Świat

Teresa Stylińska
Dwa dni na ustawę Wszystko stało się niespodziewanie. Choć od pewnego czasu wymieniano Włochy w gronie krajów najbardziej zagrożonych, panowało przeświadczenie, że powinny dać sobie radę. Mają wprawdzie poważne problemy, takie jak wysokie zadłużenie (1,8 bln euro, prawie 120 proc. PKB), rosnące bezrobocie, zwłaszcza wśród młodzieży, a do tego niskie tempo wzrostu gospodarczego, ale posiadają także pewne atuty. Włochom nie grozi załamanie systemu bankowego, jak Islandii, ani bańka na rynku nieruchomości, która pogrążyła Irlandię. Plusem jest wysoki poziom oszczędności prywatnych i silne więzy społeczne, szczególnie rodzinne, które ułatwiają ludziom przetrwanie trudnych czasów. Poza tym konieczność oszczędzania nie spadła jak grom z jasnego nieba. Już dwa lata temu rząd zaczął...
Jacek Laskowski
Amerykanie wciąż bezskutecznie naciskają na podjęcie stanowczych działań przeciw talibom. Z kolei Islamabad żąda zakończenia jednostronnych operacji USA na jego terytorium i pełnego dzielenia się informacjami i źródłami wywiadowczymi. W pakistańskiej armii i wywiadzie (ISI) zapanował strach, że Amerykanie zdołali zbudować własną niezależną sieć wywiadowczą w Pakistanie i prowadzą działania poza kontrolą ISI. Grozi to ujawnieniem wielu tajemnic i ciemnych interesów pakistańskiej armii. Zaraz po zabiciu szefa Al-Kaidy, Islamabad aresztował Pakistańczyków, którzy pomagali CIA w przeprowadzeniu operacji. Obie strony próbowały w ostatnich tygodniach załagodzić stosunki. Jak dotychczas bez rezultatu. Atmosfera nieufności, a nawet wrogości przeniosła się z kręgów dyplomatycznych na poziom...
Krzysztof Głowacki
Włączenie się do amerykańskiego systemu obrony antyrakietowej to naturalna konsekwencja rumuńskiej polityki zagranicznej. Bukareszt od dawna wspiera Waszyngton na arenie międzynarodowej. Rumuńscy żołnierze biorą udział w irackiej i afgańskiej misji, a na terytorium Rumunii znajdują się cztery amerykańskie bazy wojskowe. I pomyśleć, że jeszcze kilka lat temu nikt nie brał Rumunii pod uwagę. Owszem, zdarzały się wspólne ćwiczenia, podczas których można było zobaczyć jednostki 2nd Stryker Cavalry Regiment. Nikt jednak nie zakładał, że pewnego dnia Amerykanie zadomowią się na terytorium Rumunii. Cieszą się więc w Bukareszcie i Waszyngtonie. Mniej entuzjastyczni są nasi decydenci. I słusznie, w końcu zaprzepaścili szansę na rozwój polsko-amerykańskich relacji. Przykład do naśladowania...
Antoni Rybczyński
Pierwsi w Europie 30 czerwca litewski Seimas przyjął prawo zabraniające dostawcy gazu ziemnego posiadania lub zarządzania gazociągami w kraju. Jest to zgodne z Trzecim Pakietem Energetycznym, przyjętym przez UE w 2009 r., a który wszedł w życie w marcu 2011 r. (członkowie Wspólnoty dostali czas na wprowadzenie w życie wszystkich postanowień najdalej do 2014 r.). Jeden z najważniejszych zapisów zabrania, żeby jedna firma jednocześnie dostarczała gaz na dany rynek i go na tym rynku transportowała i dystrybuowała. Na skutek przyjętego przez litewski parlament prawa albo Gazprom zrezygnuje z udziałów w koncernie Lietuvos dujos (Litewski Gaz), albo Lietuvos dujos będzie musiał sprzedać system rurociągów i dystrybucji gazu. W tym drugim przypadku będzie nadal działał jako importer...
Antoni Rybczyński
Laar mówił o taktyce, jaką zastosuje armia estońska. Ważnym elementem obrony ma być wojna partyzancka, przygotowania do której, według Laara, są już w toku. „Mogę potwierdzić, że konkretne przygotowanie odpowiednich pododdziałów już się rozpoczęło. Stale to monitoruję” – powiedział Laar. Z depesz ambasady USA w Tallinie ujawnionych przez Wikileaks wynika, że Estonia zaczęła wzmacniać swój potencjał obronny po wojnie w 2008 r. Nowy Plan Rozwoju Obrony (DDP) na lata 2009–2018 przewiduje oczywiście działanie w ramach NATO, ale też pokazuje, jak dużą wagę przywiązuje się do rozwoju zdolności obrony terytorialnej i jej wczesnej fazy. DDP wzywa do inwestowania w rozwój instalacji wczesnego ostrzegania, obrony powietrznej oraz przeciwpancernej. Zachowuje pobór do wojska, zwiększa...
