Maryna Miklaszewska

W kalendarzu esbeka Grzegorza Piotrowskiego z 1984 r. jest notatka: „Imieniny Czesława, a oni chcą 13”. „Czesław” to Kiszczak, „oni” to planujący porwanie księdza przełożeni Piotrowskiego, czyli Płatek i Pietruszka, „13” – to 13 października, data pierwszej próby porwania księdza Jerzego Popiełuszki. Nieudana, bo choć stojący na szosie Piotrowski celnie rzucił kamieniem w samochód, którym jechał ksiądz, kierowca się nie zatrzymał. A więc pozostał drugi termin, właśnie imieniny Czesława. Druga próba powiodła się, kierowca, którym był Waldemar Chrostowski, zatrzymał się, i tak zaczęła się martyrologia księdza Jerzego. Za swój brawurowy skok w kajdankach Chrostowski został okrzyknięty bohaterem, a potem osobą bardzo podejrzaną. Jak zeznawał w śledztwie, nie wiedział, co się stało z...
Dziedzina: Literatura Wymagany okres: 1.01.1914 – 31.12.1914 Nazwa własna projektu przedsięwzięcia: „Proces” Miejsce przedsięwzięcia: Praga Przedsięwzięcie ma charakter: Jednorazowy [napisanie powieści] Motywacja i cele realizacji przedsięwzięcia [podać 3 najważniejsze]: 1. Ukazanie konfliktu ojca z synem [w formie przypowieści], 2. Opisanie totalitarnej i wszechwładnej instytucji sądu, która aresztuje obywateli bez przyczyny, nie objaśnia im ich winy, pozbawia prawa do obrony i po absurdalnym procesie uśmierca, 3. Ostrzeżenie przed samowolą człowieka nieodwołującego się do żadnych wartości, co niszczy współżycie społeczne oraz uniwersalne zasady. Efekt końcowy realizacji przedsięwzięcia. Podać obowiązkowo jeden rezultat: 1. Napisanie powieści, 2. Pojawienie się niezliczonych...
Nie wiem, kto pierwszy nazwał paszkwilem książkę „Macierewicz i jego tajemnice” autorstwa Tomasza Piątka. To trafne określenie już funkcjonuje i każdy nabywca musi zdawać sobie sprawę, że ma w swojej bibliotece paszkwil. Macierewicz to nazwisko, które przyciąga, dlatego znalazło się w tytule. Z tych samych względów w tytule innego paszkwilu znalazło się kiedyś nazwisko Anders. „Byłem adiutantem generała Andersa” – miałam tę książkę w ręku, została wydana w 1959 r., a napisał ją oficer do zleceń generała Andersa, Jerzy Klimkowski. „Czytam i oczy przecieram. Niewiele znam książek, które miałyby tak mało wspólnego z prawdą” – pisał Józef Czapski w artykule „O paszkwilu” w tym samym roku. Z oburzeniem w obronie dobrego imienia Andersa prostował bełkotliwe insynuacje Klimkowskiego, który...
Jakiś czas temu w Belwederze odbyła się debata inaugurująca cykl spotkań poświęconych kulturze z okazji obchodów setnej rocznicy odzyskania niepodległości. Zorganizowała ją Kancelaria Prezydenta we współpracy z Fundacją Augusta Cieszkowskiego. Dr Wawrzyniec Rymkiewicz wystąpił z interesującym pomysłem utworzenia instytutu studiów nad polskością. Dr Przemysław Dakowicz podkreślał z kolei, że jeśli nie odzyskamy poczucia świadomościowej ciągłości, nie będziemy znać samych siebie i pozostaniemy wobec Europy „bytem niepełnosprawnym, nieumiejącym funkcjonować w skomplikowanych mechanizmach międzynarodowych, również w sferze kultury”. Dr Paweł Rojek stwierdził, że bez odpowiedzi na pytanie, kim jesteśmy, nie możemy sformułować naszych celów i ich realizować. Ta debata skłania do...
