Świat

Kazimierz Dadak
Nierównowaga w wymianie handlowej O wyższości Chin ma także świadczyć ogromna nierównowaga w wymianie handlowej – w roku ubiegłym USA sprzedały do Chin towary o wartości 82 mld dol., podczas gdy ich import wyniósł aż 344 mld. Z tego względu Państwo Środka posiada dziś największe w świecie zasoby twardych walut szacowane na 2,85 bln dol. W zeszłym roku Chiny zanotowały inny wielki sukces – wyprodukowały najszybszy superkomputer na świecie. Wszystko to sprawia wrażenie, że niebawem centra polityczne i finansowe przeniosą się z Waszyngtonu i Nowego Jorku do Pekinu i Szanghaju. Niemniej, bliższe spojrzenie na stosunek sił pomiędzy tymi krajami przedstawia zasadniczo odmienny obraz, Ameryka góruje nad Chinami niemal w każdej dziedzinie. Owszem, Chiny mają najszybszy komputer świata, ale...
Jacek Laskowski
Rewolucjonista i socjalista Mimo że Kaddafi rządził Libią od 1969 r., dłużej niż jakikolwiek inny przywódca w regionie, wciąż nie planował politycznej emerytury. W ubiegłym roku skończył dopiero 68 lat. Gdy rozpoczynał swoją dyktatorską karierę, miał ich zaledwie 27 i był tylko młodszym oficerem w stopniu kapitana. W tym czasie, zafascynowany postacią prezydenta Egiptu Gamalem Nasserem i jego ideologią panarabizmu, planował własną rewolucję przeciw monarchii. Do działania pchnęła go prozachodnia polityka króla Libii Idrisa I Senussiego, której młody Kaddafi nie akceptował. W 1969 r., w trakcie pobytu monarchy za granicą, przeprowadził z innymi, niższymi rangą oficerami, bezkrwawy zamach stanu. Aresztował rodzinę królewską i proklamował republikę. Od początku przyświecał mu cel...
Krystyna Grzybowska
Europa jest zaskoczona – zauważył odkrywczo, jak zwykle, prezydent Bronisław Komorowski. I jeszcze bardziej odkrywczo wyraził nadzieję, że to „szansa na gigantyczną zmianę”. Głowa naszego państwa musiała długo główkować, żeby dojść do tych wstrząsających wniosków. Ale trudno się dziwić, wszak Polska nie posiadała kolonii ani w Afryce, ani nawet na Madagaskarze. Natomiast dziwić się należy Francji, Wielkiej Brytanii, Włochom i paru innym krajom, które podobno kontrolowały rozwój wydarzeń w swoich byłych koloniach. Najbardziej prezydentowi Francji, Nicolasowi Sarkozy'emu, który wielce był zaskoczony wydarzeniami w Libii. Europa miała w tym interes, PRL zwłaszcza, żeby współpracować z dyktatorem Kaddafim, nie bacząc na zbrodnie, jakie popełniał, do których należy zaliczyć katastrofę samolotu...
Godzinna rozmowa Putina z szefem Komisji Europejskiej José Manuelem Barroso ujawniła, że Rosja uważa trzeci pakiet energetyczny za sprzeczny z jej żywotnymi interesami. Ta nowa legislacja unijna przewiduje zasadę powszechnego dostępu firm gazowych do wszystkich sieci przesyłowych oraz zasadę „rozdziału właścicielskiego” – jedna spółka (ani jej spółka zależna) nie może być jednocześnie dostawcą gazu i właścicielem gazociągu. Zdaniem Rosjan wdrożenie nowych zasad, przynajmniej w niektórych krajach UE, doprowadzi do wywłaszczenia i nacjonalizacji infrastruktury, której obecnie właścicielem lub współwłaścicielem jest rosyjski Gazprom. Choć w Brukseli nie wymieniono żadnego kraju, prasa rosyjska donosiła, że chodzi o Litwę Tuż przed spotkaniem z Barroso Putin określił trzeci pakiet...
Od dwóch tygodni polityczny impas trwa w Bahrajnie. 17 lutego, gdy wybuchła wojna domowa w Libii, król Bahrajnu również podjął próbę zbrojnego stłumienia manifestacji. Jednakże po dwóch dniach, pod naciskiem zachodnich sojuszników i interwencji następcy tronu królewicza Salmana bin Hamada, Al-Khalifa wycofał wojsko z ulic. Dzięki temu w ostatniej chwili uniknął losu Kaddafiego. Od tego czasu trwają próby nawiązania dialogu. Opozycja okupuje główny plac w stolicy i co dzień organizuje wielotysięczne demonstracje. W proporcji do niewielkiej liczby ludności kraju są one największe na Bliskim Wschodzie. Król czyni kolejne ustępstwa. Zgodził się wypuścić więźniów politycznych i dokonać częściowych zmian w rządzie. Jednakże wciąż nie zadowala to manifestujących szyitów, którzy odmawiają...
Antoni Rybczyński
Ośrodek będzie zlokalizowany tuż obok już istniejącego głównego ośrodka szkoleniowego rosyjskiej artylerii w Mulinie k. Niżnego Nowogrodu nad Wołgą. W przygotowanym przez Niemców ośrodku szkoleniowym rosyjskie jednostki wielkości brygady będą mogły ćwiczyć gotowość bojową w operacjach połączonych rodzajów broni, używając dostarczonego przez Rheinmetall sprzętu, który symuluje realistyczne warunki pola bitwy i dokonuje oceny działań oddziałów i sztabu. Centrum zbudowane przez Niemców przyczyni się do podniesienia jakości ćwiczeń wojsk rosyjskich. Jest to szczególnie ważne po doświadczeniach z wojny 2008 r. Rosjanie pokonali militarnie Gruzję, ale kilka dni walk pokazało, jak fatalne dla losów ofensywy są braki i nieporozumienia taktyczne, operacyjne między różnymi rodzajami wojsk armii...
