Co warto wiedzieć, aby zdrowo żyć? Zbilansowana dieta i aktywność fizyczna receptą na zdrowie

Chociaż nikt nie kwestionuje dobroczynnego wpływu aktywności fizycznej oraz zbilansowanego odżywiania na zdrowie, to jednak nie wszyscy pamiętają, że efektów możemy się spodziewać dopiero, gdy zasady zdrowego stylu życia wdrożymy na co dzień. Dlatego ważne jest kształtowanie prawidłowych nawyków już od najmłodszych lat.

Przekazywanie wiedzy i utrwalanie właściwych nawyków to zadanie nie tylko rodziców, ale także nauczycieli i edukatorów szkolnych, z którymi dzieci spędzają znaczną część swojego dnia. Wielu z nich uczestniczy w bezpłatnych programach edukacyjnych skierowanych do szkół. W ich ramach otrzymują wartościowe materiały edukacyjne dostosowane do wieku dzieci, które ułatwiają im prowadzenie ciekawych zajęć poszerzających wiedzę o zdrowym stylu życia.

Jesteśmy tym, co jemy
Podstawą prawidłowej diety jest różnorodność i regularność spożywanych produktów. Najlepiej jeść 3–5 posiłków dziennie, w tym koniecznie śniadanie, które jest najważniejszym posiłkiem dnia. Dzięki niemu mamy energię do nauki i pracy, łatwiej nam zachować koncentrację. Trzeba też pamiętać, że przerwy między posiłkami nie powinny być dłuższe niż 4 godziny.
Eksperci od żywienia podkreślają też, że znaczną część naszej diety powinny stanowić warzywa. Codziennie trzeba spożywać także owoce lub soki owocowe i warzywne, które dostarczają witamin. Natomiast głównym źródłem energii powinny być pełnoziarniste produkty zbożowe (np. chleb razowy czy pełnoziarnisty, makarony i płatki pełnoziarniste, grube kasze itd.). Nawet dwa razy w ciągu dnia powinno się spożywać mleko i jego przetwory: jogurty, kefiry czy sery. Warto też ograniczyć spożycie tłuszczów zwierzęcych na rzecz roślinnych, szczególnie oleju rzepakowego i margaryn miękkich. Polecane przez dietetyków i lekarzy jest spożywanie głównie mięsa drobiowego, ryb oraz nasion roślin strączkowych, np. grochu, fasoli czy soi, zamiast jedzenia tłustego mięsa czerwonego. Powinno się także ograniczać spożycie cukru i soli. Nie można też zapominać o dostarczaniu organizmowi wystarczającej ilości płynów ok. 2 litrów dziennie, w tym wody.
Równie ważna jak zbilansowana dieta jest codzienna aktywność fizyczna. Ruch korzystnie wpływa na sprawność, zarówno fizyczną, jak i umysłową oraz prawidłową sylwetkę. I nie trzeba od razu wyczynowo uprawiać sportu. Aktywnością fizyczną jest bowiem każda forma ruchu. Dobrze będzie, jeśli każdego dnia przeznaczymy 60 minut na dowolną aktywność – sprzątanie, spacer z psem czy jazdę na rowerze.

Szkoły uczą, jak żyć zdrowo
Zasady zdrowego stylu życia promuje Ogólnopolski Program Edukacyjny „Trzymaj Formę!", współorganizowany przez Główny Inspektorat Sanitarny oraz Polską Federację Producentów Żywności Związek Pracodawców oraz Fundację „Żywność, Aktywność Fizyczna i Zdrowie". Program ma przekonać nie tylko do odpowiedniego odżywiania, ale też do codziennej aktywności fizycznej, które łącznie stanowią klucz do zdrowia. Szczegóły programu na www.trzymajforme.pl
Do uczniów klas VI–VIII szkół podstawowych oraz III klasy gimnazjum adresowany jest program „Akademia Uwielbiam”. W atrakcyjny dla młodzieży sposób, zawierający elementy zdrowej rywalizacji, przekazuje informacje na temat zdrowego stylu życia i dbałości o wyrobienie dobrych nawyków na przyszłość oraz praktyczne porady w zakresie gotowania i spędzania wspólnie czasu przy przygotowywaniu i konsumpcji posiłków. Program przekazuje także wiele cennych podpowiedzi, jak przeciwdziałać marnowaniu żywności. „Akademia Uwielbiam” rozpoczyna się w październiku br. i potrwa do końca stycznia 2019 r. Więcej informacji na stronie: www.akademiauwielbiam.pl.

