Kultura

Maciej Parowski
Wolałem wcześniejsze filmy Haneke’go; mówiły o walce światów, czyli wartości. W „Funny Games” sadyści atakowali normalną rodzinę. Także film „Ukryte” nie był indyferentny, przywoływał wszak kolonialną krzywdę i winę. Psychopatyczna „Pianistka” wojowała z szukającym więzi uczniem. Dzieciaki z „Białej wstążki” reagowały zbrodnią na wynaturzenia dorosłych. W „Miłości” stary mąż zabija żonę, by ulżyć jej cierpieniu; trudno znaleźć w tym europejski sens i dopatrzyć się moralitetu. Ten mąż, grany koncertowo przez J-L Trintignanta, jest w „Happy endzie” pater familiae Laurentów z Calais. Opowiada wnuczce, jak zabił żonę, prosi o własną tym razem śmierć i obserwuje resztę rodziny, jak ta umiera za życia. Wnuczka wędrująca między matką i macochą podpatruje obie, a dla pokrzepienia podtruwa...
Zabawa muzyką muzyka Nie lada gratka dla mniejszych gdańszczan. W Oliwskim Ratuszu Kultury 15 kwietnia wystąpi Ania Broda z koncertem i warsztatami „Moja tajemnica, czyli jak bawić się muzyką i słowem”, na których ta niezwykle utalentowana artystka będzie zarażać dzieci miłością do muzyki. Ania Broda, obdarzona niezwykle pięknym, mocnym głosem, potrafi poderwać do tańca i śpiewu jak nikt. Zupełnie nie boi się eksperymentowania z dźwiękami i rytmami i z pewnością niejednemu dziecku przekazała już klucz do nieograniczonego świata muzycznej ekspresji. I ty możesz zostać naukowcem gra planszowa Który rodzic nie chciałby, aby jego dziecko okazało się geniuszem albo światowej sławy wynalazcą? Albo żeby chociaż choć trochę fascynowało się nauką (co może, kto wie, skończy się Nagrodą...
Jacek Lilpop
Organizatorzy wystawy bardzo oszczędnie potraktowali działalność polityczną jednego z ojców naszej niepodległości. Trwająca do 20 maja wystawa – inaugurująca w 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości całoroczny program „3 x Niepodległa w Muzeum Narodowym w Warszawie” – poświęcona jest Ignacemu Janowi Paderewskiemu. Muzeum Narodowe otrzymało w darze ponad 1,5 tys. obiektów w 61 skrzyniach. Część z nich do tej pory nie była eksponowana. Ta wystawa, ciekawie zaaranżowana w sześciu salach przez kuratorkę dr Magdalenę Pinker, pokazuje różne oblicza Paderewskiego – muzyka, światowej sławy wirtuoza, bywalca salonów, gorącego patrioty i wreszcie polityka, o którym mówiono, że „wygrał niepodległość na fortepianie” i którego portret widnieje na okładce magazynu „Times” z 1939 r....
Sztuka ma za zadanie nauczyć, ale zarazem zostawić miejsce dla słuchacza na własną ocenę – mówi „Gazecie Polskiej” Mariusz „Denat” Denst z grupy Lao Che, która właśnie wydała nowy, siódmy w karierze, album. „Wiedza o społeczeństwie” to chyba najbardziej „szkolna” płyta w dorobku płockiej formacji. Nie tylko ze względu na tytuł krążka wprost odwołujący się do szkolnego przedmiotu, lecz także ze względu na przekaz i jego formę. Słuchając „WOS-u”, trudno nie odnieść wrażenia, że Lao Che po raz kolejny, we właściwym sobie, buntowniczym stylu, zabiera słuchacza w świat ukrytych znaczeń, inteligenckich smaczków i poetyckich porównań, których odkrywanie i interpretowanie do złudzenia przypomina analizę wiersza podczas lekcji języka polskiego. I jak to u Lao Che, dużo tu publicystyki, która...
Recepta na szczęście David Byrne, AMERICAN UTOPIA, Nonesuch Records „American Utopia” to pierwszy solowy krążek Davida Byrna od wielu lat. „Każdy dzień jest cudem” – tak jak tytuł jednej z piosenek zdaje się brzmieć motto całego albumu, a jego dźwięki często sięgają czasów Talking Heads, którego Byrne był liderem. Śpiewa o poszukiwaniu szczęścia, zachęcając do spojrzenia na siebie z dystansem, choćby z perspektywy psa („Dog’s Mind”). „Jesteśmy w tym życiu tylko turystami, tylko turystami, choć widok jest ciekawy” – głosi w jednym z najbardziej przebojowych momentów na płycie. Usłyszymy go latem na gdyńskim Openerze. Jazzowe oberki Odpoczno, ODPOCZNO, Audio Cave Jak połączyć muzykę ludową z jazzem i elektroniką? Najlepiej tak, jak zrobił to zespół Odpoczno na swojej debiutanckiej...
Marcin Wolski
Jeszcze całkiem niedawno do takich prac jak „Żydowscy kolaboranci Hitlera” czy „Zakłamany Holocaust” Ireneusza Lisiaka podchodziłbym z najwyższą wstrzemięźliwością. Brutalny atak na Polskę powoduje, że stosowanie jakiejkolwiek autocenzury przestaje mieć sens, pojawia się natomiast ogromny głód wiedzy w sferze częściowo zmitologizowanej, a w dużym stopniu przemilczanej. Akceptacja stanowiska uznającego Żydów za największą i właściwie jedyną ofiarę reżimu hitlerowskiego, a Holocaust za bezprecedensowe wydarzenie w dziejach ludzkości, prowadzi do relatywizowania innych tragedii. Obsadzając jeden naród w roli ofiary, dość łatwo udaje się zepchnąć inne do roli współsprawców. A przecież, dowodzi Lisiak, nie brakło kolaborantów po stronie żydowskiej. Relacje ocalałych mówią o straszliwych...