Antoni Rybczyński
Kłopotliwy koalicjant Ostry konflikt między PDSh i PSSh ciągnie się od czasu wyborów parlamentarnych w czerwcu 2009 r. Wygrała je minimalnie Partia Demokratyczna, przedłużając swoje rządy, ale lewica oskarża Berishę o sfałszowanie wyników. Temperatura politycznego sporu wzrosła jeszcze bardziej od listopada 2010 r., gdy opozycja wznowiła masowe demonstracje, oskarżając rząd o korupcję i złe zarządzanie funduszami publicznymi. Iskrą, którą padła na tę beczkę prochu, okazało się oskarżenie o korupcję wicepremiera Ilira Mety. Berisha zdymisjonował Metę, ale dla opozycji było to za mało, zażądała przedterminowych wyborów i wyszła na ulice. Socjalistyczny Ruch na rzecz Integracji (LSI), któremu przewodniczy Meta, zapewnia kilka dodatkowych głosów potrzebnych partii Berishy do większości...
Jacek Laskowski
Kraj ma jedną z najmłodszych populacji na świecie. Prawie połowa ludności nie przekroczyła jeszcze 15. roku życia. Statystycznie Jemenka rodzi w trakcie swojego życia sześcioro dzieci. Według umiarkowanych prognoz już w 2030 r. populacja Jemenu przekroczy 40 mln i przewyższy polską, a około 2050 r. wyniesie 60 mln. Rządowe analizy dopuszczają jednak i taki scenariusz, wedle którego poziom 60 mln zostanie osiągnięty nawet ok. 2035 r. Bez ropy… Eksplozja demograficzna to jednak dopiero początek jemeńskich problemów. Tamtejsza gospodarka, podobnie jak gospodarki większości państw arabskich, opiera się głównie na wydobyciu ropy naftowej. Z jej sprzedaży pochodzi 75 proc. dochodów budżetowych kraju i 90 proc. dochodów eksportowych. Ale, w porównaniu z resztą regionu, jemeńskie zasoby są...
Jacek Laskowski
Rządy wojskowych? W perspektywie najbliższych miesięcy możliwe są dwa scenariusze wydarzeń: próba jak najdłuższego utrzymania się wojskowych u władzy i odwlekanie zmian lub spełnienie żądań ulicy i szybkie przeprowadzenie nowych wyborów. Początkowo komentatorzy poważnie brali pod uwagę pierwszą możliwość. Czołowe postacie w kierownictwie NRW to ludzie z pokolenia Mubaraka, osobiście przez niego nominowani. Jednakże próba utworzenia przez nich wojskowego reżimu wymagałaby wcześniejszej pacyfikacji nieuchronnych protestów, a więc przeprowadzenia prawdziwego zamachu stanu. Byłoby to ze strony generałów niezwykle ryzykowne posunięcie. Wiązałoby się z olbrzymim kosztem politycznym i prawdopodobnie międzynarodową izolacją. Konieczna byłaby też dyscyplina w resortach siłowych. Wydaje się, że...
Więźniowie nie zagłosują Większość brytyjskich posłów nie zgodziła się na przyznanie praw wyborczych więźniom, czego żądały organy Unii. Izba Gmin zademonstrowała, że nie zamierza podporządkowywać się wszystkim decyzjom instytucji UE. Orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który nakazał Wielkiej Brytanii zmianę decyzji sprzed 140 lat o odebraniu więźniom praw wyborczych, wywołało bunt posłów. – Kto popełnia przestępstwo, pozbawia się prawa do głosowania. Nie wiem, czemu mamy to zmieniać – stwierdził w parlamencie premier David Cameron. Londyn, decydując się na konfrontację z eurotrybunałem, naraża się jednak na wysokie kary finansowe. Islamiści z Niemiec w Afganistanie 15 lutego sekretarz stanu w niemieckim MSW Ole Schröder (CDU) poinformował podczas Europejskiego...
Krzysztof Głowacki
Spadek zaufania Popularność partii „Jedna Rosja” spadła do najniższego poziomu od ponad roku. Jeśli wybory odbyłyby się w najbliższym czasie, na partię władzy zagłosowałoby 35 proc. Rosjan. Tak wynika z danych opublikowanych z sondażu Centrum Jurija Lewady. Zmalało także zaufanie do premiera i prezydenta. Działania Władimira Putina akceptuje 72 proc. Rosjan, a Dmitrija Miedwiediewa – 69 proc. Ambitne plany Prezydent Rosji zapowiedział, że za rok radykalnie wzrosną płace wojskowych. Porucznik – absolwent akademii wojskowej będzie otrzymywać 50 tys. rubli miesięcznie, trzy razy więcej, niż obecnie. Wzrośnie również liczba oficerów w armii rosyjskiej. Minister obrony Anatolij Sierdiukow ocenia, że będzie to wzrost o 70 tys. osób.
