Krzysztof Bałękowski

Powstanie internetu – globalnej sieci pozwalającej na bardzo szybką komunikację – znacznie przyspieszyło rozwój technologiczny. Kolejnym krokiem w kierunku jeszcze szybszego transferu danych może stać się technologia Li-Fi Li-Fi (z ang. light-fidelity) najlepiej porównać z dobrze znanym nam Wi-Fi. Obie te technologie polegają na bezprzewodowym przesyłaniu danych za pomocą widma elektromagnetycznego, z tą jednak różnicą, że Wi-Fi wykorzystuje fale radiowe, a Li-Fi światło widzialne. Proces transferu danych w drugim przypadku polega na przekazywaniu promieni światła widzialnego do specjalnego urządzenia, które przetwarza je na strumień danych. Przesył możliwy jest dzięki pulsującym promieniom światła widzialnego, wytwarzanym poprzez bardzo szybkie włączanie i wyłączanie żarówek ledowych...
Nowe technologie nie zawsze mają za zadanie ułatwiać nam życie. Część z nich służy do czegoś znacznie ważniejszego – do jego ratowania. Mowa tutaj oczywiście o coraz szybciej rozwijającej się medycynie. Świetnym tego przykładem są roboty medyczne stosowane w chirurgii. Duży wkład w rozwój tego innowacyjnego rynku mają Polacy, którzy opracowali robota Robin Heart Zadaniem robotów medycznych jest wsparcie lekarzy i pacjentów w różnego rodzaju procedurach medycznych. Wyróżnia się kilka rodzajów urządzeń medycznych tego typu, np. roboty rehabilitacyjne, które pomagają poruszać się i rehabilitować osobom niepełnosprawnym, w podeszłym wieku lub pacjentom po poważnych wypadkach. Ich stosowanie staje się coraz powszechniejsze i w znacznym stopniu ułatwia diagnostykę i późniejszą rehabilitację...
Najbardziej popularną metodą wykrywania chorób nowotworowych jest jak na razie biopsja. Polega ona na pobraniu fragmentu tkanki z organizmu i przebadaniu ich na obecność zmian nowotworowych. Duże nadzieje wiązane są jednak z upowszechnieniem metody płynnej biopsji, która pozwala na wykrycie komórek nowotworowych w moczu lub krwi, jeszcze zanim pojawią się pierwsze objawy choroby Szacuje się, że na świecie aż 8 mln osób rocznie umiera z powodu nowotworów złośliwych. Liczba ta systematycznie rośnie i w 2030 r. może osiągnąć nawet 20 mln. Tylko w Polsce z tego powodu umiera rocznie prawie 100 tys. osób, co stanowi 25 proc. wszystkich zgonów. Na całym świecie prowadzony jest cały szereg badań mających na celu wynalezienie skutecznych preparatów na choroby nowotworowe. Jeszcze ważniejsze...
Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych w Obszarze Obronności (Defense Advanced Research Projects Agency – DARPA) jest światowym liderem w tworzeniu i upowszechnianiu innowacyjnych projektów. Charakteryzuje się dużą skutecznością, a z jej wynalazków korzystamy na co dzień DARPA została założona jako agencja rządowa w lutym 1958 r. w strukturach i na zlecenie Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych. Początkowo i krótko w latach 90. nosiła nazwę Agencji Zaawansowanych Projektów Badawczych (ARPA). Obecnie w nazwie agencji podkreślony jest obronny charakter jej działalności. Impulsem do powstania agencji było wystrzelenie przez Związek Radziecki pierwszego sztucznego satelity – Sputnika na orbitę okołoziemską. Agencja powstała na fali zaniepokojenia osiągnięciami ZSRR, a jej...
