej kuchni mięso kurczaków serwowano z daktylami, rodzynkami, migdałami, pomarańczami, śliwkami itp. Podawano je z kolorowymi sosami: żółtym z szafranu lub z curry, czerwonym z wiśni lub czarnym z powideł śliwkowych. Gdy zapanowała moda na kuchnię francuską, a wraz z nią na dania faszerowane, na stołach królowały kurczęta nadziewane. Robiono z nich rolady i roladki z najrozmaitszymi nadzieniami i farszami. Mięso kurczaka to jeden z tych produktów, który miłośnikom gotowania i smakoszom daje wielkie pole do popisu, a do tego...
Kiedy lato w pełni, a z nieba leje się żar, próżno szukać lepszego specjalisty w gaszeniu pragnienia. Delikatnie słodki, niesamowicie soczysty i orzeźwiający. Chyba żaden inny owoc nie kojarzy się z wakacjami tak jak arbuz! Pierwsze wzmianki na temat arbuza pochodzą już z czasów starożytnego Egiptu. Za ojczyznę owocu uważa się Afrykę, gdzie rośnie on dziko. Do Europy dotarł w XII wieku za sprawą krzyżowców. Obecnie hodowanych jest ponad 1200 odmian arbuzów w blisko 100 krajach całego świata. Arbuz należy do rodziny dyniowatych, co prowokuje dyskusje na temat tego, czy jest owocem czy warzywem. Choć w przeszło 90 proc. składa się z wody, zawiera także witaminy i sole mineralne. Spożywanie tego owocu wzmacnia odporność organizmu i zwiększa koncentrację. Doskonale wpływa na kondycję...
To jedno z najbardziej wartościowych warzyw, pełne witamin i minerałów. Teraz – wczesnym latem – ma ich najwięcej. Ze względu na to, że kapusta świetnie daje się przechowywać, jest jedzona cały rok. Ale to ta pierwsza, młoda jest najpyszniejsza. Doskonale smakuje zarówno w surówkach, jak i w postaci soku. Świeże, poszatkowane liście można dodać do zup jarzynowych. Tradycyjnie przygotowuje się ją z koperkiem i młodą cebulką, ale wystarczy odrobina fantazji, by znany przysmak wystąpił w nowej odsłonie. Obecność kapusty w naszej kuchni zawdzięczamy Hunom i Mongołom. To oni sprowadzili do Europy to warzywo, które szybko zyskało uznanie mieszkańców starożytnej Grecji i Włoch. Kapusta uważana była tam za roślinę leczniczą. Rzymianie przypisywali jej właściwości uodparniające organizm na...
Delikatny i sycący przysmak prosto z patelni. Może być podany na słodko, pikantnie, z warzywami, a nawet z owocami morza. Wystarczą dwa jajka, patelnia i… to co mamy w lodówce. Omlet, czyli pulchny placek zrobiony z ubitych jaj, to w zasadzie danie międzynarodowe. Smaczny, pożywny i łatwy w przygotowaniu. Choć znany był już w starożytności, obecnie uważa się, że to specjalność kuchni francuskiej. Wśród rodzajów omletów najbardziej znany jest ten francuski. Klasyczny, z roztrzepanych jajek, smażonych na maśle tylko z jednej strony i rolowany podczas smażenia tak, by masa jajeczna warstwowo ścinała się na patelni. Dodatki układa się na gotowy omlet, po czym składa się go na pół. Omlet hiszpański, zwany tortillą, jest grubszy i zawiera więcej dodatków, smaży się go z dwóch stron,...
Sezon na truskawki rozpoczęty. Właśnie teraz smakują najlepiej, dlatego nie zwlekaj, tylko delektuj się tymi pełnymi witamin owocami. Truskawki to owoce wielu możliwości. Dobrze smakują zarówno na wykwintnej kolacji z czekoladą i szampanem, jak i w skromnym obiedzie, gdy są dodatkiem do makaronu i białego sera. Znakomicie komponują się z lodami, naleśnikami, omletami, goframi, a nawet ciastami i tortami. Można je dodawać do koktajli na bazie mleka i jogurtów. Świetnie uzupełniają smak sałatek z młodego szpinaku czy rukoli. Zadowolą także amatorów dań mięsnych. Truskawki pasują do ryb i każdego rodzaju mięsa. Ten niewielki owoc to istna bomba witaminowa. Chroni przed anemią, wzmacnia i odkwasza organizm i gasi pragnienie. Ma też właściwości odtruwające i oczyszczające. Zawiera witaminy...