Jacek Laskowski
Zagrożona amerykańska baza W pierwszych protestach uczestniczyło nie więcej niż 600–700 osób. Policja łatwo je rozproszyła, śmiertelnie raniąc jednego z demonstrantów. Następnego dnia pogrzeb zabitego przerodził się w wielki antyrządowy pochód z udziałem od 3 tys. do 10 tys. ludzi. Protestujący zajęli główny plac w stolicy i rozstawili na nim namiotowe miasteczko. Przyłączyła się do nich największa szyicka partia polityczna, zawieszając swoją obecność w parlamencie. Próbując zwalczyć kryzys, król wystąpił ze specjalnym orędziem, zapowiadając reformy. Mimo to 17 lutego sięgnął po radykalne środki. W nocy policja uderzyła na obóz opozycji, a armia ogłosiła przejęcie kontroli w stolicy. Biorąc pod uwagę niewielkie rozmiary państwa (zaledwie 1,2 mln mieszkańców, z czego tylko 600 tys....
Krzysztof Głowacki
Na odpowiedź drugiej strony nie trzeba było długo czekać. – Suwerenność Rosji nad Kurylami nie podlega rewizji. Wizyty Dmitrija Miedwiediewa na wyspach będą kontynuowane, a rosyjskie władze nie potrzebują do tego niczyjej akceptacji – oświadczył doradca prezydenta Rosji, Siergiej Prichodźko. Za słowami poszły czyny – akcję protestacyjną pod ambasadą Japonii zorganizowała prokremlowska Mołodaja Gwardia. Dwa dni później prezydent Rosji polecił ministrowi obrony Anatolijowi Sierdiukowowi zagwarantowanie Kurylom Południowym należytego bezpieczeństwa, w tym rozmieszczenie na wyspach dodatkowego uzbrojenia. Miedwiediew zapowiedział również, że Rosja podejmie wszelkie działania dla umocnienia swojej obecności na Kurylach. W tym celu zobowiązał ministra rozwoju regionalnego Basargina do...
Krzysztof Głowacki
Ich zdanie nie pozostało bez odzewu innych krajów. Na początku stycznia Rosja oficjalnie potwierdziła decyzję Związku Sowieckiego z 1988 r. o uznaniu Palestyny, co ogłosił D. Miedwiediew. Wielu komentatorów jest zdania, że wypowiedź Miedwiediewa może otworzyć Palestyńczykom drogę do członkostwa w ONZ. Może też wystąpić efekt domina (Chiny!). Wydaje się, że w dużej mierze za ostatnimi deklaracjami stoi Iran. Rosję łączą z Teheranem istotne więzi sięgające 1989 r. Moskwa wykorzystuje stosunki z Iranem jako sposób na utrzymanie wpływów w strategicznie ważnym regonie Bliskiego Wschodu. Także relacje Teheranu z Brazylią leżą u podstaw poparcia dalekiej Palestyny. Nie trzeba być wnikliwym obserwatorem, aby zauważyć wspólne prace obu krajów w Ruchu Państw Niezaangażowanych i wzajemne...
Jacek Kwieciński
Właśnie minęły setne urodziny Ronalda Reagana. Wielkiego prezydenta, który pokonał Związek Sowiecki, odrodził Amerykę, zmienił świat. Dokonał tego, wprowadzając w życie przez długie poprzednie lata szlifowany bezprecedensowy, własny, autorski plan. Reaganowi w sposób wyjątkowy leżała na sercu Polska. Na dekady przed „Solidarnością”. To właśnie chcę dziś nieco przypomnieć. Narody ujarzmione – Polska Antykomunizm Reagana miał swój początek w niezgodzie na los narodów podbitych przez Sowiety. Krucjata wolności, której stał się jednym z liderów, we wczesnych latach 50. właśnie naszej wolności dotyczyła. Zaowocowała m.in. powstaniem Radia Wolna Europa i „Tygodniem Narodów Ujarzmionych”. Z czasem jakiekolwiek uroczystości na rzecz tych narodów zanikły. Nie dla Reagana. Wtedy, gdy nie...
Teresa Stylińska
Parę dni wcześniej, podczas demonstracji zorganizowanej w nieodległym mieście St. Gallen, rozdawali ulotki z apelem: „Rozbijcie forum! Wspólnie zwalczajmy nieznośną propagandę kapitalizmu!”. Chociaż wybuch w Davos nie spowodował żadnych ofiar ani nawet większych zniszczeń, spełnił swoje zadanie. Bo grupy anarchistyczne od czasu do czasu muszą przypominać światu, że istnieją. Dobry jest każdy pretekst, a spotkania poświęcone sprawom gospodarczym, szczególnie te z udziałem przywódców najwyższego szczebla (Forum w Davos, G-8 czy G-20), nadają się do tego doskonale. Na horyzoncie jednak już zarysowuje się okazja jeszcze lepsza, bo trafiająca do wyobraźni mas. To zaplanowany na koniec kwietnia ślub księcia Williama, wnuka królowej Elżbiety II, a w dalszej przyszłości zapewne króla Wielkiej...
W tym wszystkim Kościół katolicki nie łudził się już co do następstw tego stanu rzeczy, nie potrafił jednak znaleźć wyjścia. Episkopat i elita katolicka bały się oskarżenia o „działanie reakcyjne”, a strach rodził pasywność. Był lipiec 1975 r. Nie mogąc sprostać sytuacji, ówczesny biskup Aveiro, Manuel de Almeida Trindade, pojechał do Rzymu, by zdać relację, w jak dramatycznym położeniu znalazł się portugalski episkopat. Jednym z biskupów uczestniczących w tym spotkaniu był Karol Wojtyła, który przerwał opowiadanie bp. Manuel de Almeida Trindade i spytał: „Czy w Portugalii już się mówi o trumnach z bronią, czy w oskarżeniach przeciwko środowisku niekomunistycznemu wspomina się o konspiracji przeciwko rewolucji, poprzez transport broni w trumnach?”. Biskup Aveiro potwierdził – w...