Maciej Parowski
Wyjątkowo o dwu filmach. Oba dzieją się w szkole, bohaterkami są młode dziewczyny. „Każdego dnia” to fantastyka. Rhiannon ma chłopaka, trochę romansuje na prywatkach. A kiedy przyczepi się do niej dziwna istota dokonująca inwazji na różne osoby, to Rhiannon zakocha się w tej enigmie. Inna rzecz, że nie jest to alien z „Inwazji porywaczy ciał”, przeciwnie, czuje odpowiedzialność za osoby, w które wnika. Raz pozytywnie wpływa na ich życie, kiedy indziej pakuje w tarapaty dziewczynę i nosicieli. Rachel, bohaterka „Mojej miłości”, to postać realna, była pierwszą z dwunastu ofiar strzelaniny 1999 r. na uniwersytecie w Columbine. Na razie nie wie, co ją czeka, pomaga ludziom, udziela się w szkolnym teatrze i organizuje małą chrześcijańską wspólnotę. Przeżywa burzliwe dziewczyńskie przyjaźnie...
Teraz komiks! sztuka Komiks, choć często jest traktowany jako podrzędny gatunek quasi-literacki przeznaczony dla dzieci, zaczyna i w naszym kraju urastać do rangi sztuki. Warto się do niego przekonać, w czym z pewnością pomoże wystawa w Muzeum Narodowym w Krakowie poświęcona historii polskiego komiksu, sięgającej aż roku 1871. Ekspozycja z pewnością zainteresuje dzieci, dla których czytanie komiksów jest istotnym etapem w poznawaniu świata literatury. Będzie także ciekawym przeżyciem dla rodziców, którzy przypomną sobie bohaterów z dzieciństwa. Książka folklorem podszyta literatura Pięknie ilustrowana książka Marianny Oklejak „Cuda niewidy” pełna jest zagadek, które z równym zainteresowaniem wciągną małych, jak i dużych. Kolorowe ilustracje inspirowane są sztuką polskiego folkloru, a...
Magdalena Piejko
Praca na Łączce nauczyła ich, jak pięknie żyć. Teraz czekają, aż ci, których przywrócili do zbiorowej pamięci, staną się wskazówkami dla innych. O ekipie prof. Krzysztofa Szwagrzyka pracującej na „Łączce” opowiada najnowsza książka Jarka Wróblewskiego „Kwatera Ł”. Jedna z najważniejszych pozycji na rynku wydawniczym tego roku. Fenomen powązkowskiej „Łączki”, miejsca pochówku pomordowanych przez organy bezpieczeństwa publicznego w latach 1945–1956, to temat rzeka. Pierwszy sięgnął po niego filmowiec Arkadiusz Gołębiewski w swoim dokumencie „Kwatera Ł.”, a później „Dzieci Kwatery Ł.” – części planowanej trylogii poświęconej temu szczególnemu miejscu. Album „Kwatera Ł. Wolność jest kuloodporna” Jarosława Wróblewskiego opowiada o ludziach, którzy tworzyli tzw. ekipę prof. Szwagrzyka, gdzie...
Rap i pieluchy Kamil Pivot, TATO HEMINGWAY, Kamil Pivot Wreszcie ktoś skutecznie spuścił powietrze z nadętego polskiego hip-hopu, kierując go tam, gdzie miał być – bliżej ludzi. Tytuł albumu („Tato Hemingway”) to ewidentne nawiązanie i lekki żart z popularnego rapera Taco Hemingwaya. Choć muzycznie pozostawia wiele do życzenia, siła albumu tkwi w tekstach. Kamil Pivot z dystansem i dowcipem opowiada o trudach współczesnego rodzicielstwa. Po gangsta rapie przyszedł czas na „tato rap”. Zamiast przemocy, wulgaryzmów, limuzyn i narkotyków, wreszcie prawdziwe wyzwania – pieluchy, bajki oraz wczesne pobudki. Pół godziny z rapującym tatą to w sam raz, by rozbawiło, a nie zdążyło zmęczyć. Wieczorny relaks Mathias Eick, RAVENSBURG, ECM Multiinstrumentalista Mathias Eick to postać wszechobecna...
Marcin Wolski
„Reset” to pod wieloma względami książka niezwykła. Poczynając od osoby autora. Pułkownik Piotr Wroński jest rzadkim przypadkiem nawróconego esbeka. W latach 80. aktywnie zwalczał niepodległościowe podziemie, w wolnej Polsce przeszedł na jasną stronę mocy, pracował w UOP-ie na odcinku rosyjskim, później aż do 2013 r. w Agencji Wywiadu, a prawda, którą przedstawia, jest bardziej przerażająca od fikcji literackiej. Trudno nazwać też uprawiany gatunek. Nie jest to zwykły thriller ani political fiction, raczej political non fiction, bo choć zmienione są nazwiska i niektóre szczegóły, bez trudu można rozpoznać wśród głównych postaci zabójcę Popiełuszki, generała Kiszczaka, jezuitę Turowskiego, rosyjski superagent Wanin zaskakująco przypomina Władimira Ałganowa, a główny bohater Piotr...