…chciałam rzec: na strychu. Na strychu we Francji przez dwie panie, które rozwieszały tam pranie. Tak rozpoczyna się łotrzykowska opowieść, której wzorcem niewątpliwie jest „Rękopis znaleziony w Saragossie” Jana Potockiego z przełomu XVIII i XIX w. Nasza opowieść, powstała w I połowie XXI w., też ma szkatułkową konstrukcję. W pierwszej – dwie Francuzki znajdują ów testament i dowiadują się, że to właśnie one dziedziczą kamienicę w sercu stolicy wraz z lokatorami, którzy bezprawnie opanowali budynek. Tu historia dzieli się na dwie opowieści-szkatułki: jedna mówi o podróży przedwojennej właścicielki kamienicy do Francji, gdzie postanawia ona właśnie ten kraj zasilić swoim majątkiem; inna zaś głosi, że właścicielka nigdy do Francji nie wyjeżdżała i do końca życia mieszkała w kamienicy, z...
Jak to dobrze, że na liście, o której będzie tu mowa, już przy literze „A” widnieje nazwisko pisarza, który jest dla mnie czymś w rodzaju papierka lakmusowego: pokazuje, czym naprawdę jest górnolotnie brzmiąca i pozornie słuszna idea nowego zrywu, do którego namawiają pomysłodawcy manifestu ruchu Kultury Niepodległej. Widać na niej tych samych krzykaczy, którzy głosili „Nie Oddamy Wam Kultury”, samozwańców, uważających siebie za posiadaczy całej polskiej sfery kulturalnej. Twórcy ruchu mają też poważne żądania w imieniu wszystkich, którym bliska jest przyszłość polskiej kultury. Dalej jest mniej wzniośle, a bardziej chytrze. Chcą stworzenia na szczeblu samorządowym obywatelskiego mechanizmu finansowania i dystrybucji środków na kulturę oraz powołania – mocą ustawy – Obywatelskiej Rady...
Drodzy Państwo, nie wiem jak Wy, ale ja daję Komisji Europejskiej miesiąc na przeniesienie Fransa Timmermansa w stan spoczynku. Jeśli takiej możliwości w traktatach unijnych nie ma, tym gorzej dla traktatów. Nikt się chyba nie spodziewa, że będziemy czytać, co tam w tych traktatach jest, jeśli sam czcigodny komisarz nie ma zielonego pojęcia o państwie członkowskim Polsce, jej historii, sądownictwie, konstytucji etc. Jeśli komisarz Timmermans uważa, że niegdysiejsze doświadczenie Polaków ze Zjednoczonym Państwowym Zarządem Politycznym przy Radzie Komisarzy Ludowych ZSRR w latach 1939–1946 było niewystarczające i teraz trzeba je pogłębić, polecam mu stanowisko Ludowego Komisarza Inspekcji Robotniczo-Chłopskiej. Nie wiem dokładnie, jakie zasługi miał pełniący tę funkcję Walerian Kujbyszew...
22.05.2014: „My heart is in Manchester this night. Our thoughts are with the victims” [„Tej nocy moje serce jest w Manchesterze. Myślami jesteśmy z ofiarami” – red.]. 22.03.2017: „My thoughts are with the victims of the Westminster attack” [„Myślami jestem z ofiarami ataku w Westminsterze” – red.]. 3.04.2017: „Moje myśli z ofiarami ataku w metro w Sankt-Petersburgu”. 3.06.2017: „My heart and mind are in London after another cowardly attack” [„Sercem i myślami jestem w Londynie po kolejnym tchórzliwym ataku” – red.]. 17.08.2017: „All of Europe stands with Barcelona. Our thoughts are with the victims and all affected by this cowardly attack on innocents” [„Cała Europa jest z Barceloną. Jesteśmy myślami ze wszystkimi niewinnymi ofiarami tego tchórzliwego ataku” – red.]. Wybrane wpisy z...