Antoni Rybczyński
Irlandzkie paszporty są bardzo cenione przez tajnych agentów i ugrupowania terrorystyczne ze względu na neutralny status Zielonej Wyspy. W czerwcu 2010 r. rząd Irlandii zażądał od Izraela odwołania jednego z pracowników ambasady w Dublinie w związku z wykorzystaniem ośmiu sfałszowanych paszportów irlandzkich do zamachu dokonanego w styczniu 2010 r. w Dubaju na jednego z przywódców Hamasu. Tym razem śledztwo Gardy ustaliło, że rosyjscy agenci skradli tożsamość sześciu obywateli Irlandii, by spreparować fałszywe paszporty, używane potem przez członków siatki nielegałów SWR, rozbitej latem ub.r. w USA. Dzięki dokumentom otrzymanym od Amerykanów, Garda ustaliła, że jeden z „10-tki z Arlington”, który używał w USA nazwiska Richard Murphy, zdobył w Rzymie sfałszowany irlandzki paszport na...
Tomasz Mysłek
Dalsza lustracja w Niemczech 9 lutego rząd RFN podjął decyzję w sprawie przedłużenia do 2019 r. lustracji pracowników sektora publicznego, pod kątem współpracy z komunistyczną bezpieką NRD. Projekt nowelizacji ustawy obowiązującej od lat przewiduje też rozszerzenie kręgu osób, które będą musiały poddać się lustracji o kandydatów na urzędników i pracowników administracji pełniących funkcje kierownicze, a także o wszystkich pracowników firm, będących co najmniej w połowie własnością państwa lub gmin. Nowa ustawa, popierana także przez opozycję, trafi jeszcze w lutym pod obrady parlamentu i zapewne wejdzie w życie wiosną br. Od 1990 r. w sektorze publicznym, głównie na obszarze b. NRD, zlustrowano już ok. 1,7 mln pracowników. („Deutsche Welle”) Zastopowanie? Francuska Rada...
Antoni Rybczyński
Przekonać Zachód Choć stosunki z USA, tak bliskie w czasach prezydentury George’a W. Busha, uległy ochłodzeniu po wojnie z Rosją, a zwłaszcza po objęciu urzędu przez Obamę, Micheil Saakaszwili jest na tyle doświadczonym mężem stanu, że zdaje sobie sprawę, iż na Amerykę obrażać mu się po prostu nie wolno. I robi swoje. Wysyła żołnierzy do Afganistanu, wspiera politykę amerykańską, gdzie się da. W ten sposób przetrwał chyba najgorszy okres – bo po wyborach do Kongresu polityka zagraniczna Ameryki raczej nie może być już tak bezrefleksyjnie pro-moskiewska. W styczniu Saakaszwili uzyskał drugą w ostatnich miesiącach (po blisko dwóch latach przerwy) możliwość bezpośredniej rozmowy z prezydentem USA. Podczas trzydniowej podróży za ocean gruziński prezydent spotkał się też z Joe Bidenem i...
Antoni Rybczyński
„Republika Gruzji powinna być znaczącym partnerem w przyszłej współpracy obronnej z USA, jako przyszły członek NATO lub w innym charakterze; już teraz jest jednym z naszych najbardziej lojalnych sojuszników w misji NATO w Afganistanie” – podkreślają senatorowie. Pod pismem podpisali się Jon Kyl (R-Arizona), James Risch (R-Idaho), Mark Kirk (R-Illinois) i James Inhofe (R-Oklahoma). Propozycja senatorów republikańskich wywołała radość w Tbilisi i krytykę w Moskwie. Wiceminister spraw zagranicznych Gruzji David Dżałagania powiedział 7 lutego, że Tbilisi jest zainteresowane systemem radarowym amerykańskiej tarczy antyrakietowej. Błyskawicznie zareagowała też Rosja, choć pomysł nie jest – przynajmniej na razie – oficjalnym projektem i za rządów Obamy ma minimalne szanse na realizację....
Antoni Rybczyński
Nowa-stara koalicja W wyniku zawartej umowy koalicyjnej szef Partii Liberalno-Demokratycznej (PLD) Vlad Filat pozostał na stanowisku premiera. Choć jego ugrupowanie zdecydowanie zwiększyło swój stan posiadania w porównaniu z poprzednią kadencją, poszedł na ustępstwa wobec wyraźnie słabszych partnerów – w imię „kontynuacji”. Lider Partii Demokratycznej (PD) Marian Lupu został wybrany spikerem parlamentu, pełniącym obowiązki głowy państwa. Jest też kandydatem AIE na prezydenta. Gdyby nim został, na stanowisko spikera parlamentu wróci lider Partii Liberalnej Mihai Ghimpu (pełnił tą funkcję w poprzedniej kadencji). Partia tego ostatniego, najsłabsza w koalicji, jest też najbardziej prozachodnia i najmniej zoligarchizowana. Inaczej jest w PLD i PD, a ten rosnący wpływ biznesu na rządy...
Antoni Rybczyński
Rosja uznaje na papierze integralność terytorialną i suwerenność Mołdawii, a jednocześnie trzyma swoje oddziały w Naddniestrzu i od czasu do czasu próbuje skłonić Kiszyniów do uznania legalności ich stacjonowania. Za taką próbę można uznać ostatnie sugestie ambasadora. Pojawiły się teraz nie przypadkiem. Lada chwila ma dojść do kolejnej próby wyboru prezydenta w parlamencie mołdawskim (szanse są nikłe), a w wymiarze międzynarodowym do renegocjacji Traktatu o Siłach Konwencjonalnych w Europie (CFE) – obecność żołnierzy rosyjskich w Naddniestrzu to wciąż jeden z głównych problemów. Gazprom z początkiem roku podniósł cenę gazu dla Mołdawii do 294 USD za 1000 m sześc. Podwyżka jest zgodna z umową rosyjsko-mołdawską. Tyle że podwyżki generują coraz większy dług tego kraju wobec Gazpromu. W...