W wielu dziedzinach nauki, ale również w życiu codziennym zastosowanie mają przedmioty wytworzone w skali nano. Z nanotechnologii, a więc tworzenia i modyfikowania struktur nanometrycznych na poziomie cząsteczek i pojedynczych atomów, korzysta dziś nie tylko medycyna, ale również wiele gałęzi przemysłu Dla zobrazowania, czym jest tak naprawdę nanotechnologia, warto na początek zwrócić uwagę na fakt, o jakich wielkościach mówimy. Nanometr (nm) jest to jednostka długości równa jednej miliardowej metra. Mając przed oczami zwykłą, szkolną linijkę należy wyobrazić sobie, że jeden nanometr równa się jednej milionowej milimetra. Zatem na jednym milimetrze linijki zmieściłoby się milion cząsteczek o wielkości jednego nanometra. Czym jest nanotechnologia? Powszechnie przyjmuje się, że...
Hipotezy dotyczące możliwości wytworzenia superinteligencji mieszczą się w ramach badań nad sztuczną inteligencją. Idą one jednak w nieco innym kierunku. Nie mówi się tutaj o stworzeniu inteligentnej maszyny, a raczej o znaczącym rozbudowaniu możliwości ludzkiego mózgu Głównym celem naukowców prowadzących badania nad sztuczną inteligencją jest stworzenie maszyny, której oprogramowanie będzie miało cechy ludzkiego umysłu. Maszyna taka, według ostrożniejszych koncepcji, miałaby odwzorowywać funkcje mózgu – naśladować myślenie (tzw. słaba sztuczna inteligencja). Z kolei zdaniem propagatorów hipotez o silnej sztucznej inteligencji, w przyszłości możliwe ma być stworzenie w pełni autonomicznej intelektualnie maszyny, realnie posiadającej atrybuty ludzkiego umysłu. W inną stronę podążają...
Pierwszy na świecie robot rehabilitacyjny, który daje nadzieję na poprawę sprawności osób ze schorzeniami nerwowo-mięśniowymi powstał w Polsce. Stworzyła go firma EGZOtech z Gliwic. Robot wszedł już na rynek komercyjny, jest laureatem wielu nagród i ma szansę rozpocząć prawdziwą rewolucję w rehabilitacji Luna to pierwszy na świecie robot, który wykorzystuje tzw. elektromiografię (EMG). Jest to badanie elektrofizjologiczne wykorzystywane w diagnostyce chorób nerwowo-mięśniowych. Pozwala ono na ocenę funkcji układu mięśniowego oraz obwodowego układu nerwowego, a także zlokalizowanie patologicznych zmian w mięśniach. Dzięki zastosowaniu EMG robot Luna pozwala na rehabilitację osób z zaawansowanym zanikiem mięśni. Luna EMG została doceniona na wielu konkursach w Polsce i za granicą. Warto...
Żyjemy w czasach, w których z pewnymi formami sztucznej inteligencji mamy do czynienia na co dzień – maszyny potrafią już naśladować człowieka dzięki odpowiedniemu oprogramowaniu. Wciąż otwartym pozostaje jednak pytanie o możliwość stworzenia niezależnego, cyfrowego mózgu o ludzkich cechach, takich jak samoświadomość czy intencjonalność  Pojęcie sztucznej inteligencji (SI) zostało wprowadzone do świata nauki w 1956 r. przez amerykańskiego informatyka Johna McCarthy’ego. Początkowo była to jedynie nazwa konferencji naukowej, którą McCarthy zorganizował w Darmouth College w New Hampshire. Dopiero później pojęcie to zaczęto utożsamiać z naukowym namysłem nad inteligentnymi maszynami, aż do wykształcenia się odrębnej dziedziny nauki zajmującej się tym zagadnieniem. Współcześnie...