Nie mogę zostawić bez odpowiedzi wyzwania, które Krzysztof Kłopotowski sformułował jakiś czas temu w artykule w „Rzeczpospolitej Plus Minus”, poświęconym wystawie „Późna polskość”. Wybrałam się na nią do Zamku Ujazdowskiego i zgadzam się z opinią Kłopotowskiego, że kuratorzy wystawy „uczciwie przedstawili stan umysłów w swoim środowisku. Jest spaczony w lewo”. Ale dalej Kłopotowski nawołuje: „Pora zwrotu w prawo. Partia u władzy ma doroczny kongres Polska Wielki Projekt. Niech pokaże wizję artystyczną naszego kraju jako regionalnego mocarstwa”. No zaraz. To nie PiS „ma” kongres PWP, tylko Kongres, zapraszając przez wiele lat na swoje obrady wybitnych specjalistów z różnych dziedzin, myślących inaczej niż ówczesna władza, wspomógł PiS w wyłanianiu nowych kadr „dobrej zmiany”....
„Jeszcze wahają się rzeczy, czy Darmojad wybierze się do Monstrum, lubo Bałamut wszelkich używa do tego sposobów, ażeby w kilka dni po jego wyjeździe z Chaos to nastąpiło. Nawet ułatwia kwestyje Darmojada względem pieniędzy (…) wszystko dowodzi, że najsilniej chcą Darmojada wprząc w szkołę wariatów”. Darmojad to król Stanisław August, Bałamut – ambasador rosyjski Sievers, Monstrum oznacza Grodno, w którym odbywał się sejm w 1793 r., Chaos to Warszawa, zaś szkoła wariatów to Konfederacja Targowicka. To kryptonimy z zaszyfrowanego listu Jana Dembowskiego do współautora Konstytucji 3 Maja Ignacego Potockiego, pisanego w pełnych napięcia dniach, kiedy wahała się sprawa II rozbioru Polski. Wiadomą jest rzeczą, że w czasie trwania obrad sejmu grodzieńskiego część polskich oligarchów...
W 1937 r. rzeźbiarka Ludwika Nitschowa rozpoczyna pracę nad pomnikiem Warszawskiej Syreny. Pozuje jej młoda studentka etnografii, Krystyna Krahelska. Nitschowa zna ją ze spotkań u przyjaciół. Rzeźbiarkę zafascynowała szlachetna, „polska” uroda Krahelskiej. Praca nad pomnikiem trwa dwa lata, uroczystość jego odsłonięcia, z udziałem prezydenta Starzyńskiego, ma miejsce na Wybrzeżu Kościuszkowskim 15 sierpnia 1939 r. Dwa tygodnie później wybucha wojna. Krystyna Krahelska wiąże się z ruchem podziemnym i składa konspiracyjną przysięgę w ZWZ, przyjmuje pseudonim „Danuta”. Podejmuje się ryzykownych działań. Jako łączniczka i kurierka do specjalnych poruczeń przewozi amunicję, broń, tajne szyfry i prasę podziemną. Melduje o ruchach wojsk niemieckich, także poza terenem Generalnej Guberni....
Zaczął się sierpień, a wraz z nim tradycyjne pielgrzymki Polaków do sanktuariów Maryjnych, z Jasną Górą na czele. Istnieje obawa, że zderzą się one z pielgrzymami nowego chowu, którzy wylegli na ulice polskich miast w lipcu. W Warszawie w dalszym ciągu będziemy na ulicach oglądali zgrane oblicza: cała zjednoczona opozycja, KOD (redivivus), Bractwo Białej Róży. No i Balcerowicz, który musiał odejść, ale wrócił, Celiński w krótkich gatkach, Frasyniuk w drelichu, Michnik bez brata, Wałęsa obecny duchem. Czesław Kiszczak, gdyby żył, też by był. Oprócz nich byli i są tam jednak ludzie młodzi, pozornie niezrzeszeni. Jest coś, a raczej ktoś, kto ich wszystkich łączy: Antonio Gramsci. Ten zmarły 80 lat temu włoski filozof i marksista stworzył projekt szerzenia komunizmu bez obalania ustroju...