Tomasz Mysłek
Oddalenie skarg muzułmanów 8 lipca Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu oddalił skargi kilku organizacji muzułmańskich ze Szwajcarii na wprowadzony w tym kraju jesienią 2009 r. zakaz budowy minaretów. Sędziowie uznali, że wnoszący pozwy muzułmańscy działacze nie mogą twierdzić, że są ofiarami tego prawa, bo nie zdołali dowieść, iż zakaz budowy minaretów naruszył ich „prawa człowieka”. Obcięcie zasiłków 12 lipca rząd Węgier znacznie obciął wysokość i czas pobierania zasiłków przez zarejestrowanych bezrobotnych. Parlament przyjął ustawę zobowiązującą osoby otrzymujące zasiłek do wykonywania robót publicznych – głównie na budowach. Okres pobierana zasiłków został skrócony z 270 do 90 dni, a maksymalna wysokość zasiłku zmniejszona ze 120 do 100 proc. miesięcznej płacy...
Antoni Rybczyński
„Mapa drogowa donikąd” Tak naprawdę to nie wiadomo, na czym opierano nadzieje. Woli kompromisu nie ma po żadnej ze stron. Obie twierdzą także, iż społeczność międzynarodowa faworyzuje stronę drugą. Rozmów nie ułatwia też rosnąca dysproporcja potencjałów militarnych – w ciągu ostatnich pięciu lat znacznie wzmocnił się Azerbejdżan. Ale w Baku twierdzą, że w obronę Armenii coraz bardziej angażuje się militarnie Rosja (niedawno przedłużono i rozbudowano umowę o współpracy i obecności wojskowej Rosjan w tym kraju). Spotkanie w Kazaniu trwało cztery godziny. Ledwo prezydenci rozjechali się z niczym, ruszyła lawina wzajemnych oskarżeń o porażkę negocjacji. Winne są obie strony – bo w dokumencie, który miano podpisać, były zapisy nie do przyjęcia – jedne dla Azerbejdżanu, drugie dla Armenii...
Andrzej Nowak
„Strategiczny sojusz XXI wieku” Mówił o tym wyraźnie dziesiątki razy Władimir Putin. Także m.in. w swoim pamiętnym wystąpieniu na Westerplatte 1 września 2009 r. Kierował je wtedy w stronę Niemiec właśnie, ponad głowami zachwyconych zwolenników polityki historycznej premiera Donalda Tuska. Mówił wtedy o pakcie Ribbentrop–Mołotow jako swoistej odpowiedzi na traktat wersalski, „krzywdzący wielki naród niemiecki”. I podkreślił, że 50 lat później to „jego ojczyzna” (miał na myśli Związek Sowiecki) przyniosła Niemcom wolność, pozwoliła obalić mur. W wielu innych wystąpieniach, m.in. przed kamerami największych niemieckich telewizji (RTL, ZDF), już bezpośrednio do swoich niemieckich widzów formułował imponującą wizję nowego ładu, opartego na współpracy dwóch wielkich mocarstw: Rosji i...
Tomasz Mysłek
Skargi Trybunał Konstytucyjny RFN rozpoczął 5 lipca rozpatrywanie 52 skarg grup obywateli, znanych niemieckich prawników, ekonomistów i kilku posłów, na wielomiliardowe wsparcie dla władz Grecji i innych krajów. Ich zdaniem władze Niemiec godząc się na to finansowanie, złamały konstytucję RFN, a także prawo UE, które zakazuje finansowania długów jednego państwa przez inne państwa Unii. Wskazują też, że udzielenie finansowej pomocy Grecji to złamanie art. 125 traktatu lizbońskiego, który m.in. zabrania zmuszania jakiegokolwiek kraju UE do udzielania finansowej pomocy innemu państwu. Skarżący twierdzą, że w tym wypadku władze UE i Niemiec przekroczyły swoje kompetencje. Jeżeli niemieccy sędziowie uznają tego rodzaju pomoc za nielegalną, to rząd RFN będzie musiał wycofać się z...
Krzysztof Głowacki
Umowa Podczas salonu lotniczego w podparyskim Le Bourget spółki Śmigłowce Rosji i włosko-brytyjska AgustaWestland podpisały umowę o utworzeniu joint venture. Wybór Prezydent Tadżykistanu spotkał się z ministrem obrony Rosji i przedstawicielem Departamentu Stanu USA ds. zwalczania narkotyków i przestępczości. Rozmowy dotyczyły m.in. utworzenia na terytorium republiki baz wojskowych w okolicach lotniska Ajni. Która oferta zostanie przyjęta, trudno powiedzieć. Wiadomo jednak, że USA sfinansowały odbudowę kilku obiektów tamtejszej infrastruktury granicznej za prawie 2 mln dol. Zmiana taktyki Opozycyjna Partia Wolności Narodu zaskarży decyzję rosyjskiego ministerstwa sprawiedliwości o odmowie wpisania PARNASU do rejestru partii politycznych. Jednocześnie demokraci postanowili...