Według przedstawicieli transhumanizmu, rozwój nowych technologii każe zadawać pytania już nie tylko o tworzenie coraz nowocześniejszych narzędzi, jakimi możemy się posługiwać. Transhumaniści w orbicie swoich zainteresowań stawiają samego człowieka – przewidują znaczne zwiększenie jego możliwości fizycznych i psychicznych dzięki zdobyczom współczesnej i przyszłej nauki Początki rozumienia pojęcia „transhumanizm” w sposób zbliżony do współczesnego sięgają lat 50. XX w. W 1957 r. angielski biolog Julian Sorell Huxley zdefiniował transhumanizm jako pogląd postulujący rozwój rodzaju ludzkiego poprzez przekroczenie jego fizycznych granic – wyjście poza naturalne ograniczenia. Brak było jednak w tej koncepcji odniesienia do wykorzystania w tym celu nowych technologii. Huxleyowi chodziło...
Wizja transportu przyszłości zakłada, że ma być on coraz szybszy, a przy tym bezpieczniejszy i ekologiczny. Do tego typu rozwiązań zaliczyć należy projekt superszybkich kapsuł do przewozu ludzi i towarów – Hyperloop Za większością rewolucyjnych pomysłów w obszarze nowych technologii stoją wizjonerzy z dużymi pieniędzmi. Nie inaczej jest w przypadku projektu Hyperloop, którego pomysłodawcą jest Elon Musk. Miliarder z wizją Miliarder urodzony w Republice Południowej Afryki to inicjator m.in. takich przedsięwzięć jak SpaceX czy Tesla Motors. Zajmuje się on zarówno konstruowaniem rakiet nośnych do statków kosmicznych, jak i produkcją samochodów osobowych napędzanych energią elektryczną, a to zaledwie wycinek działalności Muska. Celem...
Jeszcze do niedawna drukowanie przestrzenne (druk 3D) wydawało się być czymś abstrakcyjnym – opowieścią z pogranicza science-fiction. Dziś nikogo nie dziwi coraz powszechniejsze stosowanie wydruków 3D  w przemyśle, czy medycynie. Drukarki 3D to urządzenia, które na podstawie komputerowego modelu tworzą trójwymiarowe, fizyczne obiekty. Wykorzystują do tego różnego rodzaju materiały, takie jak plastik czy metal. Sam proces drukowania polega na tworzeniu kolejnych warstw materiału na stole drukarki i nakładaniu ich na siebie. Metoda ta, nazywana techniką addytywną, pozwala na tworzenie bardzo dokładnych modeli. Wprawdzie początkowo za pomocą wydruków 3D tworzono jedynie prototypy, jednak dzięki udoskonaleniu tej techniki możliwe jest dziś tworzenie gotowych obiektów o...
Rozwój nowych technologii, mimo wciąż dużych kosztów inwestycji, sprzyja coraz odważniejszemu wykorzystywaniu energii odnawialnej. Doskonałym tego przykładem jest samolot napędzany energią słoneczną – Solar Impulse Pomysłodawcą skonstruowania samolotu napędzanego energią słoneczną jest szwajcarski psychiatra i podróżnik Bertrand Piccard. Świat poznał go już w 1999 r. kiedy to wraz z Brianem Jonesem wykonał lot dookoła świata balonem Breitling Orbiter 3. Co ciekawe, Piccard kontynuował niejako rodzinne tradycje, ponieważ jego dziadek Auguste bił niegdyś rekordy wysokości lotu stratosferycznym balonem, a ojciec Jacques zanurzył się w statku głębinowym na dno Rowu Mariańskiego w 1960 r. Oficjalny początek działania programu Solar Imuplse Project to końcówka 2003 r. Wtedy to swoim...
Dyskusja o e-dowodach trwa w Polsce od wielu lat. Do tej pory nie udało się jednak uruchomić kompleksowego programu e-administracji. Temat ten na nowo został poruszony przez minister Annę Streżyńską, która zapowiedziała nie tylko wprowadzenie elektronicznych dowodów osobistych, ale również możliwość ich zapisywania na smartfonach Jak przekonuje minister cyfryzacji, Polacy będą mogli korzystać z elektronicznych dowodów osobistych już w 2017 r. Należy jednak pamiętać, że elektroniczne dowody, choć bardzo ważne, są jedynie elementem składowym tego, co nazywamy e-administracją. Z zapowiedzi Anny Streżyńskiej wynika, że docelowo wszystkie usługi e-administracji dostępne mają być poprzez funkcjonujący już dziś portal obywatel.gov.pl. Dzięki jego wersji mobilnej możliwe stanie się...