Kaja Bogomilska
8 sierpnia 2008 r. Rosja zaatakowała Gruzję. Prawie natychmiast z inicjatywy śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego pani Małgorzata zaczęła przygotowywać trzy- i dwutygodniowe kolonie dla dzieci uchodźców. Po pierwszą grupę Gosiewska pojechała 21 sierpnia. W sumie do końca września 2008 r. przebywało na nich prawie 300 dzieci. Potem Gosiewska pojechała do Gruzji z pomocą humanitarną. Podobną akcję zorganizowała po trzęsieniu ziemi na Haiti. Za jej staraniem w Polsce wypoczywały też dzieci z Palestyny wkrótce po zakończeniu ofensywy izraelskiej w styczniu 2009 r. na Strefę Gazy. Planowała również przywieźć do Polski na wypoczynek dzieci z Afganistanu ze szkoły sąsiadującej z bazą naszych żołnierzy. Projekt zyskał co prawda poparcie Ministerstwa Obrony Narodowej, ale nie znalazł uznania u...
Jacek Laskowski
Przedłużający się impas Zwycięstwo demonstrantów wcale nie było przesądzone. Po pierwszych dniach gwałtownych starć, kiedy na ulice wyszły setki tysięcy ludzi, rząd wycofał siły porządkowe z miast i atmosfera protestów się uspokoiła. Mubarak przyjął taktykę przeczekania i zmęczenia opozycji. Przyniosło to pewne rezultaty. W różnych dniach frekwencja na placu Wyzwolenia w Kairze wahała się od kilkunastu tysięcy do setek tysięcy ludzi. Aby podtrzymać zapał protestujących, organizacje młodzieżowe ogłaszały na portalach internetowych mobilizację pod coraz nowymi hasłami: „dzień gniewu”, „marsz miliona”, „niedziela męczenników”, „piątek odejścia”. Inicjatywy przyciągnęły nowe tłumy. Zarazem jednak wymusiły tylko umiarkowane ustępstwa ze strony dyktatora. Po wymianie rządu 29 stycznia i...
Antoni Rybczyński
Postrzelać sobie z kuszy Cały spisek koordynowano pod przykrywką ruchu o dumnej nazwie „Pospolite ruszenie Minina i Pożarskiego”. Spiskowcy mieli tworzyć szkolące się grupy bojowe. Na sygnał Kwaczkowa miano zająć koszary w Togliatti, Samarze, Włodzimierzu i innych miastach, a potem ruszyć na Moskwę. Sęk w tym, że póki co cała ta złowroga historia opiera się na zeznaniach jednego człowieka – Piotra Gałkina, szefa komórki spiskowej w Togliatti. A jak wyglądały rzekome szkolenia konspiratorów? W takim na przykład Togliatti grupa nastolatków chadzała do lasu, by postrzelać sobie z... kuszy. W ogóle można by sobie zadać pytanie, jak emeryt z paroma tysiącami dolarów na koncie, obserwowany pilnie od lat przez FSB (o tym dlaczego, nieco dalej), tworzy spisek o zasięgu ogólnokrajowym, z...
Krzysztof Głowacki
Zero litości Dmitrij Miedwiediew uznał ostatnie protesty uliczne za zagrożenie dla państwa i nakazał, by walczyć z nimi z całą surowością prawa. Na naradzie w Riazaniu poświęconej zapewnieniu porządku publicznego prezydent polecił, by niesankcjonowane wiece bezwzględnie przerywać, a ich uczestników, w razie stawiania oporu, zatrzymywać. Obnażona słabość Premier Rosji odpowiadał przez kilka godzin na pytania obywateli w programie „Rozmowa z Władimirem Putinem – kontynuacja”. Było to dziewiąte wystąpienie Putina, w tym trzecie w randze szefa rządu. Premier odpowiedział na 87 pytań spośród ponad 2 mln zadanych. Większość dotyczyła spraw socjalnych, sytuacji wewnętrznej i gospodarki. Mimo że na antenę dopuszczono tylko wyselekcjonowane pytania, wyłaniający się z nich obraz sytuacji w...
Aleksander Ścios
Zdrajcy sami wyciągną kopyta? Wielu publicystów prześciga się zatem w zawiłych dywagacjach, próbując rozgryźć intencje płk. Putina dotyczące powrotu na stanowisko prezydenta Federacji Rosyjskiej, opisując przy tym rzeczywistość rosyjską poprzez pryzmat domniemanych uwarunkowań i różnic politycznych. Nic bardziej błędnego. Miarą zamysłów Putina jest zaostrzający się konflikt między potężnym klanem FSB a wojskowymi z GRU, w którego tle rozstrzygają się interesy największych oligarchów. Większość wydarzeń politycznych w dzisiejszej Rosji, decyzji i konfliktów można opisać mechanizmem walki o kolejne strefy wpływów oraz podział łupów z handlu bronią, ropą i gazem. O zamiarach Putina świadczą przede wszystkim wydarzenia tej wagi, jak: „utonięcie” generała-majora Jurija...