Maciej Parowski
Filmami „Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj” i „Siedmiu psychopatów” uczył nas McDonagh kina w lekkim tonie. W typowanych przez znawców do Oscara „Trzech billboardach…” zachowuje werwę i dowcip, ale wprzęga je w służbę kina serio. W miasteczku na Południu zgwałcono i zamordowano dziewczynę. Umierający na raka szeryf Willoughby (Harrelson), oficer Dixon (Rockwell), maminsynek, pijak oraz rasista, i posterunkowi stracili trop i rozłożyli ręce. W społeczności przyschło współczucie i zgroza. Zmieni to Mildred (McDormand), matka ofiary. Zamówi anonse na trzech pustych billboardach i rzuci władzy imienne pytanie o powody bierności. Przyjedzie telewizja i nagłośni sprawę. Co dalej? Szybko się okazuje, że ma Mildred dyskretnych sojuszników. I przeciwników gotowych użyć przemocy. Oglądamy ich...
17 marca 2018 r. w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej odbędzie się niecodzienny koncert, którego centrum stanowić będzie prezentacja kopii fortepianu Buchholtza. Na jednym z instrumentów tego znanego warszawskiego wytwórcy grał Fryderyk Chopin. Prace nad rekonstrukcją fortepianu były możliwe dzięki zaangażowaniu PKN ORLEN – Mecenasa Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina. Historia jednej z najsłynniejszych marek polskich fortepianów zaczyna się ok.1815 r., gdy Fryderyk Buchholtz, należący do grona najlepszych fortepianomistrzów i organomistrzów stolicy, otworzył w Warszawie w budynku przy ul. Mazowieckiej nr 1352 zakład produkujący fortepiany. Gdy w 1827 r. do oficyny pałacu Czapskich/Krasińskich (ul. Krakowskie Przedmieście 5) wprowadziła się rodzina Chopinów, częstym bywalcem...
Zrozumieć sztukę malarstwo Sztuka współczesna często nie jest łatwa do zrozumienia dla nas samych, jak zatem zachęcić do jej poznawania dzieci? Naprzeciw takim rodzicielskim dylematom wychodzi Galeria Labirynt w Lublinie, która przygotowała specjalnie dla dzieci wystawę „W tym cała sztuka”, z pracami m.in. Stanisława Dróżdża, Anny Kutery i Sławomira Marca. Ekspozycja jest ponadto punktem wyjścia do warsztatów plastycznych, na których tworząc swoje dzieła inspirowane poznanymi obrazami, dzieci bez słów poznają istotę sztuki. Jak dobrze być przedszkolakiem literatura Zbliżający się czas rekrutacji do przedszkoli wiąże się ze stresem nie tylko dla przyszłych przedszkolaków, lecz także (przede wszystkim) dla rodziców. Jak zatem mądrze przygotować się na zmiany? Jak zawsze świetnym...
Wojciech Mucha
„Bez klubów nie byłoby tej wspaniałej uroczystości. Zawsze dbaliśmy o wspieranie Polonii na całym świecie. W naszej gazecie polskość oznacza nawiązanie do wielkich tradycji I Rzeczypospolitej, wielonarodowej, ale i dumnej z pamięci przodków” – napisał do klubów „Gazety Polskiej” i Polonii w USA Tomasz Sakiewicz, redaktor naczelny „GP” i „GP Codziennie”. Słowa Sakiewicza skierowane były do artystów, organizatorów i uczestników uroczystej gali, która 21 lutego odbyła się w nowojorskiej Carnegie Hall. Wydarzenie w 85. rocznicę ostatniego koncertu kompozytora Ignacego Paderewskiego w tym miejscu zorganizowała amerykańska Fundacja Klubów „Gazety Polskiej”. Wydarzenie rozpoczęło nowojorskie obchody 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. I choć mijają od niego już dwa tygodnia...
Wszystko przed nami EVERYTHING IS RECORDED BY RICHARD RUSSELL, XL Records Znakomity duet Ibeyi w hipnotyzującym utworze „Cane”, najwyższej próby soul w wykonaniu Samphy Sisaya i gwiazda współczesnego jazzu Kamasi Washington – a wszystko to na jednej płycie „Everything Is Recorded”. Pomysłodawca i producent krążka Richard Russell nie tylko pomieścił w jednym projekcie tak wielu ważnych dla najnowszej muzyki wykonawców, lecz zbudował także spójny i ciekawy album. Potraktujmy go jako pełną inspiracji i bogatą gatunkowo zapowiedź tego, co na muzycznej scenie jeszcze przed nami. Sprawdzony duet [4/6 gwiazdek] Krajewski/Osiecka, STROFKI, Sony Music Choć zasłynął wieloma przebojami Czerwonych Gitar, wszystko, co najważniejsze w muzyce Seweryna Krajewskiego, ubrane było w słowa Agnieszki...
Marcin Wolski
Trudno o gorszy moment, w którym ukazuje się ta książka. Teoretycznie Piotr Zychowicz i jego „Skazy na pancerzach” kwalifikują się pod ustawę IPN-owską, zarzucają bowiem ludobójstwo nie tylko pojedynczym Żołnierzom Wyklętym, ale również strukturom Państwa Podziemnego. Oczywiście Zychowicz się wybroni. To, co poprzepisywał z prac innych historyków, jest prawdopodobnie prawdą, jednak skoncentrowanie się wyłącznie na „polskich zbrodniach” podziemia niepodległościowego daje wynik, którego nie powstydziliby się najlepsi propagandyści wczesnego PRL-u. To o „Łupaszce” wrzeszczał z mównicy sejmowej Władysław Gomułka, to nad „Ogniem” znęcał się Wiesław Machejek, a majora Żubryda ośmieszał Jan Gerhard w „Łunach w Bieszczadach”. Autor działa, jak sam twierdzi, w imię prawdy historycznej, ale...