Wzruszyłam się na widok Włodzimierza Cimoszewicza kroczącego pośród przywódców kontrmiesięcznicy smoleńskiej. Brakowało mi jego postaci na scenie widowiska „Pucz 2”. Przypuszczam jednak, że było tam wielu pomniejszych tajnych współpracowników o różnych pseudonimach oraz ich oficerów prowadzących, co przypomniało mi dawny utwór czeskiego barda Praskiej Wiosny, Karela Kryla – „Piosenkę o Synonimach”. Tłumaczyłam ten tekst i pozwolę sobie przypomnieć jego fragmenty. Mam bowiem poczucie, że nabrała ona nowego znaczenia właśnie teraz, kiedy na ulice znów wyległ „społeczeństwa kwiat”. Wyobraźmy sobie, że oto patrzy na nich taki dawny oficer: Gdy na nich patrzę, jestem wniebowzięty, / I barwy znów ma dla mnie życie, / Wąs zapuściłem, i choć węch już nie ten, / Chcę z wami być, bo jestem wszak...
Sowiecka agentura wychowana jest na tradycji „szkoły balet-tanca”. To tytuł rosyjskiej piosenki z czasów rewolucji październikowej. Refren w języku oryginału brzmi tak: Eto szkoła, szkoła balet-tanca Samuela Kranca, wam gawariat, Dwa szaga na liewo, dwa szaga na prawo, szag wpieriod i dwa nazad. Niewątpliwie refren inspirowany jest tytułem wydanej w 1904 r. przez Lenina broszury pt. „Jeden krok do przodu, dwa kroki w tył”. Przykładając do tej teorii taktykę, którą od czasów katastrofy smoleńskiej stosuje działająca w Polsce sowiecka agentura, widać wyraźnie, że „krok w przód” planowała ona zrobić tuż po tej tragedii. Próbowano wtedy wrócić do tradycji braterskiej przyjaźni polsko-rosyjskiej, która miała miejsce w niezapomnianych czasach Związku Sowieckiego. Agent Turowski wyrażał...
O tym, że Lech Wałęsa od lat przebywa w krainie utopii, wiemy już od dawna. Obalił komunę sam, puszczał aferzystów w skarpetkach, nigdy nie zdradził kolegów. Co się jednak okazuje? Otóż całą Solidarność, ten odważny i zwycięski zryw robotników przeciw systemowi, najlepiej opisywać przy pomocy pojęć takich jak utopia czy utopianizm. W Gdańsku, na początku lipca, z inicjatywy Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Gdańskiego i Europejskiego Centrum Solidarności, odbyła się 18. Międzynarodowa Konferencja „Utopian Studies Society/Europe”. Przytoczę tylko fragmenty zapowiedzi: „Solidarność, będąca istotnym pojęciem współczesnej myśli społeczno-politycznej, stanowi niezbywalny element każdego projektu utopijnego… Ponowoczesne pojęcia utopijnej solidarności nie postulują radykalnej...
Wszystkich intryguje, co zechce powiedzieć Polakom przybywający dziś do nas nieco z gruba ciosany miliarder, z fryzurą odległą od jakiejkolwiek mody i łatwym do sparodiowania sposobem mówienia. Co powie jeden z najpotężniejszych przywódców świata? 73 lata temu, również w lipcu, w czasie trwającej wojny pojawił się w Waszyngtonie młody Polak, Jan Karski. Zapewne też zadawał sobie pytanie, co powie ówczesny amerykański prezydent, demokrata F.D. Roosevelt, kiedy usłyszy jego raport z okupowanej Polski. Karski przywiązywał ogromną wagę do tego spotkania. Żeby być bardziej wiarygodny, dostał się do getta warszawskiego i widział tam sceny rozstrzeliwań Żydów na ulicy, ludzi umierających z głodu. W przejściowym obozie niemieckim w Izbicy patrzył, jak przy pomocy kolb, krzyków „Raus, raus!”,...