Jędrna marchewka, krzepka kalarepka, młody bób, szczaw czy ziemniaki – młode warzywa to prawdziwa bomba witaminowa. Najsmaczniejsze u progu lata, idealne, by przygotować z nich zupy. Jeśli poszukujesz alternatywy dla monotonnych dań obiadowych czy niezdrowych fast-foodów, zachęcam do przygotowania kolorowych, pełnych aromatu zup z młodych warzyw. I niech cię nie zniechęci wizja stania przy garach. Te zupy są smaczne, niedrogie i naprawdę szybkie w przygotowaniu. Zupy są źródłem niemal wszystkich składników odżywczych, takich jak białka, węglowodany, witaminy i minerały. Składniki te rozpuszczone w wodzie są szybko wchłaniane przez organizm i stają się źródłem łatwo przyswajalnej energii. Zawarty w nich błonnik ułatwia trawienie, daje uczucie sytości i zmniejsza przyswajanie tłuszczu...
Wiosna w pełni. Wszystko kwitnie, pachnie i zachęca do wyjścia w plener. Więc spakuj kraciasty koc, koszyk pełen smakołyków i ruszaj na piknik… Jedzenie na świeżym powietrzu to wspaniała forma spędzania czasu. Wystarczy trochę fantazji i na trawie możemy przygotować prawdziwą ucztę. Co zabrać na piknik? Oczywiście jedzenie. Dania mają być proste, łatwe w transporcie i odporne na wysokie temperatury, tak by nie uległy zepsuciu czy roztopieniu w czasie drogi. Ponadto powinny być tak przygotowane, by można je było konsumować bez użycia sztućców. Nie znaczy to jednak, że jesteśmy skazani na nieśmiertelny zestaw: pomidor i jajko na twardo. Na pikniku doskonale sprawdzą się tortille, babeczki, paszteciki i pieczone pierożki oraz najpopularniejsze... kanapki. Jednak nie szykujmy ich w domu....
Podobno sekret smaku tego sera tkwi w tatrzańskiej roślinności, którą jedzą owce i której aromaty przenikają wraz z owczym mlekiem do oscypka. Twardy, słony, o wyraźnym posmaku wędzenia ser z owczego mleka, wyrabiany ręcznie na halach w pasterskich bacówkach i tylko w okresie wypasu i dojenia owiec, czyli od maja do października. Taki jest oscypek. Tradycje jego wyrabiania i recepturę polscy górale zawdzięczają pasterzom wołoskim, pochodzącym z Bałkanów, którzy już w XIV w. przywędrowali na Podhale. Oscypek w 2007 r. uzyskał status produktu regionalnego PDO, a tym samym UE określiła jego parametry i wyznaczyła miejsca, gdzie i jak może być wyrabiany. Pomimo to jest jednym z najczęściej podrabianych serów. Prawdziwe oscypki ważą od 60 do 80 dag i mierzą od 17 do 23 cm. Produkuje się...
Kalafior, brokuł czy karczoch to nic innego jak pąki kwiatowe. Można jednak jeść i inne kwiaty, takie, które z jedzeniem się nie kojarzą. Tradycja używania kwiatów do potraw jest znana i praktykowana na całym świecie od dawna. Już w średniowieczu angielscy kucharze często urozmaicali swoje dania płatkami kwiatów. W Prowansji od lat wykorzystuje się róże, fiołki czy lawendę do tworzenia deserów i kwiatowych cukierków. Obecnie do tych tradycji najczęściej sięgają zwolennicy modnej ostatnio kuchni molekularnej, wykorzystując kwiaty w swoich przepisach. Może warto więc sięgnąć po nie, by nadać znanym potrawa nowy wymiar i smak. Jest wiele sposobów na to, by w naszej diecie pojawiły się kwiaty. Można je suszyć, smażyć, kandyzować i zjadać na surowo. Są ciekawym dodatkiem do ryżu, tart,...

Pages