Maciej Parowski
Brzydule nie mogą grać nawet brzyduli, bo je wyręczą ślicznotki z parciem na ekran. Theron nie odpuściła roli morderczyni w „Monstrum”, teraz Margot Robbie, gwiazda „Wilka z Wall Street”, gra Tonyę Harrding. Łyżwiarkę figurową o twarzy cwanej przekupy, gotową łamać nogi rywalce do medalu, Nancy Kerrigan. Cóż może być ciekawego w tak koszmarnej historii?! A Gillespie zrobił kino inteligentne i zabawne. Poszedł nie tyle za rekonstrukcją wydarzeń, ile za ich bohaterami. Pozwolił im wspominać, blagować, udawać, atakować. I wreszcie osądzać świat, czyli wymierzać mu część szemranej, stronniczej, sprawiedliwości. Tonya mówi o rywalce jak Ryszard III o swoich ofiarach. Filmowe dialogi sporządzono na podstawie nagrań zeznań i wywiadów. Normalny człowiek nie wysnułby z siebie czegoś takiego. No...
Świat pełen wyobraźni teatr Raz pod wodą, raz pod ziemią, innym razem w mieście, a nawet w kosmosie – tam co miesiąc spotykają się dzieci w wieku od 3 do 5 lat z Anną Makowską-Kowalczyk, aktorką lalkarką z Wrocławskiego Teatru Lalek. Wspólnie, za pomocą codziennych przedmiotów i nieograniczonej wyobraźni, budują magiczne światy. Na twórczych warsztatach teatralnych „Zrób sobie świat” to mali uczestnicy decydują, w co zamieni się zwykły sznurek czy plastikowa butelka. Piłkarskie sprawy animacja Jeśli dotąd nie wiedzieli Państwo, co odpowiedzieć na pytania pociech marzących o karierze piłkarzy, które nieraz zastanawiały się, skąd właściwie wzięła się piłka nożna, proponuję zabrać je na „Jaskiniowca”, najnowszy film animowany studia Aardman (twórcy „Uciekających kurczaków” i filmu „...
Wojciech Mucha
Cóż to był za wieczór! W nowojorskiej Carnegie Hall odbyła się uroczysta gala ku czci Ignacego Paderewskiego. Wydarzenie w 85. rocznicę ostatniego koncertu kompozytora w tym miejscu zorganizowała amerykańska Fundacja Klubów „Gazety Polskiej”. Wydarzenie rozpoczęło nowojorskie obchody 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Gala ku czci Paderewskiego w Carnegie Hall to nie przypadek. Tylko tu Mistrz Paderewski występował blisko 90 razy. Środowa uroczystość była więc hołdem w pełnym znaczeniu tego słowa. Swoją obecnością zaszczycili ją ambasadorzy i konsulowie wielu krajów, przedstawiciele misji dyplomatycznych przy ONZ, przedstawiciele Polonii, nowojorczycy, przedstawiciele władz miasta i goście z całych Stanów Zjednoczonych. Wszyscy oni przysłuchiwali się maestrii...
Zabawy słowem Lao Che, WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE, Mystic Production Nagrane przez Lao Che „Powstanie Warszawskie” to jedna z najważniejszych polskich płyt po '89 roku. Żaden z ich kolejnych albumów nie przyniósł tak ciekawie opowiedzianej historii, choć nie brakowało wielu znakomitych utworów. „Wiedza o społeczeństwie” to najnowszy krążek płockiej grupy. Od pierwszej piosenki („Kapitan Polska”) uwagę przyciągają syntezatory i świetnie brzmiąca perkusja. Porywającą muzykę uzupełniają społecznie zaangażowane, choć czasem naiwne, teksty Spiętego – lidera grupy. Ich siła tkwi w wielości interpretacji oraz w ciekawej zabawie słowem.   Zgubiona charyzma Franz Ferdinand, Always Ascending, Domino Records Ich muzyka od początku nie rościła sobie prawa do wielkich ambicji. Jednak...
Marcin Wolski
Znany tekst Jerzego Jurandota „O przyszłej wojnie” w dowcipny sposób opisywał przyszły konflikt, w którym samolot będzie walczył z samolotem, a czołg z czołgiem. Kompletnie bez ludzi. Ci wcześniej zostaną wybici… „Wojny przyszłości” Marka Wrzoska traktują ten problem na serio i choć nie brak tam elementów jakby rodem z fantastyki – od dronów po cyborgi – to nacisk położony jest na inne czynniki. Wojna, jak wiadomo, to polityka realizowana innymi środkami, wojna przyszłości to nie tyle starcie oręża, ile umysłów i technik. Wojna psychologiczna istniała od zawsze, ale dopiero świat masowej komunikacji pozwala dopadać przeciwnika praktycznie wszędzie, od sztabów po zacisze domowe. Role dywersanta zwiadowcy coraz częściej przejmuje haker. Aby sparaliżować wroga, dziś już nie trzeba burzyć...