Jacek Kwieciński
Obama chce za wszelką cenę podwyższyć jakieś podatki. Mimo że Republikanie wskazują, iż są one różnymi metodami stale podnoszone i nie dotyczą tylko „bogaczy”, ale także wielkiej rzeszy drobnych biznesmenów. Obama kompletnie ignoruje fakt, iż wielu Republikanów złożyło przysięgę (pledge), że na żadne otwarte podwyżki nigdy się nie zgodzą, bo to grozi m.in. migracją firm poza USA. Republikanie gotowi są na stopniowe strukturalne zmiany w całym gigantycznym kodeksie podatkowym, także na skasowanie wielu podatkowych luk (np. subsydiowanie etanolu), ale domagają się rozpoczęcia wreszcie prawdziwych oszczędności, a nie trwania przy zasadzie „pożyczaj i wydawaj”. Obama niby po części przejął ich retorykę („rząd nie może – jak rodzina – wydawać więcej, niż otrzymuje”), ale wszystko to jest „...
Jacek Laskowski
Finansowy pożar w Unii Tymczasem nie minął tydzień od „uratowania” Grecji, a już 5 lipca agencja ratingowa Moody’s ogłosiła obniżenie oceny wiarygodności kredytowej Portugalii aż o 4 stopnie – do poziomu Ba2, czyli „śmieciowego”. Zdaniem agencji kraj nie zdoła samodzielnie spłacić zadłużenia i będzie potrzebował kolejnych środków finansowych z Unii. Z kolei agencja Standard & Poor’s oceniła, że plan ratunkowy dla Grecji jest równoznaczny z ogłoszeniem jej „selektywnego bankructwa”. Opinie agencji rozzłościły unijnych polityków. Angela Merkel i szef Komisji Europejskiej José Manuel Barroso poddali je otwartej krytycy. Na rynkach zapanowała konsternacja. Euro osłabiło się w stosunku do dolara, a Portugalia z dnia na dzień musiała podnieść oprocentowanie swoich obligacji o 1 proc....
Antoni Rybczyński
Kiedy 7 czerwca podniesiono ceny paliwa o 30 proc., a była to już czwarta w tym roku podwyżka (w sumie o 65 proc.!), tego samego dnia ok. 1,5 tys. kierowców zablokowało centrum Mińska. Milicja była bezsilna, bo wielu udawało, że popsuło im się auto, zaś odholowanie uniemożliwiał gigantyczny korek. To była jedna z pierwszych akcji zwołanych przez sieci socjalne w internecie. Najbardziej znana jest jednak „rewolucja przez sieć społeczną”. Co kilka dni w Mińsku i innych miastach zbierają się milczące tłumy. Nie wysuwają żadnych postulatów politycznych, nie posługują się żadną symboliką, tylko ograniczają się do pochodów przerywanych oklaskami. Akcja jest coraz popularniejsza: 8 czerwca w Mińsku przyszło ok. 500 osób, 15 czerwca było już kilka tysięcy. Początkowo bezpieka nie miała pojęcia...
Petar Petrović
Chorwaci kalkulują Ostatnie sondaże wskazują, że poparcie dla członkostwa w UE wynosi tylko 44,6 proc., a przeciwników wejścia jest aż 41,8 proc. Rządzącym nie będzie łatwo przekonać obywateli do zmiany sposobu myślenia, a czasu, by tego dokonać, mają bardzo mało, gdyż referendum akcesyjne powinno się odbyć w ciągu trzydziestu dni od podpisania traktatu. Chorwaci obawiają się, że dostęp do unijnych funduszy nie zrekompensuje przywilejów i korzyści, które posiadają dziś zatrudnieni w rolnictwie, hutnictwie czy stoczniach. Martwią się, że unijne reguły konkurencji mogą doprowadzić do likwidacji ważnych sektorów narodowej gospodarki. Na ich eurosceptycyzm wpływa też spór, jaki Chorwacja toczyła ze Słowenią o przebieg granicy (tereny nad Zatoką Pirańską). Wykorzystując swoje członkostwo...
Jacek Laskowski
Niewytyczone granice Głównym przedmiotem zatargów są trzy sudańskie prowincje: Abyei, Góry Nubijskie i Nil Błękitny, łącznie obejmujące rozległy obszar 100 tys. km kw. W większości zamieszkane są przez ludność murzyńską, która w czasie wojny domowej opowiedziała się po stronie powstańców z Południa. Rejony te zostały najmocniej dotknięte przez brutalne rządowe pacyfikacje i czystki etniczne. Mimo to, po zawarciu pokoju, wbrew nadziejom, znalazły się poza granicami Sudanu Południowego. Dawna powstańcza armia z Południa, SPLA, zachowała jednak na ich obszarze duże wpływy polityczne i znaczne siły zbrojne, szacowane łącznie nawet na 60 tys. nieregularnych bojówek. Mieszkańcy tych ziem mieli dotychczas głębokie poczucie porzucenia przez współbraci z Południa i poważne obawy o swoją...