Bardzo zabawna zakładka jest na stronie „Polityki”, nazywa się „Co po PiS” i można tam wyczytać rozważania różnych tęgich umysłów nad problemem, czy ze zmian wprowadzanych przez PiS uda się wycofać, kiedy modły zostaną wysłuchane. Mariusz Janicki i Wiesław Władyka w artykule pt. „Zgubne przyzwyczajenie do Prawa i Sprawiedliwości” z rezygnacją stwierdzają, że „ten rząd się Polakom wyraźnie podoba bardziej niż wiele poprzednich”. Mimo to Jacek Rakowiecki podejmuje heroiczne wyzwanie: „Jak odbudować Polskę po PiS?”. Wie, że sprawa nie będzie łatwa, bo „zwycięzcom potrzeba co najmniej takiej większości, która będzie mogła odrzucać wszystkie weta prezydenta. Bez tego nowy rząd i parlament nie dałyby rady rozliczyć ewidentnych przestępstw konstytucyjnych popełnianych przez obecny rząd i...
Gdyby ten felieton ukazał się na portalu internetowym, liczba komentarzy pod nim wyniosłaby zero. Bo nie ma dyskusji czytelników pod tekstami mówiącymi o kulturze, gorzej: o sztuce. Jeszcze gorzej: o malarstwie. Na większości portali dział „Kultura” występuje zresztą na szarym końcu, między np. działem „Lifestyle” a „Kryminałem”. Jeśli już tam wejdziemy, przeczytamy głównie o ostatnich premierach filmowych lub skandalach w teatrze, rzadziej o książkach, niemal nigdy o wystawach. Demon polityki wciąga wszystkich, nawet piszących o sztuce; pisze się o sztuce lewicowej bądź prawicowej, o twórcach „naszych” i „nie naszych”, o tych skandalizujących lub nastawionych patriotycznie. O malarstwie po prostu, malarstwie jako takim, mówi się coraz mniej, chociaż malarze istnieją dalej. Co prawda...
W roku 1836 Adam Mickiewicz zaczął pisać dramat, który miał mieć tytuł „Jacques Jasiński ou Les deux Polognes” (Jakub Jasiński, czyli Dwie Polski). Bohater dramatu, Jakub Jasiński, organizator i przywódca wileńskiej insurekcji w roku 1794, miał być przez Mickiewicza przeciwstawiony braciom Kossakowskim: biskupowi Józefowi i samozwańczemu hetmanowi Szymonowi. W pierwszej scenie występuje stary szlachcic Stanisław, który w swoim dworze na prowincji obserwował upadek Polski: Com miał przed oczyma, To mi nie powiadało, że się Polska zmienia, / Że się zmieniła, czyli, że już Polski nie ma. / Jest to tak, jakby podczas nocnego uśpienia / Skradziono nam Polskę; a dzień po to się budzi, / Żeby oko patrzało na diabelskie sztuki, / Żeby widziało fraki, ogony, peruki, / Wojsko we frakach, w...
Miałam w rodzinie aktora. Moim prapradziadkiem był członek znanego aktorskiego rodu Krzesińskich, Stanisław Krzesiński. Zjeździł z trupą teatralną całą Polskę pod zaborami i opisał te perypetie w pamiętnikach zatytułowanych „Koleje życia”. 1828 Lublin: „Kochani koledzy (...), w braku na życie, powynosili wszystko, co miałem w kufereczku, i buty, i inne drobiazgi. Nie było tam wprawdzie wiele, ale zostawili mnie tylko w tym, w czym chodziłem, obiecując, że jak zaczną zarobkować, to mi wszystko powrócą. Wchodząc w ich przykre położenie, ułagodziłem się, bom poznał, że głód jest strasznym wrogiem człowieka…”. 1855 Radom: „Przykre przechodziłem chwile, ale się zimę przepędziło, a zima to wiadomo, że każdemu biednemu jest srogą macochą. Na Święta Bożego Narodzenia lub Wielkanoc przysyłał...

Pages