Maciej Parowski
Animację, jak komiks, można traktować lekko, choć jedno i drugie bywa wehikułem emocji zbiorowych. Figurki popkultury skracają dystans między autorem i jego demonami, zezwalają na ekstrawagancję, wymuszają śmiałe alegorie, ostrzą diagnozy. Dlatego Nick Park, brytyjski oscarowy animator radosnych plastelinowych pacynek („Wallace i Gromit: Wściekłe gacie”, „W. i G.: Golenie owiec”, „Uciekające kurczaki”…) jest twórcą kultowym. W „Jaskiniowcu” oglądamy luzacki anachroniczny świat jak we „Flintstonach” z lat 60. Ale tam chodziło o zabawną nowoczesność zbudowaną z elementów „dinozaurycznych” i jaskiniowych. Tutaj niewinna fantazja o słodkich prymitywach zintegrowanych z przyrodą, wśród których są bystrzaki i niedołęgi, chutliwa wdowa, stary mędrzec i niegłupi prosiaczek – niepostrzeżenie...
Magdalena Piejko
Do 25 marca potrwa interdyscyplinarny wielkopostny XI Festiwal Nowe Epifanie. – Festiwal to czas, żebyśmy wyszli ze swoich okopów, z dwóch równoległych światów, gdzie przekonani mówią do przekonanych, i byśmy zaczęli wspólnie rozmawiać – mówi nam pomysłodawca i dyrektor festiwalu Redbad Klynstra. Wielkopostny festiwal organizowany przez Centrum Jana Pawła II to zjawisko fenomenalne, nie tylko na polskiej, lecz także na europejskiej mapie teatralnej. Już po raz dziewiąty organizatorzy Nowych Epifanii udowadniają całemu politpoprawnemu mainstreamowi teatralnemu, że chrześcijaństwo jest wciąż źródłem żywym, inspirującym i otwartym na prawdziwy dialog. – Na festiwalu chcemy poszukiwać epifanii, czyli powracać do objawienia, do źródeł naszej kultury, ale chcemy też poszukiwać nowości –...
Jak rozmawiać o wartościach? literatura „12 ważnych opowieści. Polscy autorzy o wartościach” to bardzo ciekawa pozycja dla dzieci, która może być także idealną książką do wspólnego czytania do poduszki. Krótkie opowiadania napisane przez cenionych autorów literatury dziecięcej z pewnością mogą stać się dobrym punktem wyjścia do ważnych rozmów z najmłodszymi. Dzięki nim możemy się dowiedzieć, jak nasze pociechy rozumieją szczęście, czy opłaca się według nich być dobrym czy szlachetnym i czym jest dla nich odwaga cywilna.   Niedziele dla melomanów muzyka Opera Bałtycka w Gdańsku ma propozycję, która z pewnością zadowoli melomanów w każdym wieku od najmłodszych do najstarszych. Spektakle z cyklu „Opera Tu!Tu!” nie tylko są świetną okazją, aby wspólnie spędzić niedzielny poranek,...
Najlepszy czas [5/6 gwiazdek] Barbara Wrońska DOM Z OGNIA Kayax „Dom z ognia” to solowy debiut Barbary Wrońskiej, choć artystka od lat współtworzy zespoły Pustki oraz Ballady i Romanse. Na autorską produkcję warto było jednak poczekać. Dzięki doświadczeniom wyniesionym z poprzednich projektów otrzymaliśmy dojrzałą i niezwykle inspirującą płytę. Znajdziemy tu wiele rozległych muzycznych poszukiwań – od jazzu po elektronikę i big-beat. Zaśpiewane na płycie historie są bardzo osobiste. „Teraz jest najlepszy czas, żeby w skrzydła puścić wiatr. Nie czekaj” – brzmi refren promującej krążek piosenki. Warto dać się porwać tej muzyce i tym słowom.   Odległe światy [4/6 gwiazdek] Jόhann Jόhannsson THE MERCY Deutsche Grammophon Smutna wiadomość o śmierci islandzkiego...
Marcin Wolski
Pracę Wojciecha Roszkowskiego należy polecić wszystkim tym pętakom, którzy po stu latach próbują szarpać Marszałka za nogawki, mniej lub bardziej świadomie podążając koleinami propagandy endecji, a następnie komunistów. Przywódca nie był człowiekiem bez skazy, ale zrealizował swój podstawowy cel – uwolnił Polskę po 123 latach niewoli, a dokonawszy tego, uniknął pokusy dyktatury, oddając władzę demokratycznie powołanemu parlamentowi. Przy czym wygrana w 1918 r., w najważniejszej bitwie w historii świata, jest jedną z trzech głównych zasług. Pierwszą jest trafne przewidzenie losów wielkiej wojny, którą zaczynał u boku państw ententy, a kończył w szeregach zwycięskiej ententy. W dodatku dzięki stworzonej armii, kiedy w warunkach korzystnej koniunktury politycznej zmartwychwstała Polska,...
Maciej Parowski
Film Pakuli „Wszyscy ludzie prezydenta” (1976 r.) zrazu nie trafił do Polski. Upadek prezydenta USA z powodu takiego głupstwa, iż „Washington Post” przyłapał go na łgarstwie, byłby w PRL gorszący. Teraz Spielberg pokazał uprzednią akcję gazety z tzw. papierami Pentagonu. Ale nie grozi nam szok, łykaliśmy większe przekręty. Obraz ma charakter prasowego eposu z politycznymi cwaniakami w tle. Żurnaliści(tki) piją, nawet flirtują z politykami, a ci ich wykorzystują. Czasem prasa rzuca się dygnitarzom do gardeł, żeby sobie nie myśleli. Zaczyna się za demokratów w latach 70. Mimo intuicji sekretarza obrony McNamary i fachowych raportów, które wykluczają sukces USA w Wietnamie, administracja nadal wysyła na śmierć „swoich chłopców”. Raporty wyciekają, gazety się łamią, bo administracja...