Antoni Rybczyński
Pomijając już wszystkie ówczesne uwarunkowania, wytaczanie procesu w tej sprawie zakrawa na kpinę. Gdyby w taki sam sposób podejść do wszystkich oficjalnych i mniej oficjalnych porozumień w sektorze energetycznym Ukrainy, to przed sądem musiałaby stanąć chyba cała elita polityczna tego kraju. Jeden przykład. W 2006 r. rządząca dziś Partia Regionów Wiktora Janukowycza ramię w ramię z Blokiem Julii Tymoszenko głosowała przeciwko podpisaniu poprzedniego kontraktu gazowego z Rosją. Jeszcze bardziej niekorzystnego dla Kijowa niż podpisany trzy lata później przez Tymoszenko. I co? Ani ówczesny premier, a dziś lider Naszej Ukrainy Jurij Jechanurow, ani ówczesny prezydent Juszczenko, gorąco popierający porozumienie z Gazpromem, nie usłyszeli żadnych kryminalnych zarzutów. Za to Tymoszenko...
Krzysztof Głowacki
Jeszcze wyżej Matthias Warnig – bliski znajomy Władimira Putina – został prezesem zarządu spółki Gazprom Schweiz AG. Dotychczas b. funkcjonariusz wschodnioniemieckiej Stasi pełnił funkcję szefa rady nadzorczej, kierował spółką Nord Stream AG oraz wchodził w skład rad nadzorczych rosyjskich banków WTB i Rossija. Zakaz Władze Rosji zakazały eksploatowania na terytorium Federacji samolotów pasażerskich Tu-134, Jak-40 i An-24 niewyposażonych w system ostrzegania przed zbliżaniem do ziemi. Przede wszystkim dotyczy to oddziału lotniczego Rossija, przewożącego ważne osoby w państwie. Strategiczna wizyta Ostatnio w Duszanbe przebywał James Appathur, przedstawiciel sekretarza generalnego NATO ds. kontaktów z państwami Azji Centralnej. Dyplomata rozmawiał z szefem tadżyckiego MSZ na...
Antoni Rybczyński
23 maja, w samym apogeum antyrządowych demonstracji w Tbilisi, Okruaszwili miał przy wsparciu 200 żołnierzy specnazu GRU przejechać z Władykaukazu do Cchinwali, a potem na terytorium kontrolowane przez rząd Gruzji, aby uczestniczyć w antyrządowym przewrocie. Jeśli zarzuty Gruzji się potwierdzą, powstaje pytanie, co na to Francja? Paryż udzielił Okruaszwilemu azylu w 2007 r. A ten nie tylko że spiskuje wciąż przeciwko legalnemu rządowi w Tbilisi, to na dodatek swobodnie jeździ na rosyjski Kaukaz. Czy należy to tłumaczyć specjalnym partnerstwem Francji i Rosji? Spisek Okruaszwilego jest już drugim takim przedsięwzięciem radykalnej opozycji rozbitym przez władze, a związanym z majowymi protestami w Tbilisi. Były minister obrony, któremu grozi 11 lat więzienia za korupcję, zapewniał, że...
Jacek Kwieciński
Z jakimi talibami chce się porozumieć pani Clinton? Z tymi, którzy detonują bomby w szpitalu i używają dzieci jako żywych bomb czy z jakimiś innymi? Mniemanie, że rząd afgański z talibami w składzie pospołu z niezwykle wiarygodnymi siłami Pakistanu wyrzuci al-Zawahiriego i będzie naprawdę przeciwstawiał się radykalnemu islamizmowi, to czarna groteska. Wszelkie dowodzenia, jak to rzekomo rosną w siłę oddziały afgańskie i wzmacnia się bezustannie ich efektywność, to wyłącznie propaganda. Batalię trzeba dokończyć albo powiedzieć wyraźnie: guzik nas obchodzą konsekwencje jej przedwczesnego przerwania. Dla pacyfistów działających, nie patrząc na rzeczywistość wyłącznie przez okulary pacyfistyczne, George Orwell odczuwał najwyższą pogardę. Oczywiście – słusznie. l Obama – jak wiadomo –...
Antoni Rybczyński
W przeciwieństwie do niego Janukowycz zaraz po wyborczym zwycięstwie w lutym 2010 r. ogłosił stosunki z Chinami jednym z priorytetów swojej polityki zagranicznej. Spotkał się z Hu Jintao wcześniej dwa razy, zanim chiński prezydent przyleciał na Ukrainę (we wrześniu 2010 r. Janukowycz gościł w Chinach). Jiang Zemin, poprzednik Hu na stanowisku prezydenta Chin, przebywał z wizytą na Ukrainie przed 10 laty. Zacieśnianiem relacji z Państwem Środka Kijów, jeśli chce utrzymać jako taką niezależność od Moskwy, może zyskać więcej niż zbliżeniem do Europy. Chińczycy przynajmniej nie zadają niewygodnych pytań o przestrzeganie praw człowieka i prześladowanie opozycji. Podczas gdy Pekin jest zainteresowany głównie współpracą wojskowo-techniczną, Kijów postrzega Chiny jako źródło inwestycji w...