Krzysztof Głowacki
Idee pełne jadu Podstaw światopoglądowych współczesnego ekoterroryzmu należy szukać w latach 60. XX w. Książki „Silent Spring” Rachel Carson, „The Quiet Crisis” Stewarta Udalla, „The Population Bomb” Paula Ehrlicha oraz „The Closing Circle” Barry’ego Commonera stały się glebą, na której wyrosły pierwsze grupy ekoterrorystów. Pionierami byli Eco-Raides, studenci z University of Arizona. Dewastując place budowy na pustynnym terenie, otworzyli ekologiczną puszkę Pandory. Widać to na przykładzie Greenpeace. Jej aktywiści próbowali zapobiegać wybuchom jądrowym, sabotowali połowy wielorybów, uniemożliwiali zrzuty odpadów radioaktywnych w głębiny czy zasłaniali swoimi ciałami foki przed myśliwymi. Nie wszystkim to jednak wystarczało. W 1977 r. Paul Watson, usunięty z zarządu Greenpeace...
Krzysztof Głowacki
Teraz nastąpił jego finał. Po informacji o pozytywnym dla Berlusconiego wyniku głosowania wybuchły protesty uliczne. Do manifestantów przyłączyli się anarchiści (zwani we Włoszech „Black Block”). Zamaskowani, uzbrojeni w kije, świece dymne, petardy, łopaty i puszki farby, starli się z policją. Służby porządkowe otoczyły kordonem okolice obu izb parlamentu i rzymską rezydencję premiera w Palazzo Grazioli. Zamieszki rozprzestrzeniły się na centrum stolicy. Najgorzej było w rejonie handlowej ulicy, łączącej plac Wenecki z Piazza del Popolo. Doszło tam do licznych aktów wandalizmu, a nawet bandytyzmu. Obrzucono kamieniami przechodniów i policjantów z tarasu widokowego Pinio. Anarchiści zbudowali potem barykadę ze stolików restauracyjnych, rowerów i pojazdu zakładu oczyszczania miasta, a...
Jacek Laskowski
Jeszcze niedawno ONZ skłaniała się do odłożenia głosowania. Jednak autonomiczne władze Sudanu Płd. uznają wszelkie podobne sugestie za nie do przyjęcia. Grożą wznowieniem wojny domowej, jeśli południe nie będzie mogło jak najszybciej zdecydować o swojej przyszłości. Perspektywa wybuchu zbrojnego konfliktu spędza wszystkim sen z powiek, bo rozpoczęty pięć lat temu proces pokojowy nie przewiduje żadnych alternatywnych rozwiązań, gdyby do referendum nie doszło. A obie strony posiadają pokaźne regularne armie, które od miesięcy koncentrują się na wspólnej granicy. Gra o secesję południa Aby uniknąć najgorszego, ONZ próbuje doprowadzić do głosowania w terminie mimo jego kompletnego nieprzygotowania. Równocześnie wobec spodziewanego opowiedzenia się mieszkańców południa za niepodległością...
Antoni Rybczyński
Byłej premier wręczono zakaz opuszczania miejsca zamieszkania, nie może wyjechać z Kijowa. W tej sprawie przesłuchiwany był też m.in. najbliższy współpracownik Tymoszenko, wicepremier w jej rządzie – Ołeksandr Turczynow. Tego samego dnia prokuratura poinformowała też o aresztowaniu pod zarzutem nadużycia uprawnień służbowych ministra ochrony środowiska naturalnego w rządzie Tymoszenko – Hryhorija Filipczuka. Dwa dni wcześniej, 13 grudnia, Prokuratura Generalna poinformowała o postawieniu zarzutów byłemu szefowi MSW w rządzie Tymoszenko Jurijowi Łucence (nadużycia stanowiska i fałszerstwa). Wcześniej aresztowano trzech innych współpracowników szefowej BJuT: byłego wiceministra obrony Wałerija Iwaszczenkę, byłego szefa służb celnych Anatolija Makarenkę i byłego wiceprezesa państwowego...
Antoni Rybczyński
Afera wybuchła 16 grudnia, gdy największe gazety napisały, że KAPO przekazała prezydentowi Toomasowi Hendrikowi Ilvesowi, premierowi Andrusowi Ansipowi i szefowi MSW Markowi Pomerantsowi raport na temat Savisaara. Zarzuciła mu, że zaakceptował przyjęcie bardzo dużej sumy pieniędzy z Rosji na kampanię wyborczą jego Partii Centrum. Kilka dni później KAPO odtajniła i opublikowała raport, ze szczegółami opisując konszachty mera Tallina z Rosjanami. Cerkiewna przykrywka 9 lutego 2010 r. w Tallinie gościł z wizytą jeden z najbliższych współpracowników Putina, były oficer KGB (specjalność: ONZ) Władimir Jakunin. Spotkał się z głową Cerkwi prawosławnej w Estonii metropolitą Korniłem. Doszło też do kolacji, podczas której po raz pierwszy omawiano kwestię pomocy finansowej Rosjan dla partii...
Antoni Rybczyński
Scenariuszy kilka Dziwi zaskoczenie wywiadów różnych państw rozwojem sytuacji w Egipcie. Jeszcze 25 stycznia gen. Aviv Kochavi, nowy szef wojskowego wywiadu Izraela, zapewniał na posiedzeniu komisji Knesetu, że „nie ma żadnych wątpliwości co do stabilności reżimu w Egipcie”. Jeśli Izraelczycy byli tak zaskoczeni, to co powiedzieć o USA czy Europie? Obama zwołał w tej sprawie w trybie pilnym swoich doradców dopiero po rozmowie telefonicznej z Mubarakiem 28 stycznia. Reżim może przetrwać. Z Mubarakiem na czele, lub nie. Może też dojść do głosu młodsza generacja oficerów. Ale nawet przy pozostaniu u władzy armii pewne zmiany w polityce zagranicznej są nieuniknione. Najmniej prawdopodobne jest oddanie władzy przez wojsko i wybory, powodujące, że Egipt podąży drogą demokratycznych reform...