Pachnące warsztaty kuchnia Czy Państwa dzieci wiedzą, do których staropolskich potraw używano pieprzu i szafranu, a do jakich połączenia liści laurowych i ziela angielskiego? Albo jak przygotować ulipki z pianą czy wety jabłkowe? Jeśli nie, to koniecznie wybierzcie się na rodzinne kulinarne warsztaty prowadzone w Villi Intrata przez Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie. Państwo będą mieli okazję do poznania nowych, wyszukanych przepisów, a dzieci mogą poeksperymentować z potrawami, korzystając przy tym ze wszystkich zmysłów. Zabawa słowami i sylabami literatura „Sylaboratorium” to nie lada gratka dla każdego młodego człowieka, który ma ambicje stać się erudytą z prawdziwego zdarzenia. Leksykon jest wypełniony rzadko spotykanymi, ale bardzo interesującymi słowami, jak choćby...
To są boży ludzie, którzy naprawdę z Nim rozmawiają. Nie można ich wykluczyć kompletnie, wyciąć i powiedzieć, że tacy ludzie nie powinni się rodzić – mówi Renata Jasińska. Z dyrektorką i założycielką Teatru Arka Renatą Jasińską rozmawia Dobromiła Wrońska Od kilkunastu lat w Teatrze Arka obok aktorów profesjonalnych grają adepci – osoby niepełnosprawne. Czy łatwo jest prowadzić taki teatr? Nie ukrywam, zdarzają mi się załamania. W takich chwilach zastanawiam się – po co ja się za to wzięłam? Jestem niezłą aktorką, mogłabym pracować w państwowym teatrze bez problemów finansowych, nie miałabym na głowie tego wszystkiego i żyłabym sobie spokojnie. Ale na moje myślenie o teatrze wpłynęło to, co robiłam w stanie wojennym, kiedy prowadziłam niezależny teatr Scenę Czterdzieści i cztery....
Trudne poszukiwania Justin Timberlake Man of the Woods RCA Records Nowa płyta gwiazdy muzyki pop Justina Timberlake’a była jedną z najbardziej oczekiwanych premier na początku roku. Apetyt zaostrzył zapowiadający album ciekawy singiel „Say Something”, z gościnnym udziałem muzyka country Chrisa Stapletona. Kto jednak na podstawie tego utworu wyobrażał sobie całość albumu, może się rozczarować. Wprawdzie znajdziemy tu kilka interesujących momentów, jak tytułowy „Man of the Woods”, duet z Alicią Keys „Morning Light” czy wciągającą w swój rytm „Montanę”, to są one niestety poukrywane w niespójnej, nudnej, popowej produkcji. Mimo wszystko warto zadać sobie trud i je odnaleźć. Marley na wiolonczelę Sheku Kanneh-Mason Inspiration Decca Interesujący debiut ukazał się nakładem wytwórni...
Marcin Wolski
Jedna z moich najwcześniejszych fraszek głosiła: „Z mężczyzny zmienił się w starca, od października do marca”. Był rok 1968 i Władysław Gomułka wkraczał w ostatnią fazę swojej biografii. Piotr Gajdziński w świetnie napisanej, pełnej anegdot i tła epoki biografii „Gomułka – dyktatura ciemniaków” rozróżnia tych faz jedenaście: od Towarzysza Rewolucjonisty po Towarzysza Byłego. Po drodze będzie i wojenny Towarzysz Tułacz, i Towarzysz Mojżesz, który przeprowadził PRL przez burzliwą falę roku 1956, i Towarzysz Pałkarz w roku 1968 czy dwa lata później Towarzysz Mauzer, niewahający się przed wydaniem rozkazu strzelania do robotników. Pod wieloma względami różnił się od większości przywódców komunistycznych w krajach ościennych: rodowity Polak, autentyczny proletariusz, prawdziwy konspirator,...
Co jest bardziej demoralizujące – niedostatek czy nadmierna łapczywość? W Rosji jedno przyszło po drugim. Zwiagincew, reżyser wrażliwy, pokazał w „Lewiatanie”, że ta sytuacja pogorszyła relacje ludzi ze zwyrodniałą władzą. W „Niemiłości” opowiada o upadku rodziny. Między Borysem a Żenią trwała nienawiść. 12-letni Alosza z płaczem wysłuchuje kłótni rodziców, którzy widzą w nim tylko zawadę. Właściwie jest sam, musi minąć parę dni, zanim spostrzegą, że zniknął. Starzy budują nowe związki, stawiają na nową nadzieję. Nie wiedzą, że noszą w sobie skazę i nie mają szans. Kochanka Borysa zaszła w ciążę, więc miękko, słodko, nieubłaganie dochodzi swoich praw. Borys boi się rozwodu, bo szef jest ortodoksyjnym religiantem. Nawiasem mówiąc, w „Lewiatanie” pop był bezwstydnym koniunkturalistą....
Krakowskie ferie warsztaty Lepienie gliny, rysowanie piaskiem, tańce z bohaterami ulubionych kreskówek, a nawet festiwal teatralny – to tylko niektóre z propozycji przygotowanych przez krakowskie Nowohuckie Centrum Kultury dla dzieci spędzających ferie zimowe w mieście. Nawet najbardziej wybredna pociecha będzie miała szansę znaleźć w gąszczu warsztatów, zajęć i spektakli coś dla siebie, dzięki czemu twórczo i z dala od monitora spędzi czas szkolnej laby. Nasz hymn narodowy literatura „Mazurek Dąbrowskiego” Małgorzaty Strzałkowskiej to pozycja wyjątkowa, bo jest pierwszą tak obszerną, a jednocześnie przystępną publikacją po 1989 r. poświęconą hymnowi narodowemu. Wypełniona jest nie tylko ciekawostkami dotyczącymi utworu i osób z nim związanych, lecz także barwnymi ilustracjami Adama...