Antoni Rybczyński
Rosyjski „BOR” jak SS i NKWD Odwracając się od demokracji, Putin i jego koledzy z KGB musieli pójść w jakimś kierunku. Powrót do modelu sowieckiego był nierealny. Korzystne było sięgnięcie do części zasad, haseł i programu „czerwonej” Rosji (zwłaszcza w polityce zewnętrznej), ale główne podstawy ideologii nowego państwa znaleziono w okresie wcześniejszym. Budowaniu „wertykalu władzy” i wszechwładzy korporacji czekistów towarzyszyło wprowadzanie do życia publicznego nowej wersji ideologii czasów Aleksandra III, sprowadzającej się do trzech znanych haseł „autokracja, prawosławie, narodowość”. Sam Putin patronował odrodzeniu wielkorosyjskiego nacjonalizmu i prawosławia. Były oficer KGB, szkolony w duchu państwowego ateizmu, nagle zaczął pojawiać się demonstracyjnie na religijnych...
Tomasz Mysłek
W potoku tych socjalistycznych postulatów znalazł się też jeden rodzynek: nowy rząd Zielonych i SPD chce maksymalnie zmniejszyć spore zadłużenie kraju pozostawione mu w spadku przez wieloletnie i ostatnio dość rozrzutne rządy chadeków i liberałów. Według tych deklaracji, władze Badenii-Wirtembergii zostaną prawnie zobowiązane do tego, aby od 2020 r. nie mogły już zaciągać żadnych nowych kredytów i długów. Jaka jest wartość tej deklaracji, okaże się za kilka lat. Na razie dodatkowe wpływy do budżetu ma zapewnić, podług planu zielono-czerwonego rządu w Stuttgarcie, podniesienie podatku od prowadzenia działalności gospodarczej. Spowoduje to na dłuższą metę spadek realnych dochodów budżetu i zwiększenie finansowych obciążeń firm i obywateli. Tymczasem partyjni towarzysze Zielonych i SPD...
Jacek Laskowski
Tylko w czerwcu demonstranci co najmniej czterokrotnie blokowali parlament. Przeprowadzili dwa strajki generalne, a łącznie od początku roku ogłosili ich już cztery. Sparaliżowana została służba zdrowia, transport lotniczy, drogowy i morski. Z powodu strajku sektora energetycznego pojawiły się przerwy w dostawach prądu. Demonstrowało nawet kilka tysięcy policjantów i strażaków zagrożonych drakońską redukcją pensji o 25 proc. Kilka razy doszło do starć grup lewaków i anarchistów z policją. Zadymiarze wznieśli barykady na ulicach i obrzucali służby porządkowe kamieniami i koktajlami Mołotowa. Do najgorszych zamieszek doszło 29 czerwca, przed pierwszym parlamentarnym głosowaniem nad oszczędnościami. Rannych zostało wówczas 150 osób, w tym 50 policjantów. Zamaskowani osobnicy zdewastowali...
Jacek Kwieciński
Na trzydniowej imprezie („Republican Leadership Conference”) przemawiało przed nim ze trzydziestu czasem bardzo interesujących mówców, np. kongresmenka Marsha Blackburn z Pensylwanii. Prorokuję, że w razie niepowodzenia Bachmann-Palin to ona będzie nową żeńską gwiazdą republikańską. Ale po krótkim wystąpieniu Perry’ego zmęczona sala wpadła w niepohamowany wręcz szał entuzjazmu. To była prawdziwa „party in New Orleans” (wielbiciele klasycznego rocka wiedzą, do czego piję). Myślałem, że może moje odczucie było przesadne, ale następnego dnia w najważniejszym w USA talk show „Meet the Press” niechętna Republikanom stacja zaprezentowała, jak co tydzień, obliczenia tego, co w czasie weekendu wywarło w całym kraju największe wrażenie. W Ameryce dzieje się bardzo wiele, problemów jest multum...
Tomasz Mysłek
Bułgaria i Rumunia poczekają Rada UE odsunęła do września podjęcie decyzji o włączeniu Bułgarii i Rumunii do bezwizowej „strefy Schengen” – pomimo spełnienia przez te państwa formalnych wymogów członkostwa w tej strefie. Władze Unii zgodzą się na rozszerzenie strefy nie wcześniej niż w 2012 r. – po stwierdzeniu „znaczących postępów Bułgarii i Rumunii w walce z korupcją i pełnego dostosowania ich wymiaru sprawiedliwości do standardów UE”. Głównym oponentem okazały się władze Holandii. Podkreślają, że do 2012 r. nie zmienią stanowiska w tej sprawie. Lekarze za zakazem pomocy w eutanazji Niemieccy lekarze podczas kongresu w Kilonii określili wspólne stanowisko w podstawowych sprawach etycznych. Opowiedzieli się m.in. znaczną większością głosów za wyraźnym zakazem udzielania...
Jacek Laskowski
Niedokończony „surge” Ostatecznie Obama, wbrew radom generałów, stanął po stronie zwolenników znaczącej redukcji. Już w lipcu wycofanych zostanie 5 tys. żołnierzy, kolejnych 5 tys. do końca roku, a dalsze 23 tys. do września 2012 r. Amerykański kontyngent w Afganistanie zmniejszy się o 1/3, z obecnych 100 tys. do 67 tys., a ogólna liczba międzynarodowych wojsk ze 140 tys. do 107 tys. Proces ten ma być częścią planu stopniowego przekazywania do 2014 r. odpowiedzialności za kraj w ręce afgańskiej armii i policji. Na pozór przypomina podobną redukcję z Iraku po sukcesie strategii tzw. surge z 2007 r., kiedy USA osiągnąwszy znaczącą poprawę bezpieczeństwa, mogły wycofać większość swoich żołnierzy. Problem w tym, że George W. Bush przeprowadzał redukcję, gdy odniósł w Iraku faktyczne...