Tomasz Mysłek
Także w Hiszpanii Socjalistyczny rząd Hiszpanii przyjął projekt podniesienia wieku emerytalnego z obecnych 65 do 67 lat. Chodzi o stopniowe podwyższenie tego wieku: początkowo o 1 miesiąc (od 2013 do 2018 r.), a następnie o dwa miesiące (do 2027 r.). Po wielotygodniowych negocjacjach zgodę na te zmiany wyraziły związki zawodowe. Według rządu, podniesienie wieku emerytalnego jest niezbędne, by zagwarantować wypłacalność systemu ubezpieczeń społecznych. Umowa słowacko-węgierska Premierzy Słowacji i Węgier zawarli w Bratysławie porozumienie dotyczące połączenia sieci gazowych obu krajów. Koszt tej inwestycji jest szacowany na ok. 100 mln euro. W dalszych planach jest połączenie sieci elektro-energetycznych obu krajów. Słowacko-węgierskie interkonektory mają stanowić część...
Krzysztof Głowacki
Zero wątpliwości W wywiadzie dla amerykańskiej telewizji Bloomberg Dmitrij Miedwiediew stwierdził, że wszczęcie drugiej sprawy karnej przeciwko Michaiłowi Chodorkowskiemu jest zgodne z prawem. Belgia z Niemcami Premier Belgii Yves Leterme podczas wizyty w Moskwie spotkał się z Władimirem Putinem i prezesem Gazpromu Aleksiejem Millerem. Dyskutowano m.in. o możliwościach zwiększenia dostaw rosyjskiego gazu do Belgii i tranzytu do krajów trzecich po uruchomieniu gazociągu Nord Stream. Powrót wrogości? Turecki premier Recep Tayyip Erdogan nakazał zburzyć wznoszony symboliczny pomnik w pobliżu Karsu, który miał symbolizować przyjaźń między Armenią i Turcją. Erdogan zgłosił do tej budowli zastrzeżenia natury… estetycznej. Zdaniem komentatorów, działanie to może zamrozić proces...
Witold Waszczykowski
W niektórych państwach spowodowały one już polityczne zmiany, okrzyknięte terminem „przebudzenie Arabów”. Od ponad dwóch tygodni obserwujemy uliczną rewoltę w wielu miastach Egiptu. Do najpotężniejszych i krwawych demonstracji doszło w Kairze. Tłumy ludzi protestują na ulicach, domagając się ustąpienia po 30 latach sprawowania władzy prezydenta Hosni Mubaraka. Żądają demokracji i lepszego życia. Wszyscy wypatrują liderów tego protestu i spekulują, kiedy i jak szybko wprowadzone zostaną demokratyczne przemiany. W ośrodkach analitycznych odżyły debaty, prowadzone kiedyś po upadku Saddama Husajna pod wpływem amerykańskich neokonserwatystów, nad ideą demokratyzacji świata arabskiego i muzułmańskiego. Wielu komentatorów politycznych zaczęło też przepowiadać rewolucyjne zmiany demokratyczne w...
Tomasz Mysłek
Także w Hiszpanii Socjalistyczny rząd Hiszpanii przyjął projekt podniesienia wieku emerytalnego z obecnych 65 do 67 lat. Chodzi o stopniowe podwyższenie tego wieku: początkowo o 1 miesiąc (od 2013 do 2018 r.), a następnie o dwa miesiące (do 2027 r.). Po wielotygodniowych negocjacjach zgodę na te zmiany wyraziły związki zawodowe. Według rządu, podniesienie wieku emerytalnego jest niezbędne, by zagwarantować wypłacalność systemu ubezpieczeń społecznych. Umowa słowacko-węgierska Premierzy Słowacji i Węgier zawarli w Bratysławie porozumienie dotyczące połączenia sieci gazowych obu krajów. Koszt tej inwestycji jest szacowany na ok. 100 mln euro. W dalszych planach jest połączenie sieci elektro-energetycznych obu krajów. Słowacko-węgierskie interkonektory mają stanowić część...
Kaja Bogomilska
Bili bez opamiętania Przed północą milicja i wojsko przystąpiły do pacyfikacji demonstrantów. Sannikow został otoczony. Kolegom z opozycyjnego ugrupowania „Europejska Białoruś”, które nominowało go na kandydata na prezydenta, nie udało się go obronić. – Bili ze zwierzęcą zajadłością, bez opamiętania. Niemal stracił przytomność, złamano mu nogę – relacjonuje naoczny świadek, koordynator „Europejskiej Białorusi” Zmicier Barodka. Po odstąpieniu oprawców przyjaciele wsadzili Andreja do samochodu. Towarzyszyła mu żona. W drodze do szpitala zatrzymali ich funkcjonariusze KGB. Wszyscy zostali aresztowani. Uładzimir Chalip, ojciec Iryny, reżyser i dramaturg, współpracownik nadawanej z Polski telewizji „Biełsat”, na wieść o aresztowaniu córki dostał wylewu. Podczas tych wydarzeń synek...