Jak przewidują naukowcy, o dalszym rozwoju nowych technologii zdecydują materiały na bazie węgla. Jednym z ciekawszych jest grafen, który przewyższa krzem i miedź pod względem właściwości termicznych i przewodnictwa elektrycznego oraz jest twardszy i mocniejszy niż stal Grafen to forma grafitu, która składa się z pojedynczej warstwy atomów węgla tworzących sieć heksagonalną. Ta przezroczysta warstwa kształtem przypomina plaster miodu, a ze względu na grubość jednego atomu określana jest jako struktura dwuwymiarowa. Grafen jest dobrym przewodnikiem cieplnym i elektrycznym – materiał ten charakteryzuje się bardzo wysoką ruchliwością elektronów w temperaturze pokojowej – jest ona nawet 100 razy większa niż w krzemie. Oprócz własności...
Od ponad 20 lat prof. Henryk Skarżyński rozwija innowacyjny program leczenia osób częściowo i całkowicie głuchych. Jest doskonałym przykładem na to, że polski naukowiec może osiągnąć sukces w skali globalnej i być światowym liderem w swojej branży. Dziś mówi „GP” o początkach swojej pracy, działalności Światowego Centrum Słuchu w Kajetanach, którego jest dyrektorem, i przyszłości realizowanego programu Panie Profesorze, jak wspomina Pan początki swojej działalności związanej z innowacyjnymi metodami leczenia głuchoty? Jak na Pańskie odkrycia reagował świat medyczny i opinia publiczna, a jak wygląda to dzisiaj? Początki leczenia głuchoty w Polsce były bardzo trudne. Do dyspozycji miałem siebie i troje nieformalnych współpracowników. Po moich wcześniejszych pobytach w Paryżu i...
W mijającym tygodniu za sprawą wicepremiera Morawieckiego rozpoczęła się w Polsce dyskusja o przyszłości naszej rodzimej gospodarki w kontekście produkcji samochodów elektrycznych. Zdaniem ministra rozwoju, Polska ma szanse, aby w ciągu najbliższych kilku lat stać się jednym z liderów coraz szybciej rozwijającego się rynku producentów aut elektrycznych 6 czerwca w wywiadzie dla „Gazety Polskiej Codziennie” („GPC”) wicepremier Mateusz Morawiecki przyznał, że rząd ma w planach wsparcie budowy polskiego autobusu elektrycznego i samochodu osobowego opartego na silniku elektrycznym. Wicepremier zaznaczył, że Polska ma dziś unikalną szansę na wzięcie udziału w rozpoczynającej się właśnie kolejnej rewolucji przemysłowej. Tym razem dotyczyć ona będzie właśnie pojazdów napędzanych...
To, co kiedyś wydawało się niemożliwe, dzisiaj zaskakuje już coraz mniej osób. Mowa o samochodach autonomicznych – takich, które sterowane są za pomocą systemu komputerowego, bez udziału kierowcy. Pojazdy te już dziś z powodzeniem przechodzą różnego rodzaju testy i być może niedługo będziemy spotykali je na ulicach Za początek branży motoryzacyjnej uznaje się koniec XIX w., kiedy to pojazdy, które dziś nazwalibyśmy samochodami osobowymi, zaprojektowali, stworzyli, a następnie rozwijali m.in. Karl Benz, Gottlieb Daimler, Wilhelm Maybach. Złośliwi twierdzą, że od tego czasu niewiele się zmieniło, że wciąż rozwijane są jedynie dawne konstrukcje. Czy jest tak rzeczywiście? Warto w tym kontekście przyjrzeć się rozwojowi rynku samochodów autonomicznych. Krótka historia samochodów...