Krzysztof Głowacki
Poszerzanie współpracy Dmitrij Miedwiediew i José Luis Zapatero podpisali umowę o współpracy Kolei Rosyjskich z produkującą wagony hiszpańską spółką Talgo. Jednocześnie obie strony porozumiały się w sprawie współpracy w poszukiwaniach geologicznych i wydobyciu ropy naftowej i gazu. Tą sferą mają się zająć rosyjska spółka naftowa Aljans i hiszpański koncern Repsol. Niespodzianki Moskiewski sąd uwolnił lidera Memoriału Olega Orłowa od zarzutu zniesławienia dyktatora Czeczenii. To precedensowy przypadek, pierwszy raz bowiem rosyjski sąd okazał się nieprzychylny prokremlowskiemu Ramzanowi Kadyrowowi. Strategiczne partnerstwo Podczas spotkania w Astanie przywódcy Kazachstanu i Chin podpisali wspólną deklarację o rozwoju strategicznego partnerstwa. Dokument przewiduje m.in....
Teresa Stylińska
Jak wynika z badań sondażowych, aż 47 proc. Greków uważa program realizowany przez rząd Jeorjosa Papandreu, ale narzucony z zewnątrz, za zamach na godność narodową. „Unia, naciskając na oszczędności, osładza umowę z Grecją” – tak dziennik „Kathimerini” zatytułował relację z ostatniego szczytu w Brukseli, na którym obiecano Grecji kolejnych 15 mld euro pomocy. Unijne oczekiwania siłą rzeczy nie budzą entuzjazmu. Ale Grecy, choć z innych powodów, w równej mierze odrzucają poczynania własnych władz, które przez lata wykazywały się nieudolnością i niefrasobliwością. „W trzynaście miesięcy po podpisaniu przez Grecję memorandum (o pomocy) obywatele, zamiast rozwiązań, widzą, jak kraj coraz głębiej pogrąża się w recesji, w ruinie gospodarczej i społecznej. Nadzieja ustąpiła miejsca rozpaczy,...
Antoni Rybczyński
W 1975 r. Bonner odebrała w imieniu męża Pokojową Nagrodę Nobla. Podczas posiedzenia Kolegium KGB w 1976 r. Jurij Andropow nazwał Sacharowa „wrogiem publicznym numer jeden”, i tak było przez następnych dziewięć lat. Jelenie Bonner KGB nadało pseudonim „Lisica”. Próbowano na różne sposoby skłócić rodzinę, skompromitować fałszywymi oskarżeniami natury obyczajowej. To wtedy zaczęły się poważne problemy Jeleny z sercem. W drugiej połowie lat 70. Bonner zaangażowała się w przerzucanie na Zachód prac dysydentów i zakładanie struktur pomagających rodzinom więźniów politycznych. Wielokrotnie była aresztowana. Poddawano ją presji i szantażowi. Dzieci wyrzucono ze studiów i zmuszono do emigracji. W 1976 r. Bonner współtworzyła Moskiewską Grupę Helsińską, pierwszą w Związku Sowieckim organizację...
Krzysztof Głowacki
Rozbieżność opinii Ambasador Vanuatu przy ONZ Donald Kalpokas zaprzeczył informacji, jakoby jego państwo uznało niepodległość Abchazji. Tymczasem szef abchaskiego MSZ Maksim Gwindżia stwierdził, że nawiązanie stosunków dyplomatycznych między Vanuatu a Abchazją jest faktem. Kara Jurij Budanow nie żyje. Zabito go czterema strzałami w głowę, gdy wychodził z urzędu notarialnego przy Prospekcie Komsomolskim. Większość analityków uważa, że zabójstwo Budanowa jest zemstą za zbrodnie, które popełnił w Czeczenii. W lipcu 2003 r. Sąd Wojskowy skazał byłego dowódcę 160. Pułku Pancernego na 10 lat łagru za uprowadzenie, zgwałcenie i zabicie Czeczenki, Elzy Kungajewej. W styczniu 2009 r. Budanow uzyskał warunkowe zwolnienie. Niespokojna granica Azerbejdżan oskarżył Armenię o brak...
Tomasz Mysłek
Reforma Bundeswehry Rząd RFN przyjął 18 maja plan największej w historii RFN reformy armii. Zakłada ona redukcję jej liczebności z obecnych 220 do 185 tys. żołnierzy, zniesienie powszechnego poboru do wojska, ograniczenie liczby poborowych – ochotników do 15 tys., lepsze dostosowanie armii do misji poza granicami Niemiec. Jako jedną z przyczyn reformy Bundeswehry resort obrony ogłosił uznanie przez ekspertów, że „bezpośredni atak obcych sił konwencjonalnych na terytorium Niemiec stał się nieprawdopodobny”. Liczba cywilnych pracowników armii zostanie ograniczona do 55 tys. Program zmian zakłada, że do 2015 r. Bundeswehra ma zredukować wydatki aż o 8,3 mld euro.