Właściwych nawyków żywieniowych uczy najmłodszych także projekt „5 porcji zdrowia w szkole”. Jego misją jest dotarcie do edukatorów szkolnych, nauczycieli, dyrektorów. Realizując go, dzielą się z uczniami klas II i III szkół podstawowych wiedzą o roli warzyw, owoców oraz ich przetworów, w tym soków. Kształtowanie prawidłowych nawyków jest łatwiejsze niż późniejsze ich korygowanie. Im wcześniej dziecko pozna zdrowe nawyki żywieniowe, tym szybciej uzna je za naturalne w swojej codziennej diecie. Program wspierają m.in. przedstawiciele: Instytutu Żywności i Żywienia, Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Jest realizowany od września do listopada br. Szczegóły można poznać na stronie: www.wszkole.5porcji.pl.
Z kolei o tym, jak ważny jest pierwszy posiłek dnia, przypomina program edukacyjny „Śniadanie Daje Moc” (www.sniadaniedajemoc.pl) adresowany do nauczycieli oraz rodziców uczniów klas I–III szkół podstawowych. Ma on wspierać opiekunów w przekazywaniu najmłodszym cennych informacji, podkreślających ważną rolę prawidłowego żywienia w codziennym życiu.

Nie marnujmy żywności!

Marnotrawienie żywności staje się coraz poważniejszym problemem w Europie. Według szacunków Komisji Europejskiej mieszkańcy naszego kontynentu wyrzucają do kosza rocznie średnio 88 mln ton żywności, czyli średnio 173 kg na mieszkańca. W Polsce też marnuje się jej bardzo dużo – według Federacji Polskich Banków Żywności ok. 9 mln ton rocznie, z czego za ponad 2 mln ton odpowiadają gospodarstwa domowe. Marnowanie żywności najczęściej wynika z przegapienia terminu przydatności do spożycia lub robienia zbyt dużych zakupów. Żywność ląduje w koszu również dlatego, że kupiliśmy niesmaczny czy niskiej jakości produkt. Wyrzucamy jedzenie także, gdy się psuje w efekcie niewłaściwego przechowywania lub nie mamy pomysłu na wykorzystanie składnika.
Aby ograniczyć marnowanie żywności wystarczy stosować kilka prostych zasad, takich jak niekupowanie na zapas czy dbanie o właściwe przechowywanie produktów. To pierwsze ułatwić może korzystanie z aplikacji z przepisami, np. Uwielbiam.pl, które pomagają dokładnie określić, ile składników, jakie ilości i dla ilu osób wystarczają. Spore oszczędności żywności można uzyskać także podczas samego przygotowywania posiłków. Gdy nie mamy któregoś ze składników, warto poszukać zamienników. Przykładowo kiełbasę można zastąpić szynką, śmietanę – jogurtem, a ryż – makaronem. Można także wykorzystywać resztki z przygotowanych wcześniej posiłków na nowe dania. Warto też wybierać produkty w opakowaniach, które pomagają w racjonalnym wykorzystaniu żywności – mniejszych, które można ponownie zakleić, niewysypujących się, itp. I co najważniejsze, należy uczyć dzieci szacunku do żywności po to, by w przyszłości racjonalnie gospodarowały nią we własnych domach.



 
Artykuł przygotowany pod patronatem Fundacji Polskiego Godła Promocyjnego „Teraz Polska”.