Coraz droższe ubezpieczenie obligacji Innym niebezpiecznym zjawiskiem jest wzrost kosztów ubezpieczenia tych obligacji. Jeśli inwestor je nabywa, nie ma pewności, że zostaną one wykupione, dlatego się ubezpiecza. Płaci za to, że w razie niewypłacalności ich emitenta dług wykupi ubezpieczyciel. Chodzi o tzw. CDS-y (credit default swap). Otóż koszt ubezpieczenia polskiego długu też rośnie – osiągnął 150 pkt bazowych (150 punktów bazowych ubezpieczenia credit defaut risk od pięcioletnich obligacji oznacza, że w ciągu pięciu lat w każdym roku kupujący zabezpieczenie płaci 150 pkt bazowych (pkt bazowy to 0,01 proc. od 10 000 pkt bazowych nominału, na który opiewa kontrakt). Oznacza to, że za każdy 1 zł inwestycji w obligacje skarbowe trzeba zapłacić 1,5 zł ubezpieczenia. Jest to bardzo...
Jacek Laskowski
Cios w amerykańskich sojuszników Upadek prezydenta Tunezji nie powinien stanowić większego problemu dla Zachodu. Tunezja nie znajdowała się dotychczas na liście państw zagrożonych terroryzmem i kulturowo jest państwem świeckim. Islamiści nie odegrali prawie żadnej roli w demonstracjach, które obaliły Ben Alego. Uaktywnili się dopiero później, ale na ograniczoną skalę. Sytuacja w kraju powoli się stabilizuje. Rząd poczynił dalsze ustępstwa wobec opozycji, co uspokoiło protesty. Tunezja ma pewne szanse stworzyć w przyszłości w miarę dobrze funkcjonującą demokrację. Pod tym względem stanowiłaby raczej wyjątek niż regułę. Oprócz Egiptu najpoważniejsze antyrządowe demonstracje wybuchły w Jordanii, Algierii i Jemenie. Główną siłę opozycyjną stanowią tam islamiści, szczególnie z Bractwa...
Jacek Laskowski
Kłopotliwe śledztwo Ze względu na powszechne oburzenie i pokojową rewolucję, jaka się w konsekwencji dokonała, zabójstwo Haririego nie mogło pozostać niewyjaśnione. Dlatego w 2007 r. ONZ powołała Trybunał Specjalny dla Libanu (TSL) z zadaniem przeprowadzenia międzynarodowego śledztwa w tej sprawie. Od początku było wiadomo, że głównym podejrzanym o dokonanie zbrodni będzie Syria (jej wina jest zresztą bezsporna) oraz popierany przez nią szyicki Hezbollah. Postawienie zarzutów którejkolwiek z tych stron stanowi jednak poważny kłopot. Cedrowa rewolucja z 2005 r. zakończyła się bowiem tylko połowicznym sukcesem. Demokratyczne władze okazały się zbyt słabe, by rozbroić bojówki Hezbollahu, który dalej pozostaje państwem w państwie, a do tego posiada liczną reprezentację parlamentarną...
Jacek Laskowski
Także teraz policja w pierwszych dniach działała bardzo brutalnie, a w krwawych starciach zginęło kilkanaście osób. Gdy mimo to protesty się nie załamały, ugrupowania opozycyjne udzieliły im pełnego poparcia. Bractwo Muzułmańskie ogłosiło mobilizację swoich zwolenników na 28 stycznia. Siły bezpieczeństwa nie zdołały powstrzymać tak wielkich protestów. Demonstranci zdobyli 17 posterunków policji, z których wzięli broń i amunicję. Wieczorem 28 stycznia tłum podpalił siedzibę partii rządzącej i otoczył gmach MSW oraz państwowej telewizji. Budynki rządowe spłonęły także w innych miastach. Czterodniowe starcia pochłonęły ok. 100 zabitych (w tym 10 policjantów) i 4 tys. rannych. Chwila spokoju Po tych wydarzeniach wydawało się, że opozycja jest bliska zwycięstwa. Prezydent zapowiedział...
Antoni Rybczyński
Pojawiły się nawet tłumaczenia, że FSB przeoczyła zamachowca, bo wypatrywała kobiety (dotychczas samobójcze ataki przeprowadzały kobiety-szahidki). Inne wątpliwości dotyczą tego, czy nie była to przypadkowa eksplozja, a bomba miała być zdetonowana dopiero w samolocie. Na miejscu wybuchu pozostał krater w podłodze – co wskazywałoby z kolei, że bomba była w walizce, a nie na pasie zamachowca. Ostrożny reżim Nie mniej pytań wiąże się z poszukiwaniami współuczestników i zleceniodawców zamachu. Od razu skupiono się wyłącznie na tropie kaukaskim. Nieoczekiwanie, dwa dni po ataku, Putin oświadczył, że zamach nie miał związku z Czeczenią. Nie oznacza to, że nie może chodzić o inną republikę kaukaską. Tradycyjnie pojawiły się spekulacje o związkach z podziemiem islamskim w Dagestanie, skąd...
Jacek Kwieciński
Stawianie na tę energię wymaga olbrzymich dotacji i zwiększenia podatków dla wszystkich, bo ta konwencjonalna jeszcze długo musi być podstawą. Jest to małpowanie przykładu UE – polityki, która powoduje, że polskie firmy chemiczne, elektroniczne itd. zamierzają (wraz z miejscami pracy) przenieść się za granicę. Obama przejął republikańską retorykę: nie można obciążać przyszłych pokoleń, rząd musi, jak gospodarstwa domowe, wydawać tylko tyle, na ile go stać... To są jednak ogólniki. Zobaczymy, jak Demokraci zareagują (jeśli w ogóle) na konkretne zalecenia zmniejszenia (a nie utrzymania) wydatków rządowych. W odpowiedzi Obamie szef komisji budżetowej Kongresu Paul Ryan poruszył kwestię podstawową: prerogatyw, zadań, sensu działania rządu. Bo główny front batalii przebiega właśnie tu....

Pages