Antoni Rybczyński
Reaktory pozostałych dziewięciu elektrowni będą stopniowo wygaszane w latach 2015–2022. Obecnie Niemcy 40 proc. energii produkują z węgla, 24 proc. z atomu, 14–17 proc. ze źródeł odnawialnych (elektrownie wiatrowe i wodne, baterie słoneczne), 13 proc. z gazu, 4 proc. z ropy, 6 proc. z innych źródeł. By złagodzić skutki rezygnacji z energii atomowej, Niemcy planują przyspieszenie budowy nowych elektrowni – przede wszystkim gazowych. Nie przypadkiem minister gospodarki Philipp Roesler pojawił się w Moskwie, aby dyskutować o współpracy energetycznej już dzień po tym, jak Berlin zdecydował o odejściu od atomu. Niemcy zapowiadają dążenie do większych oszczędności i wykorzystanie w większym stopniu odnawialnych źródeł energii. Ale w krótkiej perspektywie najbliższej dekady, a już na pewno...
Krystyna Grzybowska
Nowa ojczyzna Afryka jest pełna Chińczyków. Przybywają tu robotnicy, nauczyciele, lekarze i inżynierowie, ciągną dyplomaci i biznesmeni. Szacuje się, że na Czarnym Lądzie jest już ponad milion obywateli Państwa Środka. Po co bowiem kupować bogactwa naturalne za pośrednictwem drogiej Londyńskiej Giełdy Metali, skoro można u producentów. ChRL z pietyzmem dba o relacje bilateralne. Mogliśmy się o tym przekonać w 2006 r., gdy w Pekinie zwołano szczyt przywódców afrykańskich. Wielu czarnoskórych notabli uścisnęło wówczas dłonie prezydenta Hu Jintao i premiera Wen Jiabao. Od tamtego czasu kontrakty dostępne są jak nigdy dotąd. Chiński rząd nie stawia wymagań odnośnie do systemu politycznego kontrahentów, nie naciska na reformy, nie pyta o postępy w dziedzinie przestrzegania praw człowieka...
Dla słowackich mediów najciekawszym wątkiem było spotkanie Putina ze słowacką premier I. Radičovą, która zwróciła się do swojego gościa z żądaniem wydania przez Rosję tzw. listu zapraszającego, którym w 1968 r. czechosłowaccy politycy komunistyczni zaprosili Sowietów, by okupowali reformujący się kraj. Putin obiecał, że jeśli dokument się znajdzie, zostanie Słowacji przekazany. List ten jest niezbędny, by sądy mogły skazywać za zdradę stanu. Atom nadal pożądany Pani premiér Iveta Radičová, podczas posiedzenia Europejskiego Forum Atomowego w Pradze, oświadczyła, że jej rząd nadal traktuje energetykę jądrową jako coś potrzebnego i pożądanego. W podobnym duchu wyraził się również słowacki prezydent Gašparovič podczas wizyty na Litwie.
Teresa Stylińska
Ostatnia w Europie Pod koniec maja odbyło się na Malcie referendum w sprawie wprowadzenia rozwodów, które wywołało w Europie umiarkowane zainteresowanie. Zapewne dlatego, że większość społeczeństwa (52 proc. Maltańczyków) wypowiedziało się „za”. Gdyby wynik był odmienny, z całą pewnością podniósłby się wielki lament nad zacofaniem obywateli Malty, nadmiernymi wpływami Kościoła katolickiego, brakiem tolerancji i łamaniem, za przyzwoleniem mało świadomego narodu, elementarnych praw ludzkich. Malta, jako najmniejsze państwo Unii Europejskiej, nie budzi szczególnego zainteresowania ani większych emocji. Nie przewodzi, nie ma aspiracji czy wpływów. Po raz ostatni ściągnęła na siebie uwagę w marcu 2003 r. przy okazji referendum na temat przystąpienia do Unii, ponieważ wśród dziesięciu...
Jacek Laskowski
Łagodzenie wizerunku Sześć lat temu obawy przed radykalizmem Humali odstraszyły część Peruwiańczyków i przyczyniły się do jego wyborczej porażki. Nauczony tym doświadczeniem polityk ograniczył kontakty z wenezuelskim dyktatorem, którego popularność w ostatnich latach systematycznie spada. Nieoficjalnie korzystał jednak z finansowego wsparcia Hugo Cháveza także przed tegorocznymi wyborami. W obecnej kampanii Humala starał się łagodzić ton, przedstawiając się jako umiarkowany socjaldemokrata, któremu zależy jedynie na poprawie losu najuboższych i wyrównaniu niesprawiedliwości społecznych. Jego główną konkurentką do prezydentury była Keiko Fudżimori, córka byłego prezydenta Alberto Fudżimoriego, cenionego za przeprowadzenie w latach 90. prorynkowych reform gospodarczych i pokonanie...