„Otwieranie drzwi” to zapis pogłębionej rozmowy Francuza Dominique’a Woltona z Franciszkiem. Pozycja warta odnotowania, chociażby dlatego, że pozwala skonfrontować się z tezami papieża bez medialnej otoczki, nierzadko zniekształcającej ich przekaz. W lutym do polskich księgarń trafi wyjątkowy wywiad, którego papież Franciszek udzielił francuskiemu naukowcowi Dominique Woltonowi. I choć rozmowa pozostawia spory niedosyt, a momentami jest po prostu irytująca, to warto przeczytać tę książkę, aby poznać wyzwania dla Kościoła i świata Ojca Świętego. „Otwieranie drzwi”, bo pod takim tytułem ukazuje się w Polsce wspomniana książka, to lektura, która serwuje czytelnikowi swoisty miszmasz. Z jednej strony znajdziemy tu poważne i głębokie refleksje na temat duchowej i politycznej kondycji...
Podróż na północ Calexico THE THREAD THAT KEEPS US City Slang Multiinstrumentaliści Joey Burns i John Convertino to liderzy zakorzenionego w teksańsko-meksykańskim pograniczu, indie-rockowego zespołu Calexico. Na najnowszej płycie nie dziwi więc szereg charakterystycznych dla grupy meksykańskich odniesień w tanecznym „Flores y Tamales” czy elektronicznym „Under the Wheels”. Tym razem muzycy przenieśli się z pracą nad albumem do Północnej Kalifornii, co uczyniło płytę mocno zróżnicowaną w brzmieniu i stylistyce. Nie zabrakło brudnych gitar w „Voices in the Field” i uroczych, szczegółowo dopracowanych kompozycji, jak choćby „The Town & Miss Lorraine”.   Pierwsze skrzypce Ameryki Hilary Hahn RETROSPECTIVE Deutsche Grammophon „Retrospective” to dobra okazja, aby zapoznać...
Marcin Wolski
Lektura pracy Douglasa Murraya „Przedziwna śmierć Europy” jest lekturą porażającą, choć jej elementy składowe znamy z doniesień mediów. Postawione w niej zagadnienie śmierci Europy brzmi bowiem nie czy, ale kiedy i jak. Choć można odnieść wrażenie, że Europa już umarła, przynajmniej w swojej zachodniej części. Zmęczenie starzejącej się cywilizacji, widoczne już w XX w., doznało dramatycznej stymulacji. Stworzyła ją masowa emigracja ludzi innych kultur (na czele z islamem), która swoje apogeum osiągnęła w roku 2015 dzięki polityce Angeli Merkel. Autor pisze: „Napływ milionów ludzi z innych kultur do silnej i wierzącej w swoją wartość cywilizacji mógł zdać egzamin, ale napływ milionów ludzi do trawionej poczuciem winy, zblazowanej i konającej cywilizacji musi zakończyć się klęską”....
Maciej Parowski
Do Michaela, ustawionego prawnika w Berlinie, przyjeżdża ojciec Polak, którego miał za zmarłego. Michael wtopił się w pejzaż, jest bystrzejszy od miejscowych, może bardziej cyniczny. To maska i strategia. Toteż propozycję obrony Afrykanina i jego prawa do azylu Michael odrzuca. Emigrant jako rzecznik uchodźcy? Za duża perwersja! Michaela gra Jakub Gierszał, nasz nieskazitelny nordyk. Rozmazanym, popijającym ojcem, długo z woli matki udającym zmarłego, jest Andrzej Chyra. Dziś dzielą ich nie tylko rodzinne zaszłości. Stworzenie nawet pozoru bliskości nie wychodzi, bo są inaczej sformatowani i strasznie kiksują. Jest wreszcie dziewczyna, Polka, kelnerka szukająca miłości, choć wiecznie nadąsana; w tej roli androginiczna, krążąca wokół mężczyzn Justyna Wasilewska. Urszula Antoniak nie...
Sprawdź swój umysł technika Warto wpaść w tym roku razem z dziećmi do Krakowa, do Muzeum Inżynierii Miejskiej, na interaktywną wystawę „To takie proste”. Dzieci w różnym wieku będą mogły sprawdzić się w matematycznych rebusach i łamigłówkach, samodzielnie odkryć zasady lewitacji i stworzyć krótki film poklatkowy. Muzeum przygotowało 26 stanowisk edukacyjnych i mnóstwo eksponatów, które tylko czekają, aby wprawić je w ruch.   Kołysanki muzyka We wszechogarniającym zalewie mało angażującej muzyki, tworzonej z elektronicznych „gotowców”, naprawdę ciężko jest znaleźć coś, co podobałaby się maluchom i jednocześnie kształtowało ich gust muzyczny. Jedną z takich wyjątkowych pozycji jest szczególna płyta Kai i Janusza Prusinowskich „Kołysała mama smoka”. Znajdziemy na niej kołysanki z...
Magdalena Piejko
Ukrywanie Żydów w realiach wiejskich, gdzie wszyscy się znają, gdzie istnieją różne animozje między rodzinami, gdzie też istniała nienawiść i zazdrość, było heroizmem w czystej postaci. Większym niż walka w oddziale partyzanckim w lesie – mówi o bohaterkach piosenek z płyty „Panny sprawiedliwe” Dariusz Malejonek. Rozmawia Magdalena Piejko. Już 1 lutego w Palladium po raz pierwszy wykonacie wszystkie utwory z nowej płyty. Nie uciekniemy od kontekstu premiery, czyli tego, że od jakiegoś czasu próbuje się z nas zrobić „nazioli”… Tak się dzieje, choć staram się nie brać udziału w komentowaniu tej codziennej rzeczywistości. To, że projekt „Panny sprawiedliwe” wpisuje się w tę debatę i tłumaczy pewne fałszywe sytuacje, wynika z tego, że jest to temat uniwersalny. Wiem, że prawda ma tak...
Szwedzkie country First Aid Kit Ruins Sony Music Ich światowa kariera rozpoczęła się po tym, gdy opublikowały na stronie YouTube cover amerykańskiego zespołu Fleet Foxes. „Ruins” to czwarta płyta duetu First Aid Kit – sióstr Klary i Johanny Söderberg. Utrzymana w stylu country piosenka „Postcard” brzmi tak wiarygodnie, że aż trudno uwierzyć, iż zespół pochodzi ze Szwecji. Choć ciągnąca się na albumie opowieść o złamanych sercach robi się momentami trudna do zniesienia, rekompensują ją czarujące wokale i ciekawe kompozycje. Otwierające album „Rebel Heart” budzi pewne skojarzenia z popularną Laną Del Rey, jednak swoim talentem siostry Söderberg przewyższają ją pod każdym względem. Zapomniana opera Nicola Porpora GERMANICO IN GERMANIA Decca Na nowej płycie wydanej nakładem...
Jacek Lilpop
W twórczości Marii Anto zwraca uwagę nie tylko wyobraźnia, fantastyka, intensywny nastrój, zaskakująca kolorystyka obrazów, lecz także artystyczna wolność. Ale czy ma ona coś wspólnego z feminizmem? Z obrazami Marii Anto zetknąłem się jeszcze w liceum, kiedy sporo pisało się o jej twórczości w związku z udziałem malarki w Biennale w São Paulo w 1963 r. (zaprezentowała tam 12 płócien) i z wystawą w Zachęcie w 1966 r. Pamiętam film o artystce emitowany w telewizji w latach 90., rozmowy o tym, jak rodzą się w niej obrazy przenoszone na płótno, o jej cyklu obrazów z aniołami i inspiracjach poetyckich, których szukała u Bolesława Leśmiana. Z zaciekawieniem poszedłem więc na jej drugą, indywidualną i pierwszą pośmiertną wystawę w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta. Szkoda tylko, że...
W czasie gdy powraca sprawa reparacji wojennych za II wojnę światową, warto pochylić się nad „Zburzeniem Warszawy” – scenariuszem widowiska lub słuchowiska dokumentalnego zaproponowanym przez znanego reżysera i scenarzystę Henryka Czarneckiego. Na podstawie przesłuchań w trakcie procesu norymberskiego prowadzonych przez polską delegację na czele z prokuratorem Jerzym Sawickim autor sporządził dramatyczny spektakl, w który zderzają się relacje i usprawiedliwienia katów z doświadczeniami ich ofiar. Przesłuchiwanym są feldmarszałek Walter von Brauchitsch, naczelny dowódca wojsk lądowych w trakcie agresji na Polskę w 1939 r., generał pułkownik Heinz Guderian, uznawany za geniusza wojsk pancernych, kat Warszawy Obergruppenführer SS Erich van den Bach Zelewski oraz generał-major Policji...
Maciej Parowski
Sprawę porwania wnuka miliardera Getty’ego powinny pamiętać pokolenia 60+, choć rozegrała się poza naszym topograficznym i kulturowym zasięgiem. Wstrząsająca i niepojęta była też historia córki prasowego magnata, towarzyszki Patty Hearst, która dołączyła do lewicowych, kontrkulturalnych rabusiów. Wspaniałe i wściekłe lata 60. i 70.! Paula Getty’ego, młodego wnuka najbogatszego Amerykanina, porywają w Rzymie prostacy. Więziony na prowincji w fatalnych warunkach czeka, aż wielki dziadek wysupła miliony okupu. Stary jest skąpy jak nieszczęście, instaluje płatne telefony we własnych zamku no i stawia warunki, bo ojciec chłopaka dawno odjechał w narkotyki, a synowa uzyskała rozwód. Dziadek dusi kasę, wysyła specagenta, by zbadał sytuację; zwleka, aż młody straci ucho, bo przejęła go mafia...
Rozmowa dziadków z wnukami wspomnienia „Zapiski babci” i „Zapiski dziadka” są dwiema niezwykłymi książeczkami, dzięki którym dziadkowie będą mogli podzielić się z wnuczętami wspomnieniami. Nie za grube, estetycznie wykonane, wypełnione licznymi pytaniami czy tematami, które mają pomóc poukładać wspomnienia. Książeczki te wydają się szczególnie cenne w dzisiejszym świecie wypełnionym masą dodatkowych zajęć. Dzieci mają coraz mniej okazji do tego, by wysłuchać wspomnień dziadków. Warto więc zadbać o łączność między pokoleniami. Filozofia, teatr i wyobraźnia teatr Wśród licznych propozycji na ferie zimowe dla łódzkich szkolniaków szczególnie ciekawie zapowiadają się spotkania z Pędrkiem Wyrzutkiem w lalkowym Teatrze Pinokio. Teatr proponuje dzieciom spektakl oparty na filozoficznej...

Pages