Antoni Rybczyński
Rosja... pomogła Po 2003 r. wraz z wprowadzanymi reformami prężnie zaczęła rozwijać się gospodarka. W latach 2005–2008 tempo wzrostu utrzymywało się na poziomie ponad 8 proc. PKB w skali roku. Coraz większym strumieniem do kraju płynęły inwestycje zagraniczne. W szczytowym 2007 r. FDI (bezpośrednie inwestycje zagraniczne) wyniosły przeszło 2 mld USD (w 2003 r. było 340 mln USD). Gwałtowny rozwój przyhamowały w drugiej połowie 2008 r. dwa wydarzenia: globalny kryzys oraz agresja Rosji. W 2010 r. bezpośrednie inwestycje zagraniczne wyniosły tylko 1/4 tego, co w 2007 r. W 2009 r. PKB spadł o 3,9 proc. Wcześniejsze reformy przyczyniły się jednak do tego, że Gruzja szybko wróciła na ścieżkę silnego wzrostu. W 2010 r. PKB wzrósł – po spadku rok wcześniej – o 6,4 proc. A wszystko to...
Jacek Laskowski
Zagrożony sekularyzm Od czasu, gdy w 1922 r. Mustafa Kemal Pasza „Ataturk” obalił 600--letni sułtanat i przeprowadził radykalną sekularyzację państwa, tureckie elity z armią i sądownictwem na czele pilnie strzegą ścisłego rozdziału religii od państwa. W XX w. armia kilkakrotnie przeprowadzała zamachy stanu w obronie pryncypiów kemalowskiej rewolucji. W 1998 r. i 2001 r. sąd konstytucyjny delegalizował już dwie poprzedniczki AKP za próbę naruszenia świeckości państwa i ponownego wprowadzenia islamu do życia politycznego. Również premier Erdogan został w 1998 r. usunięty z funkcji burmistrza Stambułu za wznoszenie islamistycznych haseł, za co też w 2001 r. odsiadywał karę więzienia. Po zdobyciu władzy AKP złagodziła islamistyczne akcenty, by nie dać sądom pretekstu do jej...
Piosenki partyzanckie na więziennym spacerniaku Sąd utajnił sprawę Poczobuta, bojąc się, że obecność dziennikarzy obnażyłaby sądową farsę, a Andrzej swoimi wystąpieniami przekształciłby ją w proces przeciwko Łukaszence. Na pierwsze dwie rozprawy nie wpuszczono nawet jego rodziny. Aby zapobiec protestom, w dniu pierwszej rozprawy (14 czerwca) aresztowano rzecznika ZPB Igora Bancera, a prezesa Związku Anżelikę Orechwo wzięto pod milicyjny nadzór. Na drugiej rozprawie (17 czerwca) sąd wyznaczył kolejny termin – 23 czerwca, czyli w Boże Ciało. KGB liczy pewnie, że w tym dniu Polacy nie będą protestować przed sądem, a polskie media nie poświęcą temu wydarzeniu zbyt wiele uwagi. Andrzej wiedział, że pójdzie do więzienia. W trakcie naszego ostatniego spotkania przed aresztowaniem...
Antoni Rybczyński
Realizacja memorandum merseberskiego Niemal dokładnie rok temu Angela Merkel i Dmitrij Miedwiediew podpisali na zamku w Mersebergu memorandum. Z czasem okazało się, że dobito po prostu targu: Rosja obiecała współpracę ws. Naddniestrza, w zamian UE stworzy wspólny z Rosją komitet regulujący sprawy bezpieczeństwa europejskiego. W ten sposób Moskwa sięgnęłaby procesu decyzyjnego w Unii, a wspólny komitet pomijałby NATO i USA w sprawach dotyczących bezpieczeństwa europejskiego. Dla Berlina to kolejny etap w rozbudowie sojuszu z Rosją. Dla Moskwy – oprócz wymiaru bilateralnego – to krok w stronę wymyślonej na Kremlu „nowej architektury bezpieczeństwa europejskiego”. Naddniestrze i Mołdawia zostały wybrane przez Rosję i Niemcy jako pierwszy poważny test dla współpracy w obszarze...
Antoni Rybczyński
Można powiedzieć, że Łukaszenka sam sobie winien. Popsuł stosunki z Zachodem brutalnymi represjami po grudniowych wyborach prezydenckich i teraz, gdy desperacko chce redukować rosnącą zależność od pożyczek z Moskwy i gospodarczego podporządkowania wielkim rosyjskim koncernom. Nie ma do kogo zwrócić się na Zachodzie o pieniądze na przetrwanie reżimu. Pomoc finansowa w połączeniu z izolacją Białorusi da Moskwie większą kontrolę nad białoruskim systemem politycznym i gospodarką, zwłaszcza w infrastrukturze energetycznej, co potem przełoży się też na zwiększenie przewagi Rosji nad sąsiadami Białorusi, zwłaszcza Polską i krajami bałtyckimi. Rosja najpierw długo droczyła się z udzieleniem kredytu Łukaszence, by w końcu ogłosić, że pożyczka będzie, aliści nie od Moskwy, a od Eurazjatyckiej...

Pages